--- title: Ağasar / Şalpazarı Yöresel Giysileri slug: agasar-salpazari-yoresel-giysileri-5a80b url: /detay/agasar-salpazari-yoresel-giysileri-5a80b type: article language: Türkçe entity: primary: Ağasar / Şalpazarı Yöresel Giysileri type: article disambiguation: Ağasar/Şalpazarı yöresel kadın giysileri, Türk Patentli. Tescilli tasarım, kültürel mirası yansıtıyor. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Ağasar - yöresel - karadeniz - Şalpazarı - Rize - Trabzon author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-05-20T11:11:20.237138+03:00 updated_at: 2025-05-20T23:11:44.386804+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/20/YxJJCsj1clI49TqNa0qbF7ysVZPLby02.jpg --- # Ağasar / Şalpazarı Yöresel Giysileri ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Ağasar/Şalpazarı Yöresel Giysileri ![giyim.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/20/1EhZgv0ehqnDoQI7nQAmrQIhSgAaVGco.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Tescil Numarası(Metin) | 1729 | | Coğrafi Sınır(lar) | Trabzon İli Şalpazarı İlçesi | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Başvuru Tarihi(Metin) | 02.02.2024 | | Tescil Tarihi(Metin) | 28.04.2025 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Ağasar Folklor Araştırma Gençlik ve Spor Kulübü Derneği | | Tescil Ettirenin Adresi | Kirazlıtepe Mah. Belediye Semt Pazarı 5 Üsküdar İSTANBUL | | Coğrafi İşaretin Adı | Ağasar Yöresel Giysileri / Şalpazarı Yöresel Giysileri | | Başvuru No | C2024/000036 | | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Giysi / Halılar,Kilimler ve Dokumalar Dışında Kalan El Sanatı Ürünleri | ## Article Content **Ağasar / Şalpazarı yöresel giysileri**, Trabzon ili Şalpazarı ilçesinde uzun bir geçmişe sahip olan, kadınlar tarafından günlük yaşamda kullanılan geleneksel giyim ögelerini ifade eder. Bu giysiler Şalpazarı'nın kültürel kimliğini, tarihsel sürekliliğini ve toplumsal yapısını yansıtan, somut olmayan kültürel miras ögesi olarak öne çıkmaktadır. 2025 yılında **Ağasar Folklor Araştırma Gençlik ve Spor Kulübü Derneği** tarafından yapılan başvuru neticesinde **mahreç işareti** olarak tescil edilen bu giysiler, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında korunmaktadır. Tescil, 28 Nisan 2025 tarihinde onaylanmış ve üretimin Şalpazarı coğrafi sınırlarında gerçekleşmesi şart koşulmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/20/UdrtuYR9VpjZaJKL6TPSscT2wbgm80Ya.jpeg) *Ağasar / Şalpazarı Yöresel Giysileri (Türk Patent)* ### **Bileşenler ve Giysi Unsurları** Ağasar yöresel kadın kıyafeti çok sayıda parçadan oluşur. Her bir parça, işlevsellik kadar sembol niteliği taşır: #### **Çember (Cember)** Başörtüsü olarak kullanılan [çember](/tr/detay/duragan-cemberi-00137/llms.txt), kare biçimindedir (100 x 100 cm). Genellikle boncuk, pul, iğne oyası, firkete oyası ile işlenir. Bağlama stilleri arasında “**guşkuyruk**” (boğaz açık), “**gukul**” (boğaz kapalı) biçimleri vardır. Pullar, alın kısmına yerleştirilir. #### **Fistan** Kırmalı fistan; roba, beden, kol ve etek olmak üzere 4 parçadan oluşur. Kumaş olarak saten, jarse, kadife ve krep tercih edilir. Etek kısmı dar olsa da kırma pilelerle kabarık görünüm sağlanır. “**Sutaşı**” denilen işlemeli şeritlerle ön beden ve etek çevresi süslenir. Roba kısmı genellikle hakim yaka ile çalışılır, yakalara “pat” ya da “biye” dikilir. #### **Yelek** Üç parçadan oluşur (ön-ön-arka). U yaka kesimlidir ve fistanın roba kısmını görünür kılar. Astarı genellikle **divitin** kumaştandır; dış yüzeyi saten, jarse veya krep kumaşlardan üretilir. Yaka ve etek kısımlarına pervaz parçaları dikilir; bunlara **aplike tekniği** ile üçgen muska şekilleri verilir. Bitkisel ve geometrik motifli nakışlar el ile işlenir. Ön ve arka parçaların birleşim yerinde yırtmaç yer alır. #### **Dizlik** Fistanın altına giyilen [dizlik](/tr/detay/adana-salvari-2008c/llms.txt), şalvar benzeri formdadır. 2,20 metre divitin kumaş kullanılarak sağ ve sol paça ile ağ kısmından oluşacak şekilde dikilir. Bel ve paçalara lastik takılır. Bu parça, fistanın kabarık durmasını sağlar. #### **Kuşak** 115 x 115 cm boyutlarında kare kumaşın üçgen şeklinde katlanmasıyla oluşturulur. İki kenarında püsküllü tokalar ve bele bağlamak için şerit bağcıklar bulunur. Estetik işlevinin yanı sıra fiziksel destek amacıyla (belin korunması, yük taşırken zorlanmama) kullanılır. Kuşak uçları, “**kuşak çapanı (gazez)**” ile tamamlanır. #### **Kuşak Tokası** Mukavva karton, boncuk ve floş ip kullanılarak oluşturulur. Boncuklar iplerle birlikte kartona sarılır; sarım sonunda ip düğümlenir ve süsleme yapılır. Hazırlanan parça, kuşağın arka kısmına monte edilir. #### **Peştamal** Kuşağın üzerine sarılan ve genellikle bordo - siyah veya beyaz - bordo desenli dokumadan yapılan [peştamal](/tr/detay/carsibasi-kesani-9a766/llms.txt), belin sol tarafından bağlanır. Uçları kuşağın orta kısmına katlanarak kuşak tokasının görünmesi sağlanır. #### **Kılık Bağı** Yaklaşık 2,5–3 metre uzunluğunda, 1,5 cm eninde dokuma bir bağdır. Peştamalın üzerine sarılır, uçları püsküllü ve boncukludur. Dokuma işlemi geleneksel el tezgâhlarında yapılır. Kullanılan renk dizilimi 40 sıra siyah, 16 kırmızı, 8 sarı, 4 beyaz şeklindedir. Bitiminde, uçlarına **telki bağı** örülerek püskül takılır. #### **Bel Bağı** Akrilik ip ile örgü şişi kullanılarak bir ters bir düz teknikle örülür. 2 metre uzunluğunda ve 15 ilmek genişliğinde örülen bağın uçlarına saçaklar eklenir. Saçaklar boncuklarla süslenir. #### **Ayakkabı ve Çorap** Diz altına kadar çıkan beyaz [çorapların](/tr/detay/hemsin-corabi-d58bb/llms.txt) üzerine “kara lastik” veya “naylon lastik” tabanlı ayakkabılar giyilir. Ayakkabılar sadedir, işlevsellik esas alınır. #### **Çentik** Kola takılan çentik, aksesuar niteliğindedir. ### **Üretim Teknikleri** [Ağasar yöresel giysileri](/tr/detay/agasar-salpazari-regional-clothing-9a84a/llms.txt) büyük ölçüde el işçiliğine dayalıdır: - **Çember**, hazır kumaş üzerine tığ, firkete veya iğne oyası ile kenar süslemeleri yapılarak hazırlanır. - **Fistan** ve **yelek**, yöre terzileri tarafından özel ölçü ve desenlerle dikilir; sutaşı ve nakışlarla detaylandırılır. - **Kılık bağı**, iplerin “ıyma”, “serene alma” ve “gücüleme” gibi aşamalardan geçmesiyle klasik tezgâhlarda dokunur. - **Kuşak tokası**, karton ve boncuklarla örülerek hazırlanır; dekoratif işlev taşır. - **Bel bağı**, örgü şişiyle 15 ilmek üzerinden örülerek hazırlanır. - **Peştamal**, ham dokuma kumaşın kenarlarının dikilmesi ve uçlarına şerit bağcık takılması ile tamamlanır. ### **Coğrafi Bağ ve Tescil** Giysilerin tüm üretim süreci yalnızca Trabzon ili [Şalpazarı ilçesi](/tr/detay/salpazari-district-9e273/llms.txt) sınırlarında gerçekleştirilmek zorundadır. Giysiler, bu bölgenin tarihsel, kültürel ve sosyoekonomik bağlamıyla doğrudan ilişkili olup coğrafi sınır ile ün bağı taşımaktadır. Tescil sahibi **Ağasar Folklor Araştırma Gençlik ve Spor Kulübü Derneği'dir.** Adres: Kirazlıtepe Mah. Belediye Semt Pazarı 5, Üsküdar / İSTANBUL ### **Denetim Mekanizması** Ürünlerin üretim yöntemi ve amblem kullanımına uygunluğu, Şalpazarı İlçe Millî Eğitim Müdürlüğünün koordinasyonunda oluşturulan üç kişilik bir denetim mercii tarafından yılda en az bir kez denetlenir. Bu kurul, Şalpazarı Halk Eğitimi Merkezi ve Ziraat Odası temsilcilerinden oluşur. ## Academic Sources and References 1. Ağasar Folklor Araştırma Gençlik ve Spor Kulübü Derneği. "Ağasar Yöresel Giysileri / Şalpazarı Yöresel Giysileri." Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 20 Mayıs 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11071.Ağasar Folklor Araştırma Gençlik ve Spor Kulübü Derneği. "Ağasar Yöresel Giysileri / Şalpazarı Yöresel Giysileri (Mahreç İşareti Başvuru Belgesi). Tescil No: 1729." Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim: 20 Mayıs 2025. https://webim.turkpatent.gov.tr/file/bfaddd34-b04b-4302-bfa9-ab62627a0981?download=&name=197. ## Related Articles - [Şalpazarı (İlçe)](//detay/salpazari-ilce-aabd0/llms.txt)