---
title: Alaçam Mübadele Müzesi
slug: alacam-mubadele-muzesi-b3e6e
url: /detay/alacam-mubadele-muzesi-b3e6e
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Alaçam Mübadele Müzesi
  type: article
  disambiguation: Alaçam Mübadele Müzesi: Türkiye'nin ilk mübadele müzesi. Lozan Antlaşması'ndan kalan göçmenlerin hayatını yansıtıyor.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Seyahat Ve Turizm
      slug: seyahat-ve-turizm
      url: /kategori/seyahat-ve-turizm
  tags:
    - Ziyaretçi Deneyimi
    - Kepez Dokuma Park
    - Eğitim ve Atölyeler
    - Anadolu Oyuncak Müzesi
    - Oyuncak Koleksiyonu
author: Melike Saraç
created_at: 2025-08-16T13:34:14.236796+03:00
updated_at: 2025-08-19T10:22:12.931156+03:00
---

# Alaçam Mübadele Müzesi

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Alaçam Mübadele Müzesi" -->

## KURE Information Cards

![alaçam mübadele müzesi.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/7Y0s1ZZOShQXsnrl0HgwrAvPxyOInGHo.jpg)
*Alaçam Mübadele Müzesi*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Özellik(ler) | Türkiye’nin ilk mübadele müzesi |
| Açılış | 18 Eylül 2012 |
| Konum | Samsun,Türkiye |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Alaçam Mübadele Müzesi" -->

## Article Content

**Alaçam Mübadele Müzesi**, [Samsun’un Alaçam ilçesinde](/tr/detay/alacam-ilce-a0ce0/llms.txt) bulunan, Türkiye’nin ilk mübadele müzesi olma özelliğine sahip etnografya ağırlıklı tematik bir müzedir. [Lozan Antlaşması](/tr/detay/lozan-antlasmasi-2/llms.txt)’na ek protokol ile gerçekleştirilen [Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi](/tr/detay/turk-yunan-nufus-mubadelesi-90f8b/llms.txt) sonucunda Anadolu’ya gelen mübadillerin yaşamlarını, kültürel miraslarını ve göç sürecini yansıtan eserlerin sergilenmesi amacıyla kurulmuştur.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/19/uqU2RWZ3YGxcDPFecKSo0Aa558enSjg8.png)
*Alaçam Mübadele Müzesi (T.C. Samsun Valiliği)*

### **Kuruluş ve Tarihsel Arka Plan**

[Alaçam Mübadele Müzesi](/tr/detay/alacam-exchange-museum-4edc3/llms.txt)’nin binası XIX. yüzyılın son çeyreğinde İptidai Mektebi olarak inşa edilmiş, sonraki dönemlerde farklı amaçlarla kamu binası olarak kullanılmıştır. 2010 yılında [Samsun](/tr/detay/samsun-2/llms.txt) İl Özel İdaresi tarafından restore edilerek müze haline getirilmiş, 16 Nisan 2012’den itibaren ziyarete açılmış ve 18 Eylül 2012’de Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın katılımıyla resmi açılışı yapılmıştır. Müzenin kuruluşunun temelinde 24 Temmuz 1923’te Lozan Antlaşması’na eklenen protokolle gerçekleştirilen Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi yer almaktadır. Bu protokole göre İstanbul ve [Batı Trakya](/tr/detay/bati-trakya-2/llms.txt) dışındaki [Yunanistan](/tr/detay/yunanistan-2/llms.txt)’daki [Türkler](/tr/detay/karamanli-turkleri-8eab9/llms.txt) ile Türkiye’deki Rumlar zorunlu göçe tabi tutulmuş, yaklaşık 1 milyon 250 bin Ortodoks Rum Yunanistan’a, yaklaşık 500 bin Müslüman Türk ise Anadolu’ya göç ettirilmiştir. Tarihteki ilk resmî zorunlu göç olarak kabul edilen bu süreçte, 31 Aralık 1923 – Temmuz 1924 tarihleri arasında Samsun’a 44.255 göçmen gelmiş; bunların bir bölümü Alaçam, Tekkeköy, Bafra, Ondokuzmayıs, Çarşamba ve Terme ilçelerine yerleştirilmiş, diğerleri ise kara ve tren yolu ile Tokat, Amasya, Çorum, Sivas, Yozgat ve Niğde gibi iç bölgelere gönderilmiştir. Alaçam Mübadele Müzesi, bu tarihsel göçün maddi ve manevi izlerini günümüze taşıyan ilk mübadele müzesi olma özelliğini taşımaktadır.

### **Mimari Özellikler**

Müze binası **zemin üstü tek katlıdır**. Kırma çatılı olup Marsilya kiremit örtülüdür.

- **Giriş katında**: İdari birimler, tuvalet, depo ve dokümantasyon bölümü yer almaktadır. Dokümantasyon bölümünde mübadele ve ilçe tarihine ait yayınlar ile mübadele dönemine dair fotoğraf albümleri bulunmaktadır.
- **İkinci katta**: Eserlerin sergilendiği teşhir bölümü bulunmaktadır. Düzenleme bölümünde 30 Ocak 1923 tarihli Lozan Antlaşması ek protokolü ve Mustafa Kemal Atatürk’ün *“Mübadiller kaybedilmiş toprakların aziz hatıralarıdır”* sözü ziyaretçileri karşılamaktadır.

### **Sergilenen Eserler**

Müzede mübadillerin günlük yaşamını ve kültürel mirasını yansıtan çeşitli etnografik eserler sergilenmektedir:

- **Kıyafetler**: Kadınlara ait bindallı, gelinlik, üç etek, cepken, şalvar, gelin başörtüsü; erkek giysileri. Bu eserlerin çoğu çeyiz olarak hazırlanmış olup zincir, tel kırma, tel sarma gibi el işleme teknikleriyle süslenmiştir.
- **Tekstil ürünleri**: Çevreler, kuşaklar, peşgirler, kıl ve keten dokumalar.
- **Ev eşyaları**: Sandıklar, mutfak eşyaları, mesleki aletler.
- **Belgeler ve görseller**: Mübadillerin göç sırasında çekilmiş fotoğrafları, yol belgeleri (pasaportlar), Kurtuluş Savaşı’na ait belgeler.
- **Bağış eserler**: Birinci kuşak mübadillerin müzeye bağışladığı bireysel kullanım eşyaları.

![Image](https://samsun.bel.tr/uploads/turizmler/e8825db5fd3f48183b3c.png)
*Alaçam Mübadele Müzesi (Samsun Büyükşehir Belediyesi)*

### **Ziyaret Bilgileri**

Alaçam Mübadele Müzesi, Pazartesi günleri hariç haftanın diğer günlerinde **08.00 – 17.00** saatleri arasında ziyarete açıktır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Alaçam Mübadele Müzesi" -->

## Academic Sources and References

1. Çetinoğlu, Derya. “Alaçam Mübadele Müzesi.” Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim tarihi 16 Ağustos 2025. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/alacam-mubadele-muzesi .Samsun Büyükşehir Belediyesi. “Alaçam Mübadele Müzesi.” Samsun Büyükşehir Belediyesi. Erişim tarihi 16 Ağustos 2025.https://samsun.bel.tr/turizm/alacam-mubadele-muzesi .T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı.“Alaçam Mübadele Müzesi.” Kültür Portalı. Erişim tarihi 16 Ağustos 2025.https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/samsun/gezilecekyer/alacam-mubadele-muzesi.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Samsun İl Müdürlüğü. “Alaçam Mübadele Müzesi.” Erişim tarihi 16 Ağustos 2025.https://samsun.ktb.gov.tr/TR-362750/alacam-mubadele-muzesi.html.T.C. Samsun Valiliği. “Alaçam Mübadele Müzesi.” T.C. Samsun Valiliği. Erişim tarihi 16 Ağustos 2025. http://www.samsun.gov.tr/mubadele-muzesi.