--- title: Ali Rıza Efendi (ACARA) slug: ali-riza-efendi-acara-01901 url: /detay/ali-riza-efendi-acara-01901 type: biography language: Türkçe entity: primary: Ali Rıza Efendi (ACARA) type: biography disambiguation: Ali Rıza Efendi (ACARA): Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi hukukçu ve siyasetçi. Batum doğumlu, Millî Mücadele kahramanı. categories: - name: Hukuk slug: hukuk url: /kategori/hukuk - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Ali Rıza Efendi - hukukçu - Millî Mücadele - siyasetçi - Batum author: Yunus Emre Sağlam created_at: 2025-07-06T22:11:09.750380+03:00 updated_at: 2025-07-23T14:38:24.531225+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/06/scVUgRmfftwe3x8AYhwsLiyG0pCSvikw.jpeg --- # Ali Rıza Efendi (ACARA) > Ali Rıza Efendi (Acara), Osmanlı Devleti’nin son döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında siyasi ve hukuki alanda faaliyet göstermiş bir hukukçu ve siyasetçidir. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Ali Rıza Efendi (ACARA) ![3625.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/06/EJzsD3w6dlMKU7BFI2Yc1R6px4N8HxCl.jpeg) *https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/1266/Ali-R%C4%B1za-Efendi-(ACARA)-(1879-1969)* | Field | Value | |-------|-------| | Ölüm(Metin) | 11 Ağustos 1969, Ankara | | Doğum(Metin) | 1879, Nikazevli (Cevizli), Batum | | Aldığı Ödül | İstiklal Madalyası | | Katıldığı Cepheler | Kocaeli ve Gemlik Cepheleri | | TBMM Görevi | 1. Dönem Batum Milletvekili (1920) | | Görev(ler) | Hâkimlik,TBMM Üyeliği,Avukatlık | | Eğitim | Medresetü’l-Kudât,İstanbul | | Meslek(ler) | Hukukçu,Siyasetçi | ## Article Content [Ali Rıza Efendi](/tr/detay/ali-riza-efendi-acara-b3ae1/llms.txt) (Acara), Osmanlı Devleti’nin son döneminde ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında siyasi ve hukuki alanda faaliyet göstermiş bir hukukçu ve siyasetçidir. [Batum](/tr/detay/batum-2/llms.txt) doğumlu olan Ali Rıza Efendi, genç yaşta ailesini kaybetmiş, İstanbul’da hukuk öğrenimi görmüş ve [Millî Mücadele](/tr/detay/milli-mucadele/llms.txt) yıllarında [Elviye-i Selase](/tr/detay/elviye-i-selase-2/llms.txt)’nin temsilcilerinden biri olarak [TBMM](/tr/detay/turkiye-buyuk-millet-meclisi-2/llms.txt)’de görev almıştır. Hem cephede savaşmış hem de diplomatik süreçlerde aktif rol oynamıştır. Siyasi hayatının ardından hâkimlik ve avukatlık yapmıştır. ### **Hayatı ve Eğitimi** 1879 yılında Batum’un Yukarı Acara bölgesine bağlı Nikazevli (Cevizli) köyünde doğan Ali Rıza Efendi, babası Jandarma Yüzbaşısı Dursun Efendi’yi henüz altı aylıkken, annesi Ayşe Hanım’ı ise üç yaşındayken kaybetmiştir. İlk eğitimini bölgedeki medreselerde tamamlamış; lise ve yükseköğrenimini İstanbul’da Medresetü’l-Kudât’ta sürdürmüştür. Bu okul, Osmanlı kadılarının yetiştirildiği önemli bir kurumdur. Eğitim yıllarında ağabeyi Ahmet ile İstanbul’da bulunmuş; Ramazan aylarında vaiz olarak Rumeli’ye gitmiş, halk tarafından ilgiyle karşılanmıştır. Eğitimini zorlu koşullar altında tamamlamış; savaş ve göç ortamına rağmen hukuk tahsilini sürdürmüştür. ### **Siyasi Faaliyetleri** 1918 yılında Batum’a dönen Ali Rıza Efendi, Brest-Litovsk Antlaşması sonrası Elviye-i Selase’nin (Kars, Ardahan, Batum) Türkiye’ye dahil edilmesi sürecinde aktif görev aldı. 1918 yılında İstanbul’da yapılan görüşmelerde Batum temsilcisi olarak Enver ve Talât Paşalarla görüşmüş, milletvekilliği için aday gösterilmiştir. Ancak Mondros Mütarekesi sonrası Türk birliklerinin Batum’dan çekilmesiyle İngiliz işgali başlamış, Ali Rıza Efendi bölgedeki [İslâm Gürcistanı](/tr/detay/meshet-turkleri/llms.txt) hareketine karşı mücadele etmiş ve Kars merkezli Cenûb-ı Garbî Kafkas Hükümeti’nin kuruluşunda yer almıştır. TBMM’nin açılmasıyla 1920 yılında Batum Milletvekili olarak Ankara’ya gitmiş ve Adalet, Şeriye, Evkaf ile Dışişleri komisyonlarında görev almıştır. Aynı zamanda Kocaeli ve Gemlik cephelerinde savaşa katılmış, yaralanarak İstiklal Madalyası’na layık görülmüştür. ### **Batum’un Kaybı ve Siyasetten Çekilişi** Moskova Antlaşması (16 Mart 1921) gereğince Batum’un Türkiye dışında bırakılması Ali Rıza Efendi’yi derinden etkilemiştir. Bu süreçte TBMM’de yaptığı konuşmalarla Batum’un elde tutulmasını savunmuş ancak siyasi dengeler nedeniyle bu mümkün olmamıştır. Sonrasında aktif siyaseti bırakmış, bu kararını kamuoyuna açıklamıştır. ### **Mesleki Hayatı ve Ölümü** Siyasi hayattan çekilen Ali Rıza Efendi önce İzmit’te çiftçilik yapmış, 1931’de Uşak Mahkemesi’nde hâkim olarak görev almıştır. 1935’te istifa ederek Ankara PTT Genel Müdürlüğü’nde avukatlığa başlamış ve 1938 sonrasında serbest olarak bu mesleği sürdürmüştür. 1964’te emekli olan Ali Rıza Efendi, 11 Ağustos 1969’da Ankara’da vefat etmiştir. ## Academic Sources and References 1. Turan, Resul. "Ali Rıza Efendi (Acara) (1879–1969)." Atatürk Ansiklopedisi, 26 Aralık 2024. Erişim Tarihi: 6 Temmuz 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/1266/Ali-Rıza-Efendi-(ACARA)-(1879-1969)