--- title: Akyurt Soğuk Çorbası slug: akyurt-soguk-corbasi-e00a6 url: /detay/akyurt-soguk-corbasi-e00a6 type: article language: Türkçe entity: primary: Akyurt Soğuk Çorbası type: article disambiguation: Ankara'nın Akyurt'una özgü, serinletici ve besleyici soğuk çorba. Yöresel tarifiyle enfes! categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Yarma - Akyurt Soğuk Çorbası - Geleneksel Tarif - Yerel Kültür - coğrafi işaret author: Elif Laçin created_at: 2025-08-16T10:36:55.333460+03:00 updated_at: 2025-08-16T10:53:34.039009+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/jr8BsaY6qo3BF3ItZohTcrHuBNJJU7Oa.jpeg --- # Akyurt Soğuk Çorbası ## KURE Information Cards ![soğuk.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/YgjZbVJEnvQ8QKlh5cDgdhvxJUiHT5xG.jpeg) *Akyurt Soğuk Çorbası* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Yemekler ve çorbalar | | İl(ler) | Ankara | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Tescil Numarası(Metin) | 1039 | | Başvuru Tarihi(Metin) | 30.01.2021 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Akyurt Belediyesi | | Tescil Tarihi(Metin) | 02.03.2022 | ## Article Content **Akyurt Soğuk Çorbası**, Ankara’nın Akyurt ilçesine özgü, geleneksel bir yaz yemeğidir. Yörede “[soğuk ayran aşı](/tr/detay/ayran-asi-soup-0d0e1/llms.txt)” olarak da bilinen bu çorba, hem besleyici hem de serinletici özellikleriyle öne çıkar. Tarım ve hayvancılıkla iç içe yaşayan Akyurt halkının, yaz aylarında hem enerji ihtiyacını karşılamak hem de sıcak havalarda ferahlamak amacıyla geliştirdiği bu yemek, bölgenin kültürel ve coğrafi özelliklerini yansıtan bir mutfak mirasıdır. ### **Yarma Üretimi** [Akyurt Soğuk Çorbası](/tr/detay/akyurt-cold-soup-bea62/llms.txt)’nın temel bileşenlerinden biri olan **yarma (dövme buğday)**, yörede geleneksel yöntemlerle üretilir. Bu süreç, hem tarımsal bilgi birikimini hem de imece kültürünü yansıtır: **Buğday hasadı**, yaz başında yapılır; yerel çiftçiler tarafından özenle seçilen sert buğday türleri tercih edilir. Hasat sonrası buğdaylar **taş değirmenlerde veya el değirmenlerinde** kabuklarından arındırılır ve kırılır. Kırılan buğdaylar, **güneşte kurutularak** [yarma](/tr/detay/alaca-yarma-asi-f2c4a/llms.txt) haline getirilir. Bazı evlerde bu işlem, **ahşap dövme tokmakları** ile yapılır; bu yöntem hem fiziksel emek hem de geleneksel bilgi gerektirir. Yarma üretimi, Akyurt’ta yalnızca mutfak ihtiyacını karşılamakla kalmaz; aynı zamanda **yerel tarımın sürdürülebilirliğini** ve **kadın emeğinin görünürlüğünü** destekleyen bir faaliyettir. ### **İçerik ve Hazırlama Yöntemi** Akyurt Soğuk Çorbası’nın temel bileşenleri yarma, nohut ve ayrandır. Geleneksel tarifte şu adımlar izlenir: **Yarma ve nohut**, önceden haşlanarak hazırlanır. **Ayran**, yoğurt ve suyun karıştırılmasıyla elde edilir; kıvamı ne çok yoğun ne de çok sulu olacak şekilde ayarlanır. Haşlanmış yarma ve nohut, soğutulmuş ayranla birleştirilir. Karışıma isteğe bağlı olarak tuz eklenir. Servis öncesi birkaç saat buzdolabında dinlendirilerek soğuk şekilde sunulur. Bazı evlerde nane, dereotu veya salatalık gibi ek malzemelerle çeşitlendirilse de, Akyurt Soğuk Çorbası’nın özgün formu sade ve katkısızdır. ### **Coğrafi İşaret ve Tescil Süreci** Akyurt Soğuk Çorbası’nın yerel kimliğini korumak ve tanıtımını güçlendirmek amacıyla, Akyurt Belediyesi ve yöredeki üretici kooperatifler tarafından coğrafi işaret başvurusu yapılmıştır. Bu süreçte, ürünün kökeni, üretim yöntemi ve kültürel bağlamı detaylı biçimde belgelenmiş; çorbanın Akyurt’a özgü olduğu, tarifin, hammaddelerin ve üretim biçiminin yöresel karakter taşıdığı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yürütülen başvuru süreciyle kanıtlanmıştır. Tescil süreci, yerel üreticilerin aktif katılımıyla yürütülmüş; tarifin standartlaştırılması ve yöresel bilgi birikiminin korunması temel hedef olarak belirlenmiştir. Tescilin tamamlanmasıyla birlikte Akyurt Soğuk Çorbası’nın hem yerel ekonomiye katkı sağlaması hem de Anadolu mutfak mirasının belgelenmiş bir parçası olarak ulusal düzeyde tanınması amaçlanmıştır. Bu coğrafi işaret, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında, 30.01.2021 tarihinden itibaren korunmak üzere, 02.03.2022 tarihinde tescil edilmiştir. ### **Kültürel ve Mevsimsel Bağlam** Bu çorba, Akyurt’ta özellikle yaz aylarında tercih edilir. Tarla işleriyle uğraşan yerel halkın, öğle saatlerinde serinlemek amacıyla tükettiği bir yemektir. Aynı zamanda toplu etkinliklerde, imece usulü yapılan işlerde ve yaz düğünlerinde de sıkça sunulur. [Soğuk çorbanın](/tr/detay/ankaranin-serinleten-kasigi-soguk-corba-b01d3/llms.txt) bu bağlamdaki işlevi yalnızca beslenme değil, aynı zamanda sosyal paylaşım ve dayanışmadır. ### **Besleyici Özellikleri** İçeriğindeki yarma ve nohut sayesinde yüksek oranda lif, protein ve kompleks karbonhidrat içerir. Ayran ise probiyotik özellikleriyle sindirimi destekler. Bu yönüyle Akyurt Soğuk Çorbası, hem geleneksel hem de dengeli bir beslenme örneği sunar. ### **Yöresel Kimlikteki Yeri** Akyurt Soğuk Çorbası, ilçenin mutfak kültüründe sade ama köklü bir yere sahiptir. Modernleşen yaşam biçimlerine rağmen, özellikle kırsal kesimde ve yaşlı nüfus arasında yaygınlığını korumaktadır. Yöredeki kadınlar tarafından kuşaktan kuşağa aktarılan tarif, Akyurt’un yerel kimliğini ve mevsimsel yaşam ritmini yansıtan bir kültürel öğe olarak değerlendirilmektedir. ## Academic Sources and References 1. Akyurt Belediyesi. "Akyurt Soğuk Çorbası." Türk Patent ve Marka Kurumu, 30 Ocak 2021. Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/79ff1387-f237-4db8-92de-62b76af3d6be.pdfTürk Patent ve Marka Kurumu. "Akyurt Soğuk Çorbası." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim Tarihi: 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3382