--- title: Ağzı Açık (Yemek) slug: agzi-acik-yemek-a1152 url: /detay/agzi-acik-yemek-a1152 type: article language: Türkçe entity: primary: Ağzı Açık (Yemek) type: article disambiguation: Şanlıurfa'nın meşhur Ağzı Açık yemeği! Kıymalı, kızartılmış, lezzetli hamur işi. Mutlaka deneyin! categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Ağzı Açık - Sadeyağ - isot - Tescil - Şanlıurfa author: Sevgi Kıraç created_at: 2025-05-23T21:52:59.739857+03:00 updated_at: 2025-05-24T13:28:03.286889+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/23/Y2HaLkHNCUObqUx0AzQTlwgEYl5JqdpK.png --- # Ağzı Açık (Yemek) ## Article Content **Ağzı Açık**, [Şanlıurfa](/tr/detay/sanliurfa-acik-ekmegi-urfa-acik-ekmegi-dff06/llms.txt) yöresine özgü, kızartılarak hazırlanan ve iç harcı açıkta kalan bir hamur işidir. Geleneksel olarak **yağsız kıyma**, **Şanlıurfa biberi (isot)** ve **sadeyağ** ile hazırlanan iç harç, özel teknikle açılmış hamurun üzerine yayılır ve kenarları çentiklenerek şekillendirilir. Ürün, **Şanlıurfa iliyle ün bağı** bulunduğu için 2022 yılında **mahreç işareti** alarak tescillenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/23/BZSB7PZj7lmiS4QaA1ztcJLsDCPQFZvR.png) *Yöresel Ağzı Açık Yemeği (Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur)* ### **Tanım ve Genel Özellikler** [Ağzı Açık](/tr/detay/agzi-acik-food-f47a5/llms.txt), dairesel olarak açılmış hamurun kıymalı bir harçla kaplanması ve kenarlarının çirtik (çentik) yapılarak hafifçe kapatılmasıyla şekillenen bir üründür. Diğer pek çok kıymalı hamur işinden farklı olarak, ürünün üstü açık bırakılır; yani harç görünür durumdadır. Üretim sürecinde hem **yoğurma**, hem **şekillendirme**, hem de **kızartma** işlemleri özel teknik ve beceri gerektirir. Bu ürün, **Şanlıurfa mutfak geleneğinin** önemli bir parçasıdır. Gerek kullanılan malzemelerin yöresel niteliği (örneğin [Şanlıurfa Sadeyağı](/tr/detay/urfa-sanliurfa-isot-comlegi-3c041/llms.txt) ve isot), gerekse pişirme yöntemi, onu coğrafi olarak ayırt edici kılar. ### **Hazırlanışı** Ağzı Açık’ın hazırlanışı, üç temel aşamaya ayrılır: **hamur yoğurma**, **iç harç hazırlama**, ve **şekillendirme/kızartma**. #### **Hamurun Hazırlanışı** Hamur için temel bileşenler buğday unu, zeytinyağı, limon suyu (ya da sirke), su ve tuzdur. Kaynaklara göre geleneksel ölçüler şu şekildedir: - 1 kg buğday unu - 40 ml zeytinyağı - 16 g tuz - 5 ml limon suyu ya da 30 ml sirke - 200 ml su Unun büyük kısmı (yaklaşık 900 gramı) genişçe bir tepsiye alınır, ortası açılır ve tuz, limon suyu/sirke ve su ilave edilerek kulak memesi kıvamından daha sert bir hamur yoğrulur. Ardından, az miktarda zeytinyağı ile yoğurma işlemi tamamlanır. Hamurdan **50 gramlık bezeler** yapılır. Açma işlemi sırasında kalan 100 gram un kullanılır. Her bir beze, **13-14 cm çapında** daire şeklinde açılır. #### **İç Harcın Hazırlanışı** İç harç için tercih edilen kıyma genellikle **yağsız kuzu kıyma**dır. İçerik şu şekildedir: - 1 kg yağsız kuzu kıyma - 2 orta boy kuru soğan (rendelenmiş) - 30 g Şanlıurfa biberi (isot) - 3 g karabiber - 1 yumurta - 20 g buğday unu - 30 g Şanlıurfa Sadeyağı - 4 g tuz Tüm malzemeler homojen karışım elde edilene dek karıştırılır. İç harç, kıvamlı ve yayılabilir olmalıdır. Gerekiyorsa kıyma parmakla bastırılarak su ile hafifçe inceltilir. #### **Şekillendirme ve Kızartma** Açılmış hamurların üzerine parmakla biraz su sürülür. Hazırlanan iç harçtan yaklaşık 20 gram alınır ve hamurun ortasına yayılır. Kenarlar hafifçe kapatılırken çirtik (çentik) atılır ve şekil verilir. Bu işlem ürüne hem estetik görünüm kazandırır hem de pişme sırasında harcın sabit kalmasını sağlar. Şekillendirilen hamurlar, iç harç kısmı üste gelecek şekilde ayçiçek yağında ters düz edilerek kızartılır. Geleneksel tariflerde yaklaşık **700 ml ayçiçek yağı** kullanılmaktadır. Kızaran ürün, fazla yağı emmemesi için kağıt havlu üzerine alınarak süzdürülür. ### **Sunum ve Tüketim Biçimi** Ağzı Açık, genellikle **sıcak servis edilir**. Yanında **cacık**, **bostana** ya da **ayran** gibi tamamlayıcı unsurlar tercih edilir. Bazı tariflerde iç harcın lezzet yoğunluğu dolayısıyla ekstra baharata gerek duyulmaz. Şanlıurfa'da özellikle misafir sofralarında ve özel günlerde hazırlanan bu yiyecek, doyurucu yapısıyla öne çıkar. ### **Coğrafi Tescil ve Üretim Sınırı** “Ağzı Açık” ifadesi, **Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi** tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında **22 Haziran 2022 tarihinde mahreç işareti** olarak tescil edilmiştir (Tescil No: 1154). Ürünün hazırlanış biçimi ile kullanılan malzemeler arasındaki yöresel bağ, ürünün coğrafi karakterini tanımlar. #### **Tescile İlişkin Bilgiler** - **Tescil No:** 1154 - **Tescil Tarihi:** 22.06.2022 - **Başvuru No:** C2021/000237 - **Başvuru Sahibi:** Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi - **Coğrafi Sınır:** Şanlıurfa ili ### **Denetim Mekanizması** Tescilli ürünün standartlara uygunluğunun denetimi, aşağıdaki kuruluşlardan oluşan bir kurul tarafından yürütülür: - Şanlıurfa Lokantacılar, Köfteciler ve Tatlıcılar Odası - Şanlıurfa Ticaret ve Sanayi Odası - Harran Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü - Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Bu kurul; bileşenlerin uygunluğu, üretim yöntemine bağlılık ve mahreç işareti kullanım biçimlerini düzenli aralıklarla denetler. Ayrıca şikayet ya da ihtiyaç durumlarında da denetim gerçekleştirilebilir ## Academic Sources and References 1. T.C. Şanlıurfa Valiliği. “Urfa Yemekleri.” Şanlıurfa Valiliği Resmî Web Sitesi. Erişim 23 Mayıs 2025. http://www.sanliurfa.gov.tr/urfa-yemekleri. 2. Türk Patent ve Marka Kurumu. Urfa Ağzı Açık / Şanlıurfa Ağzı Açık Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. Şanlıurfa: Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi, 22 Haziran 2022. Erişim 23 Mayıs 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/94290d16-36d7-4f5b-bac3-92c1daf95446.pdf 3. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. “Ağzı Açık.” Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. Son erişim 23 Mayıs 2025. https://www.sanliurfa.bel.tr/icerik/108/61/agzi-acik