---
title: Ali Rıza Efendi
slug: ali-riza-efendi-62172
url: /detay/ali-riza-efendi-62172
type: biography
language: Türkçe
entity:
  primary: Ali Rıza Efendi
  type: biography
  disambiguation: Ali Rıza Efendi: Atatürk'ün babası. Osmanlı aydın ve vatanseveri.  Hayatı, mücadelesi ve mirası.
  categories:
    - name: İstihbarat, Güvenlik Ve Savunma
      slug: istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar
      url: /kategori/istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar
    - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler
      slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler
      url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler
  tags:
    - Ali Rıza Efendi
    - Eğitim
    - Selanik
    - Ticaret
    - Mustafa Kemal Atatürk
author: Yunus Emre Sağlam
created_at: 2025-07-06T21:55:40.024186+03:00
updated_at: 2025-07-07T13:36:39.513812+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/07/gZFKy5LCwhucmbceMxd2FmHlV1CIYWaK.png
---

# Ali Rıza Efendi 

> Mustafa Kemal Atatürk’ün babası olan Ali Rıza Efendi, Osmanlı Devleti’nin son döneminde Selanik’te yaşamış; eğitimli, aydın ve vatansever bir şahsiyettir.

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Ali Rıza Efendi " -->

## KURE Information Cards

![ChatGPT Image 6 Tem 2025 21_58_44.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/06/jiyaBUxqOLoZwEQ7YgEwaU5UR2gjg8Yi.png)
*Ali Rıza Efendi*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Ölüm(Metin) | (1889 veya 1893), Selanik, Osmanlı İmparatorluğu |
| Doğum(Metin) | (1839), Selanik, Osmanlı İmparatorluğu |
| Eğitim | Abdi Hafız Mahalle Mektebi |
| Mezarı | Hortacı Süleyman Camii Haziresi, Selanik, Yunanistan |
| Anne Adı | Ayşe Hanım |
| Askerî Görevi | Asakir-i Milliye Taburu, Üsteğmen |
| Baba | Kızıl Hafız Ahmet Efendi |
| Eş(ler) | Zübeyde Hanım |
| Çocuk(lar) | Fatma,Naciye,Makbule,Mustafa,Ömer,Ahmet |
| Meslek(ler) | Memur (Evkaf ve Gümrük),Tüccar |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Ali Rıza Efendi " -->

## Article Content

**Ali Rıza Efendi**, [Mustafa Kemal Atatürk](/tr/detay/mustafa-kemal-ataturk-722184/llms.txt)’ün babasıdır. Osmanlı Devleti’nin son döneminde [Selanik](/tr/detay/selanik-ataturk-evi-6c9f8/llms.txt)’te yaşamış; eğitimli, aydın ve vatansever bir şahsiyettir. Evkaf ve Gümrük memurluklarında bulunmuş, Asakir-i Milliye Taburunda üsteğmen olarak görev yapmış ve ticaretle uğraşmıştır.

### **Aile Kökeni ve Doğumu**

[Ali Rıza Efendi](/tr/detay/ali-riza-efendi-8767a/llms.txt), 1839 yılında Selanik’te doğdu. Ailesi, Konya/Karaman bölgesinden Rumeli’ye göç ettirilen “Kocacık Yörükleri”ne mensuptur. Babası, Kızıl Hafız Ahmet Efendi; annesi Ayşe Hanım’dır. Eğitimli bir aileye mensup olan Ali Rıza Efendi, ilk öğrenimini Selanik’teki Abdi Hafız Mektebinde aldı.

### **Memuriyet ve Askerî Görevler**

Eğitimini tamamladıktan sonra Evkaf İdaresinde kâtip olarak görev yaptı. Ardından gümrük muhafaza memurluğuna geçerek Selanik civarındaki Papazköprüsü’nde (Çayağzı) çalıştı. 1876 yılında kurulan Selanik Asakir-i Milliye Taburu’na gönüllü olarak katılarak üsteğmen (birinci mülazım) rütbesiyle görev aldı. Bu tabur, Osmanlı-Sırp Savaşı sırasında kurulan gönüllü birliklerden biri olup İstanbul’a gönderilmişti.

### **Ticaret Hayatı ve Zorluklar**

1880’li yıllardan itibaren memuriyetten ayrılarak kereste ticaretine atıldı. Ancak bu dönemde Rum çetelerinin baskıları nedeniyle ticaret faaliyetleri büyük zarar gördü. Keresteleri yakıldı, işçileri tehdit edildi. Sonraki yıllarda tuz ticaretiyle uğraştı fakat bu işten de zarar etti. Yaşadığı ekonomik sıkıntılar ve güvenlik tehditleri onu derinden etkiledi.

### **Aile Hayatı ve Çocukları**

Ali Rıza Efendi, 1870 veya 1871 yılında Zübeyde Hanım ile evlendi. Bu evlilikten altı çocuğu oldu: Fatma, Ahmet, Ömer, [Mustafa](/tr/detay/ataturk-fee48/llms.txt), Makbule ve Naciye. Ancak çocuklarının çoğu küçük yaşta hayatını kaybetti. Mustafa (1881) ve Makbule (1885) uzun ömürlü olan iki çocuğuydu. Ailesiyle birlikte önce baba evinde yaşadı, sonra Şehzade Mahallesi'nde kendi evlerine taşındılar.

### **Eğitime ve Modernleşmeye Bakışı**

Ali Rıza Efendi, oğlunun çağdaş eğitim almasını isteyen ileri görüşlü bir babaydı. Mustafa’yı mahalle mektebinden alarak dönemin modern eğitim kurumu olan Şemsi Efendi Mektebi’ne yazdırdı. Ona “adam olmak için okumak, öğrenmek şarttır.” diyen Ali Rıza Efendi, Atatürk’ün gelişiminde önemli bir etki bırakmıştır.

### **Hastalığı ve Vefatı**

Memuriyetten ayrıldıktan sonra giriştiği işlerdeki başarısızlıklar nedeniyle büyük bir moral bozukluğu yaşadı. Bir süre sonra bağırsak veremine yakalandı ve üç yıl süren hastalık sürecinin ardından 1889 veya 1893 yıllarında Selanik’te vefat etti. Mezarı, Selanik’teki Hortacı Süleyman Efendi Camii haziresindedir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Ali Rıza Efendi " -->

## Academic Sources and References

1. Güler, Ali. “Ali Rıza Efendi (1839-1893).” Atatürk Ansiklopedisi. Yayınlanma Tarihi: 22 Mayıs 2024. Erişim: 6 Temmuz 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/179/Ali-R%C4%B1za-Efendi-(1839-1893)Millî Eğitim Bakanlığı. “Ali Rıza Efendi Kimdir?” 100. Yıl Aile Ortaokulu. Erişim: 6 Temmuz 2025. https://100yilareortaokulu.meb.k12.tr/icerikler/ali-riza-efendi-kimdir\_7940979.htmlT.C. Millî Eğitim Bakanlığı. “Atatürk’ün Ailesi.” meb.gov.tr. Erişim: 6 Temmuz 2025. https://www.meb.gov.tr/ataturk/Hayati/Ailesi