--- title: Amasya Yalıboyu Evleri slug: amasya-yaliboyu-evleri-2 url: /detay/amasya-yaliboyu-evleri-2 type: article language: Türkçe entity: primary: Amasya Yalıboyu Evleri type: article disambiguation: Amasya Yalıboyu Evleri: Tarihi Osmanlı evleri, Yeşilırmak nehri kıyısında. Müze, otel ve kafe olarak hizmet veriyor. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - KralKayaMezarı - AmasyaKalesi - Yalıboyu - Gelenekselevler - Yeşilırmak - Amasya author: Yusuf Bilal Akkaya created_at: 2025-02-25T12:44:10.676690+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:44:37.609676+03:00 --- # Amasya Yalıboyu Evleri ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Amasya Yalıboyu Evleri ![yalıboyu 3.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/25/hxXYNs6fh3EsTggHZC6lq5uW7BiuyWbL.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Yılı(ları)(Metin) | 19. yüzyıl | | Konum | Amasya Türkiye | ## Article Content [Amasya](/tr/detay/amasya-2/llms.txt) Yalıboyu Evleri, Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan [Amasya](/tr/detay/amasya-il-2/llms.txt) ilinin en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) tarihi ve kültürel yapılarından biridir. Yeşilırmak Nehri kıyısında sıralanan bu geleneksel Osmanlı dönemi evleri, mimari yapıları ve tarihi dokularıyla dikkat çeker. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/25/zkoFrpUFfvVpFYhbYeCrnqSgP4eAwQta.jpeg) *(Hakan USLU, Yalıboyu gün batımı).* #### **Tarihçe ve Mimari Özellikler** Amasya Yalıboyu Evleri, Osmanlı mimarisinin karakteristik özelliklerini yansıtan geleneksel [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) evleri arasında yer alır. Bu evler, Hımış ve Bağdadî teknikle yapılmış örneklerdir. Çoğunlukla 19. yüzyılda inşa edilen bu yapılar, [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) iskeletli, kerpiç dolgulu, geniş saçaklı, kırma ya da beşik çatılı ve beyaz badanalı cephelere sahiptir. Çatılar genellikle [alaturka](/tr/detay/alaturka/llms.txt) kiremitlerle kaplıdır. Bazı evlerin çatılarının üzerinde yer alan “şahnişin” adıyla bilinen odalar yer almaktadır.   Evlerin giriş katları [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) temel [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) inşa edilirken üst katlar ahşap ağırlıklı olarak yapılmıştır. Evler genellikle avlulu ve bahçelidir. Avluda [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) kuyusu ve [ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) bulunmaktadır. Bazı evlerde, ekmek ihtiyacını [karşılamak](/tr/detay/karsilamak/llms.txt) için [fırın](/tr/detay/firin-2/llms.txt) yapılmış olduğu da görülmektedir. İkinci katlar ise genellikle dışa taşkın, cumbalı olarak inşa edilmiştir. Bu sayede hem evin planında bir [simetri](/tr/detay/simetri-2/llms.txt) oluşturulmuş hem de daha fazla yer kazanılmıştır. Dışa açık ve daha geniş inşa edilmiş ikinci katlarda, alt katlara oranla daha fazla pencere yer almaktadır. Pencereler daha çok “giyotin” adı verilen [sürme](/tr/detay/surme/llms.txt) pencere tarzında ele alınmıştır. Pencere önlerinde, dışarıdan bakıldığında içerisinin görülmesini engelleyen ahşap kafesler bulunmaktadır.   Genellikle bitişik nizamda tek veya iki katlı olan bu evlerin en belirgin ve ayırt edici özelliklerinden biri, Yeşilırmak Nehri’ne bakan geniş cumbalı pencerelere sahip olmalarıdır. Bu pencereler hem estetik bir görünüm kazandırır hem de içeride yaşayanların nehri ve çevreyi rahatlıkla görebilmesine [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanır. #### **Kültürel ve Turistik Önemi** Amasya Yalıboyu Evleri, şehrin tarihi dokusunu koruyarak günümüze ulaşmış en önemli mimari unsurlardan biridir. Amasya’nın Osmanlı dönemindeki zengin kültürel mirasını yansıtan bu evler, [bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt) turistik amaçlarla kullanılmaktadır. Bir kısmı [müze](/tr/detay/muze-2/llms.txt), restoran, [kafe](/tr/detay/kafe-27241/llms.txt) veya [butik](/tr/detay/butik-751798/llms.txt) [otel](/tr/detay/otel-749797/llms.txt) olarak hizmet vermektedir.   Özellikle gece ışıklandırmalarıyla Yeşilırmak kıyısında oluşturduğu [manzara](/tr/detay/manzara/llms.txt), fotoğrafçılar ve turistler için popüler bir [çekim](/tr/detay/cekim/llms.txt) noktasıdır. Evlerin bulunduğu [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), tarihi Amasya Kalesi, II. Bayezid Külliyesi ve [Kral](/tr/detay/kral-751332/llms.txt) Kaya Mezarları [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) diğer önemli yapılarla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) şehrin turizm potansiyelini artırmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/25/mnrW8oD2CmjcsfiNptA8AM4J8Q5803nx.jpeg) *(Hacı Hüseyin ŞAHİN, Yalıboyu Gece Görünümü).* #### **Koruma ve Restorasyon Çalışmaları** Amasya Yalıboyu Evleri, tarihi ve kültürel değerlerinden dolayı 2863 sayılı [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na istinaden [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 05.05.1992 [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) ve 2364 sayılı kararı ile [tescil](/tr/detay/tescil/llms.txt) edilerek koruma altına alınmış olup [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) zaman çeşitli restorasyon çalışmalarıyla yenilenmektedir. Yapıların orijinal mimarisine [sadık](/tr/detay/sadik/llms.txt) kalınarak gerçekleştirilen bu çalışmalar, evlerin [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) yıllar boyunca varlığını sürdürmesini sağlamaktadır.   Yalıboyu evleri, geleneksel Osmanlı sivil mimarisinin en [güzel](/tr/detay/guzel/llms.txt) örneklerinden biri olarak kabul edilmekte ve Amasya’nın [sembol](/tr/detay/sembol-2/llms.txt) yapıları arasında yer almaktadır. ## Academic Sources and References 1. Aslan, Ahmet. “Amasya Yalıboyu Evleri.” Anadolu Ajansı, 23 Aralık 2024. Erişim Tarihi: 25 Şubat 2025. https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/amasya-yaliboyu-evleri. 2. Karacalı, Atlıhan Onur. “Amasya Yalıboyu Evlerinin Mimari Özellikleri Üzerine Bir Değerlendirme ve Bir Öneri.” International Journal of Interdisciplinary and Intercultural Art 6, no. 13 (Kasım-Aralık 2021): 15-25. Erişim Tarihi: 25 Şubat 2025. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2187805. 3. “Amasya Evleri.” T.C. Amasya Valiliği. Erişim Tarihi: 25 Şubat 2025. http://www.amasya.gov.tr/amasya-evleri. 4. “Amasya Fotoğrafları.” T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim Tarihi: 25 Şubat 2025. https://amasya.ktb.gov.tr/TR-59579/amasya-fotograflari.html. 5. “Yalıboyu Evleri.” Kültür Portalı. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim Tarihi: 25 Şubat 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/amasya/gezilecekyer/yaliboyu-evler.