--- title: Alzheimer slug: alzheimer-b1118 url: /detay/alzheimer-b1118 type: article language: Türkçe entity: primary: Alzheimer type: article categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip tags: - Bütirilkolinesteraz inhib - Kolinesteraz inhibitörler - Nörodejeneratif hastalıkl - Farmakolojik Tedavi - asetilkolinesteraz inhibi - Demans - Alzheimer hastalığı author: Elanur BAŞARAN created_at: 2025-12-12T22:39:54.549063+03:00 updated_at: 2026-02-25T13:54:37.199430+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/24/y4Ts3ljnSbf03wiIpgjKqPi14VCUmjof.png --- # Alzheimer ## KURE Information Cards ![ChatGPT Image 24 Şub 2026 22_01_33.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/02/24/gyvw8Pg4cqm9z1qnthEwEF8O30y5MifE.png) *Alzheimer(Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur.)* | Field | Value | |-------|-------| | Tedavi Amacı | Bilişsel işlevlerin korunması, Günlük yaşam aktivitelerinin sürdürülmesi, Yaşam kalitesinin artırılması | | Prognoz | İlerleyici ve kronik | | Etkilenen Sistem | Merkezi Sinir Sistemi | | Patolojik Bulgular | β-amiloid plak birikimi, Tau proteinine bağlı nörofibriler yumaklar, Sinaptik ve nöronal kayıp | | Temel Klinik Bulgular | Kısa süreli bellek kaybı, Öğrenme güçlüğü, Dil ve konuşma bozuklukları, Görsel-uzamsal algı bozukluğu, Davranış ve kişilik değişiklikleri | ## Article Content **Alzheimer hastalığı, **ilerleyici ve geri dönüşümsüz seyir gösteren, başta [bellek](/tr/detay/bellek-3/llms.txt) olmak üzere bilişsel işlevlerde bozulma ile karakterize kronik bir nörodejeneratif hastalıktır. Hastalık sürecinde özellikle hipokampus ve serebral korteks başta olmak üzere çeşitli beyin bölgelerinde nöron kaybı ve sinaptik işlev bozukluğu gelişmekte, buna bağlı olarak bilişsel ve fonksiyonel kapasite zaman içinde azalmaktadır. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=lh1YdJjj9K0) *Alzheimer Hastalığı (T.C. Sağlık Bakanlığı)* ### **Epidemiyoloji ve Prevalans** Alzheimer hastalığı **demansın en yaygın nedeni **olup görülme sıklığı yaşla birlikte belirgin biçimde artmaktadır. Özellikle 65 yaş sonrasında prevalansın giderek yükseldiği ve **ileri yaş **gruplarında önemli düzeylere ulaştığı bildirilmektedir. Yaşam süresinin uzaması ve yaşlı nüfus oranının artması, hastalığın toplum sağlığı üzerindeki yükünü artırmakta; bu durum Alzheimer hastalığını önemli bir halk sağlığı sorunu hâline getirmektedir.[^1] ### **Klinik Bulgular** Hastalığın erken döneminde en belirgin klinik özellik, yeni bilgilerin öğrenilmesi ve yakın geçmişe ait olayların hatırlanmasında güçlük ile seyreden epizodik bellek bozukluğudur. Hastalık ilerledikçe yürütücü işlevlerde azalma, dikkat ve dil bozuklukları ile görsel-uzamsal becerilerde gerileme ortaya çıkmaktadır. İleri evrelerde davranışsal ve psikiyatrik belirtiler gelişebilmekte ve birey günlük yaşam aktivitelerinde giderek artan düzeyde bağımlı hâle gelmektedir.[^2] ### **Tanı** [Alzheimer hastalığının](/tr/detay/alzheimer-88999/llms.txt) tanısı esas olarak klinik değerlendirmeye dayanmaktadır. Tanı sürecinde **ilerleyici bellek kaybına **ek olarak **en az bir bilişsel alanda daha bozulma **bulunması ve bu durumun sosyal ya da mesleki işlevselliği etkilemesi temel ölçütler arasında yer almaktadır. Ayrıntılı **öykü alınması, nörolojik değerlendirme **ve **nöropsikolojik testler** tanının desteklenmesinde önemli rol oynamaktadır.[^3] ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/25/cMHG4VLsIaoiH04muySqvbP1y1Tqd9Ue.jpeg) *Alzheimer Hastalığının Patogenezi (Yapay Zekâ ile Oluşturulmuştur.)* ### **Patogenez** Alzheimer hastalığının patogenezi çok sayıda moleküler ve hücresel mekanizmanın birlikte rol aldığı karmaşık bir süreçtir. Beyinde β-amiloid peptidlerinin ekstrasellüler birikimi ve bu birikimlerin sinaptik işlevler üzerindeki toksik etkileri hastalığın temel patolojik özelliklerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bunun yanı sıra tau proteinlerinin hiperfosforilasyonu sonucu oluşan nörofibriler yapılar, mikrotübül bütünlüğünü bozarak nöronal dejenerasyona katkıda bulunmaktadır. Sinaptik yoğunlukta azalma ve kolinerjik nöron kaybı bilişsel gerileme ile yakından ilişkilidir. [^4]Ayrıca nöroinflamasyonun hastalık sürecinde önemli bir rol oynadığı, inflamatuvar yanıtın artmasının tau patolojisi ve nöronal hasarın ilerlemesine katkıda bulunduğu bildirilmektedir.[^5] [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=FJ4AV47z2lw) *Alzheimer Hastalığından Korunma Yolları ve Risk Faktörleri (T.C. Sağlık Bakanlığı)* ### **Tedavi ve Hastalık Yönetimi** Alzheimer hastalığının tedavisi küratif değildir ve mevcut yaklaşımlar semptomların kontrol altına alınmasına yöneliktir. Farmakolojik tedaviler, bilişsel işlevlerdeki gerilemeyi yavaşlatmayı ve hastanın günlük yaşam aktivitelerini mümkün olduğunca sürdürebilmesini amaçlamaktadır. Bununla birlikte mevcut tedavi seçeneklerinin hastalığın altta yatan nörodejeneratif sürecini durduramadığı bildirilmektedir.[^6] Uzun dönem klinik çalışmalar, semptomatik tedavilerin bazı hastalarda bilişsel gerileme hızını sınırlı ölçüde etkileyebildiğini ve fonksiyonel durum ile yaşam süresi üzerinde sınırlı düzeyde katkılar sağlayabildiğini göstermektedir.[^7] Farmakolojik yaklaşımlara ek olarak hasta ve bakım verenlerin bilgilendirilmesi, bakım planlarının oluşturulması ve davranışsal belirtilerin izlenmesi hastalık yönetiminin önemli bileşenleri arasında yer almaktadır. *Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da tıbbi yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan madde yazarı ve KÜRE Ansiklopedi herhangi bir sorumluluk kabul etmez.* ## Academic Sources and References 1. Barron, Matthew, Jane Gartlon, Lee A. Dawson, Peter J. Atkinson ve Marie-Christine Pardon. “A State of Delirium: Deciphering the Effect of Inflammation on Tau Pathology in Alzheimer’s Disease.” Experimental Gerontology 94 (2017): 103–107. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://doi.org/10.1016/j.exger.2016.12.006 2. Daly, Mel P. “Diagnosis and management of Alzheimer Disease" The Journal of the American Board of Family Practice 12, no. 5 (1999): 375-385. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10534086/ 3. Kurban, Muhammet Gürkan, ve Murat Şentürk. “Kolinesteraz İnhibitörlerinin Alzheimer Hastalığı Tedavisindeki Rolü.” Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi 2, no. 1 (2024): 42–45. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/tr/pub/agrimedical/article/1375889 4. Mayeux, Richard, ve Yaakov Stern. “Epidemiology of Alzheimer Disease.” Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine 2, no. 8 (2012): a006239. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://doi.org/10.1101/cshperspect.a006239 5. T.C. Sağlık Bakanlığı. “Alzheimer Hastalığı Nedir?” 1 Eylül 2024, YouTube, 0:52, Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://www.youtube.com/watch?v=lh1YdJjj9K0 6. T.C. Sağlık Bakanlığı. “Alzheimer’da Korunma Yolları ve Risk Faktörleri.” 1 Eylül 2024, YouTube, 0:42, Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://www.youtube.com/watch?v=FJ4AV47z2lw 7. Xu, Hong, Sara Garcia-Ptacek, Linus Jönsson, Anders Wimo, Peter Nordström ve Maria Eriksdotter. “Long-Term Effects of Cholinesterase Inhibitors on Cognitive Decline and Mortality.” Neurology 96, no. 17 (2021): e2220–e2230. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000011832 8. Çiftci, Bilge. İlaç Yeniden Konumlandırma Tabanlı Anti-Alzheimer İlaç Keşfi ve İn Vitro Değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Anadolu Üniversitesi, 2025. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Xau5rw3KuCgEuy-FuJQtsNnzNAJzC8\_F01lPytF4u9KY--WgfiqQeuEM7-tmQ8Ym ## Citations [^1]: Richard Mayeux ve Yaakov Stern. “Epidemiology of Alzheimer Disease.” Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine 2, no. 8 (2012): a006239. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22908189 [^2]: Mayeux ve Stern. “Epidemiology of Alzheimer Disease.” (2012): a006239. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22908189 [^3]: Mel P. Daly. “Diagnosis and Management of Alzheimer Disease.” Journal of the American Board of Family Practice 12, no. 5 (1999): 375–385. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10534086/ [^4]: Mayeux ve Stern. “Epidemiology of Alzheimer Disease.” (2012): a006239. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22908189 [^5]: Matthew Barron, Jane Gartlon, Lee A. Dawson, Peter J. Atkinson ve Marie-Christine Pardon. “A State of Delirium: Deciphering the Effect of Inflammation on Tau Pathology in Alzheimer’s Disease.” Experimental Gerontology 94 (2017): 103–107. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://doi.org/10.1016/j.exger.2016.12.006 [^6]: Muhammet Gürkan Kurban ve Murat Şentürk. “Kolinesteraz İnhibitörlerinin Alzheimer Hastalığı Tedavisindeki Rolü.” Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi 2, no. 1 (2024): 42–45. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://dergipark.org.tr/tr/pub/agrimedical/article/1375889 [^7]: Hong Xu, Sara Garcia-Ptacek, Linus Jönsson, Anders Wimo, Peter Nordström ve Maria Eriksdotter. “Long-Term Effects of Cholinesterase Inhibitors on Cognitive Decline and Mortality.” Neurology 96, no. 17 (2021): e2220–e2230. Erişim tarihi: 8 Şubat 2026. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000011832 ## Related Articles - [Dünya Alzheimer Günü](//detay/dunya-alzheimer-gunu-860ae/llms.txt)