--- title: AFRICOM slug: africom url: /detay/africom type: article language: Türkçe entity: primary: AFRICOM type: article disambiguation: AFRICOM: ABD'nin Afrika askeri komutanlığı. Terörle mücadele, insani yardım ve güvenlik işbirliği faaliyetleri yürütüyor. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - AFRICOM - Afrika author: Yücel Özel created_at: 2025-02-14T14:10:28.388506+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:04:20.082514+03:00 --- # AFRICOM ## Article Content Afrika, iki kutuplu [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) sisteminin zayıflamasıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) yeniden ilgi odağı haline gelmeye başlamıştır. 2008 yılında küresel düzeyde yaşanan finansal kriz, dünya genelinde güçler arasındaki rekabeti şiddetlendirmiş, Afrika sahip olduğu kaynaklar sebebiyle siyasette ön plana çıkmaya başlamıştır. Kriz sonrasında Afrika, [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) ve onla birlikte yükselen güçlerin [rekabet](/tr/detay/rekabet-2/llms.txt) sahası haline gelmiştir. 2005 yılı sonrasında ABD kıtaya [gerçek](/tr/detay/gercek-2/llms.txt) anlamda ilgi göstermeye başlamış, 2007 yılında Afrika Komutanlığı’nın (AFRICOM) kuruluşuyla birlikte ABD’nin Afrika politikası yavaş yavaş netleşmiştir. ##### **ABD’nin dünya çapında Coğrafi ve Görev Komutanlıkları** ABD’nin dünya çapındaki kuvvetleri, genel olarak Coğrafi ve Görev Komutanlıkları olarak sınıflandırılmaktadır. Coğrafi Komutanlıkların vazifesi genel bir coğrafi [sorumluluk](/tr/detay/sorumluluk-3/llms.txt) alanı ile tanımlanırken; Görev Komutanlıklarının vazifesi, bölgelerarası sorumlulukların dünya çapında uygulanmasıdır. ABD’nin hâlihazırda altı coğrafi muharip komutanlığı bulunmaktadır. Bunlar; Afrika (AFRICOM), [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) (EUCOM), Pasifik (PACOM), Kuzey (NORTHCOM), Güney (SOUTHCOM), ve [Merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) Komutanlığı (CENTCOM)’dır. Ayrıca; Ulaştırma (TRANSCOM), Özel [Harekât](/tr/detay/harekat-2/llms.txt) (SOCOM), [Müşterek](/tr/detay/musterek/llms.txt) Kuvvetler (JFCOM) ve Stratejik (STRATCOM) Komutanlıklarından oluşan dört görev komutanlığı bulunmaktadır. ##### **AFRICOM ve Operasyonel İçeriği** ABD’nin Afrika Politikası AFRICOM ile özdeşleşmiştir. Savunma Bakanlığı ABD'nin [milli](/tr/detay/milli/llms.txt) menfaatlerini sağlamak için Afrika'da çok çeşitli faaliyetler icra etmektedir. Operasyonel faaliyetler; insani yardım, barışı koruma, terörle mücadele çabaları, cezai yaptırımlar, sivil tahliye (NEOs) ve [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt) engelleme harekâtını (MlAs) içermektedir; [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) bunlarla da sınırlı değildir. Konvansiyonel [askerî](/tr/detay/askeri-2/llms.txt) harekâta ek olarak, ABD ordusu güvenlik ve istikrar sağlamak için Afrika'nın askeri güçlerini kendi ülkelerine ve bölgelerine yönelik faaliyette bulunabilecek şekilde kapasitelerini arttırmaya yönelik [çaba](/tr/detay/caba/llms.txt) [sarf](/tr/detay/sarf-2/llms.txt) etmektedir. ABD Savunma Bakanlığı tarafından yürütülen bu girişimlerin birçoğu, Dışişleri Bakanlığı tarafından finanse edilen dış askeri yardım programlarının bir parçasıdır. Finansmana ek olarak, ABD Dışişleri Bakanlığı uygulanan bu programlara [rehberlik](/tr/detay/rehberlik/llms.txt) de yapmaktadır. Birleşik Müşterek Görev Kuvveti- Afrika Boynuzundaki ABD askeri danışmanları [Sudan](/tr/detay/sudan-2/llms.txt)'a ve Somali'ye yerleştirilen barış gücü askerlerine yardım etmiştir. ABD Kuvvetleri, Birleşik Müşterek [Değişim](/tr/detay/degisim-b8cd0/llms.txt) Eğitimi (JCET) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) programlarla Afrika ülkeleri silahlı kuvvetleri ile düzenli olarak çeşitli ikili ve çok taraflı [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) tatbikat icra etmektedir. ABD kuvvetleri, afet yardım ve deniz güvenliği eğitiminin bir parçası olarak da tatbikatlar yapmaktadır. ##### **Afrika Stratejik Araştırmalar Merkezi** Afrika Stratejik Araştırmalar Merkezi (Africa Center for Strategic Studies/ACSS) ABD Savunma Bakanlığının beş stratejik merkezinden birisi olarak 1999 yılında kurulmuştur. İyi bir yönetim ve demokratik değerlerin geliştirilmesi, terörün ideolojik desteğine karşı koyma, Afrika savunma ve bölgesel güvenlik iş birliğini teşvik etmek amacıyla; Afrika, ABD ve Avrupa askeri ve sivil yetkilileri için çeşitli akademik faaliyetler yürütmektedir. Merkezi Washington DC'de bulunan ACSS'nin, [Dakar](/tr/detay/dakar-2/llms.txt), [Senegal](/tr/detay/senegal-2/llms.txt), Addis Ababa ve Etiyopya'da büroları bulunmaktadır. ##### **Yabancı Askeri Satışlar Programı** ABD, ABD Savunma Güvenlik iş birliği Ajansı tarafından uygulanan Yabancı Askeri Satışlar (Foreign Military Sales/FMS) programı vasıtasıyla Afrika hükümetlerine askeri teçhizat satmaktadır. ABD Hükümeti ayrıca Yabancı Askeri Finansman (Foreign Military Sales/FMF) programı aracılığıyla bu tür ekipman satın alımlarını finanse etmek için yabancı hükümetlere [kredi](/tr/detay/kredi-748643/llms.txt) sağlamaktadır. Afrika [Sahil](/tr/detay/sahil-751282/llms.txt) ve Sınır Güvenliği Programı (African Coastal and Border Security Program/ACBSP) ve ihtiyaç Fazlası Savunma Malzemesi (Excess Defense Articles/EDA) programı ve Savunma Bakanlığı özel yetkilileri aracılığıyla Afrika ülkeleri için teçhizat sağlanmaktadır. ABD'nin Afrika’daki terörle mücadele stratejisi bir tarafta terörizmin kaynağını; diğer tarafta da özellikle hava saldırıları ile terörist hedeflerin [yok](/tr/detay/yok-749611/llms.txt) edilmesini kapsamaktadır.  ##### **Bilgi Harekatları ve Diğer Ülkelerle İlişkiler** ABD, güvenlik ortamını optimize etmek ve ABD büyükelçiliklerine ve konsolosluklarına yerleştirilen askeri istihbarat destek timleri aracılığıyla güvenlik ortamının iyileştirilmesini sağlamak maksadıyla [Bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) Harekâtı (Information Operations/IO)'na [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) vermektedir. Bu faaliyetlerin ABD Savunma Bakanlığının görevleri içinde mi olacağı, yoksa diğer ABD temsilcilikleri tarafından mı idare edileceği konusunda iç tartışmalar yaşanmaktadır. ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri, AFRICOM'un, Afrika güvenlik güçlerine eğitim ve destek sağlayan İngiltere ve [Fransa](/tr/detay/fransa-2/llms.txt) gibi devletlerin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt), ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı, Dışişleri Bakanlığı, [Adalet](/tr/detay/adalet-5/llms.txt) Bakanlığı, Merkezi istihbarat Teşkilatı ve Federal Soruşturma Bürosu gibi ABD temsilcilikleri ile iyi iş birliği sağladığını ileri sürmektedir. Savunma Bakanlığı, Afrika Komutanlığının, ABD ordusunun bölgedeki varlığının, ABD Birleşik Müşterek Görev Gücü- Afrika Boynuzuna dayandığını belirtmektedir. ## Academic Sources and References 1. Özel, Yücel., & Şahin, Güngör. "2005-2015 Perspektifinden Amerika Birleşik Devletleri’nin Sahraaltı Afrika Politikası ve Afrika Komutanlığı (AFRICOM)." Güvenlik Stratejileri Dergisi 16, no. 35, 2020: 461–Ploch, Lauren. "US Africa Command: A more »Active« American approach to addressing African security challenges?" In Ipg, 2009: (Vols. 1–1). https://library.fes.de/pdf-files/ipg/ipg-2009-1/06\_a\_ploch\_us.pdfGrimmett, R. F. "U.S. Arms sales: Agreements with and deliveries to major clients, 2002-2009." Congressional Research Service, 2010: 7–5700. https://digital.library.unt.edu/ark:/67531/metadc491606/m1/1/high\_res\_d/R41539\_2010Dec20.pdf Ortiz, M. U.S. Africa Command: A New Way of Thinking. National Security Watch. (2008). "U.S. Department of Defense Commanders’ areas of responsibilty. (n.d.)." U.S. Department of State Archieve. https://2001-2009.state.gov