--- title: Akkaya Barajı slug: akkaya-baraji-748704 url: /detay/akkaya-baraji-748704 type: article language: Türkçe entity: primary: Akkaya Barajı type: article disambiguation: Akkaya Barajı: Niğde'nin önemli su kaynağı, tarım ve biyolojik çeşitlilik için hayati önem taşıyor. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Mimarlık Ve İnşaat slug: mimarlik-ve-insaat url: /kategori/mimarlik-ve-insaat tags: - Ekolojik Restorasyon - Akkaya Barajı - Tarımsal Sulama - Niğde - Çevre kirliliği author: Nurten Yalçın created_at: 2025-03-13T10:13:55.029277+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:12:54.985032+03:00 --- # Akkaya Barajı ## KURE Information Cards ![2 2.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/13/tLM4SS3BaFpBoJs3g3S1ugBxLXZAqrlG.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Yükseklik(ler)(Metin) | 18 metre (talvegden) | | Yapım Yılı(ları)(Metin) | 1964-1967 | | Sulama Alanı | 2.277 hektar | | Göl Hacmi | 6 milyon m³ (normal su kotunda) | | Baraj Tipi | Toprak Dolgu | | Nehir | Tabakhane Çayı | | Ana Amaç(lar) | Tarımsal Sulama | | Konum | Niğde,Türkiye | ## Article Content **Akkaya Barajı**, Türkiye'nin İç [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi'nde, Niğde il sınırları içinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) yapısıdır. [Baraj](/tr/detay/baraj-748818/llms.txt), Tabakhane Çayı üzerinde kurulmuş olup, esas olarak tarımsal sulama amacıyla inşa edilmiştir. Niğde merkezi ile [Bor](/tr/detay/bor-3/llms.txt) ilçesi arasında bulunan baraj, aynı zamanda Niğde [Ömer Halisdemir](/tr/detay/omer-halisdemir-749960/llms.txt) Üniversitesi kampüsüne de oldukça yakındır​. 1964 yılında yapımına başlanan baraj, 1967 yılında tamamlanmıştır. [Toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) dolgu tipi bir baraj olan Akkaya, 18 metre** **talveg yüksekliğine sahiptir. Normal su kotunda [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt) hacmi 6 milyon metreküp olup, sulama alanı 2.277 hektar olarak belirlenmiştir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/13/a9KxPriFhZlpA50C1B6cyVXb2Ps8UYGR.jpeg) *Akkaya Barajı - Niğde Belediyesi* ### **Coğrafi ve Hidrolojik Özellikler** Akkaya Barajı, Bor Ovası ve Niğde Ovası arasında yer almakta olup, Ereğli Ovası'nın [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) kısmında** **konumlanmaktadır. Alan, [Hasan Dağı](/tr/detay/hasan-dagi-3/llms.txt) ve Melendiz Dağları ile çevrilidir. Barajın çevresindeki [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) genellikle tarım arazileri, sulak alanlar ve** **[bozkır](/tr/detay/bozkir-3/llms.txt) ekosistemleri ile karakterizedir​. Tabakhane Çayı, baraj gölünün [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) besleyici kaynağıdır. Ancak, [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) atıkları ve yerleşim alanlarından gelen atık sular** **nedeniyle barajda ciddi kirlilik problemleri yaşanmaktadır. Barajın sularının Bor ilçesindeki [bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt) ve bahçeleri sulamak için kullanılması, su kalitesi açısından önemli bir [sorun](/tr/detay/sorun-2/llms.txt) teşkil etmektedir​Akkaya Barajı. ### **Ekolojik Önemi ve Biyolojik Çeşitlilik** Akkaya Barajı, **Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanlar** kapsamında değerlendirilmiş ve **2005 yılında Ramsar Sözleşmesi'ne aday alan** olarak belirlenmiştir. Baraj ve çevresi, **Önemli Kuş Alanları (IBA)** ve **Önemli Doğa Alanları (ODA)** listelerinde yer almaktadır​. Baraj gölü ve çevresi, zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Bölgedeki **157 kuş türü** tespit edilmiş olup, bunların arasında **küresel ölçekte tehlike altında olan 12 tür bulunmaktadır**. Bu türlerden bazıları şunlardır: - **Dikkuyruk (Oxyura leucocephala)** – Nesli küresel ölçekte tehlike altında. - **Flamingo (Phoenicopterus roseus)** – Baraj gölünde yaz boyunca büyük gruplar halinde gözlemlenir. - **Elmabaş Ördek (Aythya ferina)** ve **Angıt (Tadorna ferruginea)** – Bölgede üreyen ve en sık rastlanan türler​. Baraj çevresindeki sucul [ekosistem](/tr/detay/ekosistem-2/llms.txt), aynı zamanda **endemik ve tehlike altındaki bazı balık ve sürüngen türlerine** de [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmaktadır: - **Kayabalığı (Gobio gobio gymnostethus)** – Yalnızca Konya Kapalı Havzası'nda bulunan nadir bir tür. - **Ereğli Çöpçü Balığı (Oxynoemacheilus eregliensis)** – Türkiye'ye özgü bir tatlı su balığı. - **Benekli Su Kaplumbağası (Emys orbicularis luteofusca)** – Yok olma tehlikesi altındaki türlerden biri​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/13/TBbIQpO6cnGPTFaWRhe34pk1nFTgNFao.jpeg) *Baraj Gölü ve Çevresinde Flamingolar - Niğde Belediyesi* ### **İklim Üzerindeki Etkileri** Barajların bölgesel iklimi nasıl etkilediği, özellikle [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt) bölgelerde önemli bir [araştırma](/tr/detay/arastirma-751311/llms.txt) konusudur. Akkaya Barajı [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) yapılan iklim değişikliği çalışmaları, barajın Niğde ilinin mikroklimatik yapısında belirgin değişikliklere neden olduğunu göstermektedir. 1950-1966 (baraj öncesi) ile 1968-1984 (baraj sonrası) yılları karşılaştırıldığında şu değişimler gözlemlenmiştir: - **Aylık toplam yağış miktarında artış** kaydedilmiştir. - **Aylık minimum sıcaklık değerlerinde yükselme** görülmüştür. - **Aylık maksimum sıcaklık, ortalama sıcaklık ve ortalama nispi nemde azalma** yaşanmıştır. - **Aylık ortalama rüzgar hızı azalmıştır**​. Bu değişimler, barajın çevresinde daha nemli ve ılıman bir mikroiklim oluşmasına neden olmuş, ancak bazı durumlarda tarımsal üretimi etkileyebilecek rüzgar hızındaki azalma [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) olumsuz sonuçlar da ortaya çıkmıştır. ### **Çevresel Sorunlar ve Tehditler** Akkaya Barajı, ciddi [çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) kirliliği problemleriyle karşı karşıyadır. En büyük sorun, sanayi atıkları ve kanalizasyon sularının yeterince arıtılmadan baraja bırakılmasıdır. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt) hem su kalitesini düşürmekte hem de bölgedeki ekosistemi olumsuz etkilemektedir​. Başlıca çevresel tehditler şunlardır: - **Kanalizasyon ve sanayi atıkları** – Niğde Organize Sanayi Bölgesi'nden gelen atıklar barajın su kalitesini ciddi şekilde bozmaktadır. - **Tarım ilacı ve gübre kirliliği** – Bor Ovası'nda yapılan tarımsal faaliyetler, baraja yüksek miktarda azot ve fosfor yüklenmesine neden olmaktadır. - **Yoğun hayvan otlatması** – Baraj çevresindeki otlak alanlar, özellikle **yaz aylarında aşırı otlatma nedeniyle zarar görmekte** ve bu durum kuş türlerinin üreme başarısını olumsuz etkilemektedir​. - **Kuraklık ve su çekilmesi** – DSİ tarafından barajdan alınan suyun Bor’daki tarım alanlarına yönlendirilmesi, göl seviyesinde düşüşe neden olmaktadır​. ### **Koruma ve Restorasyon Çalışmaları** Son yıllarda barajın çevresel durumunu iyileştirmek amacıyla Niğde Belediyesi tarafından önemli projeler hayata** **geçirilmiştir. Bu projelerden en önemlisi 2023 yılında tamamlanan** İleri Biyolojik Arıtma Tesisi'dir**. Bu [tesis](/tr/detay/tesis-748455/llms.txt) sayesinde: - **Atık suyun biyolojik olarak arıtılması sağlanmış** ve baraj gölüne temiz su akışı başlamıştır. - **Flamingolar ve diğer kuş türleri bölgeye geri dönmüştür**. - **Barajdaki kötü koku problemi büyük ölçüde çözülmüştür**​. Ayrıca, bölgenin ekolojik önemini vurgulamak ve turizmi teşvik etmek amacıyla çeşitli doğa koruma etkinlikleri ve kuş [gözlem](/tr/detay/gozlem-2/llms.txt) projeleri düzenlenmektedir. Niğde Valiliği ve yerel yönetimler, baraj çevresinde çevre bilinci oluşturma çalışmaları yürütmektedir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/13/ApWOOjZ23AZQQXA5tsHRASaSYMbgMMdA.jpeg) *Akkaya Barajı - Niğde Belediyesi* Akkaya Barajı, Niğde’nin su kaynakları, tarımsal üretimi ve ekosistemi açısından büyük öneme sahiptir. Ancak [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) yıllar boyunca sanayi ve yerleşim atıkları nedeniyle ciddi bir çevre kirliliği sorunu yaşamıştır. Son yıllarda gerçekleştirilen arıtma ve koruma çalışmaları sayesinde baraj yeniden doğal yaşamın merkezi haline gelmiştir. Gelecekte, ekolojik restorasyonun devam ettirilmesi, barajın sürdürülebilir şekilde yönetilmesi ve halkın çevre** **bilincinin** **artırılması hayati [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşımaktadır. Ayrıca, tarımsal sulamada daha verimli su yönetimi stratejileri benimsenerek barajın ekosistem üzerindeki baskısının azaltılması gerekmektedir. Bu bağlamda, Akkaya Barajı'nın korunması ve ekolojik sürdürülebilirliğinin sağlanması, hem yerel [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) hem de doğa için uzun vadeli bir [kazanç](/tr/detay/kazanc/llms.txt) olacaktır. ## Academic Sources and References 1. Arslan, Onur. "Akkaya Barajı'nın Niğde İli İklimine Etkisi." Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi6, no. 2 (2017): 627-633.T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Akkaya Barajı." Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim 13 Mart 2025. https://nigde.ktb.gov.tr/TR-223196/akkaya-baraji.html.Anadolu Ajansı. "Akkaya Barajı Gölü Flamingolara Ev Sahipliği Yapıyor." AA Haber, 31 Temmuz 2024. Erişim 13 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/akkaya-baraji-golu-flamingolara-ev-sahipligi-yapiyor/3290854.Niğde Belediyesi. "Akkaya Barajı Eski Günlerine Döndü." Niğde Belediyesi Resmi Web Sitesi, 12 Nisan 2023. Erişim 13 Mart 2025. https://nigde.bel.tr/akkaya-baraji-eski-gunlerine-dondu.