---
title: Ağız
slug: agiz-e9261
url: /detay/agiz-e9261
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Ağız
  type: dictionary
  disambiguation: Ağız: Anatomi, dilbilim, ve günlük hayattaki kullanımını keşfedin. Kökeni, işlevleri ve anlamlarıyla ilgili bilgiler.
  categories:
    - name: Sağlık Ve Tıp
      slug: saglik-ve-tip
      url: /kategori/saglik-ve-tip
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Sosyoloji
      slug: sosyoloji
      url: /kategori/sosyoloji
  tags:
    - Ağız
author: Rukiye Soysal
created_at: 2025-05-19T17:18:43.323506+03:00
updated_at: 2025-05-28T14:16:51.909895+03:00
---

# Ağız

<!-- CONTEXT: Article Content for "Ağız" -->

## Article Content

### **Köken**

[Ağız](/tr/detay/agiz-aliskanligi-aa5bc/llms.txt) kelimesi, Eski Türkçe *aġız* biçiminden evrilmiştir ve temel olarak beslenme ve [ses üretimiyle](/tr/detay/ses-ca077/llms.txt) ilgili organ anlamına gelir. Sözcüğün kökeni kesin olarak belirlenmemekle birlikte, bazı dilbilimsel yaklaşımlar bu terimin Eski Türkçe *ağrı-* fiilinden türemiş olabileceğini öne sürer. Ancak bu bağlantın kesinliği bulunmamaktadır.

Eski Türkçede ağız, geŋiz (geniz), [boğuz](/tr/detay/bogum-0a456/llms.txt) (boğaz) ve [kögüz](/tr/detay/gogus-1d01d/llms.txt) (göğüs) gibi solunum ve ses yollarıyla ilgili organ isimleriyle birlikte kullanılır. Bu dört bölgenin adlandırılması ses üretimi ve çıkarımıyla ilişkili olup, muhtemelen ses taklidi (onomatope) kökenli fiillerden türetilmiştir:

- *aġrı-* (ağzı veya boğazı ağrımak),
- *kekri-* (“geğirmek” anlamına gelir),
- *baġır-* (bağırmak),
- *kökre-* (öksürmek).

Bu sözcüklerin yapısal benzerliği, solunum sisteminin bölümlerine ilişkin adların sesle bağlantılı algılarla şekillendiğini düşündürmektedir.

### **Kullanım Alanları**

- **Anatomi**: Sindirimin başladığı organın tanımlanmasında.
- **Dilbilim**: Bölgesel söyleyiş farklarının sınıflandırılmasında.
- **Günlük Dil**: Konuşma tarzı ve üslubun nitelendirilmesinde.
- **Sosyoloji ve Halkbilim**: Sözlü kültür unsurlarının aktarım biçiminde.
- **Fonetik**: Seslerin oluşumunda görevli yapılar arasında değerlendirilmesinde.
- **Edebiyat**: Deyim, atasözü ve benzetmelerde anlam derinliğinin oluşturulmasında.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Ağız" -->

## Academic Sources and References

1. “Ağız.” Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=A%C4%9F%C4%B1z.“Ağız.” Kubbeltı Lugatı. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2025. https://lugatim.com/s/a%C4%9F%C4%B1z.“Ağız.” Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/a%C4%9F%C4%B1z.