--- title: Adana Yer Fıstığı slug: adana-yer-fistigi-26b6e url: /detay/adana-yer-fistigi-26b6e type: article language: Türkçe entity: primary: Adana Yer Fıstığı type: article disambiguation: Adana'dan lezzetli yer fıstığı! Virginia çeşidi, %45 yağ oranı. Çerezlik ve yağ üretimi için ideal. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - fıstık - yer fıstığı - Adana author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-08-16T11:41:51.446390+03:00 updated_at: 2025-08-19T09:55:47.769939+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/N5tklQhjuWervlNWCOUBp0t7lp0hjAad.jpeg --- # Adana Yer Fıstığı ## KURE Information Cards ![b2bbe17f-2869-40bb-af3b-74feaa172fc3.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/4xvj4ZL5Ff9MSXT5fClpjRj5x5p8CfQh.jpeg) *Adana Yer Fıstığı* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Yer Fıstığı / İşlenmiş ve İşlenmemiş Meyve ve Sebzeler ile Mantarlar | | Tescil Numarası(Metin) | 1505 | | Coğrafi Sınır(lar) | Adana İli | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Başvuru Tarihi(Metin) | 28.02.2021 | | Tescil Tarihi(Metin) | 24.11.2023 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Ceyhan Ticaret Borsası | | Tescil Ettirenin Adresi | Türlübaş Mahallesi İstasyon Caddesi No:17 ADANA | | Coğrafi İşaretin Adı | Adana Yer Fıstığı | | Başvuru No | C2021/000086 | ## Article Content [Adana yer fıstığı](/tr/detay/adana-groundnut-c6eeb/llms.txt), baklagiller familyasına ait *Arachis hypogaea L.* türü [yer fıstığı](/tr/detay/yer-fistigi-arachis-hypogaea-l-dad78/llms.txt) bitkisinden elde edilen, [Adana](/tr/detay/adana-il-3/llms.txt) ilinde yetiştirilen ve özellikle Virginia çeşidiyle öne çıkan, tek yıllık yazlık bir tarım ürünüdür. Alüvyonlu, kumlu-tınlı ve taban suyu seviyesi düşük topraklarda yetiştirilen bu ürün, bölgenin uzun yaz mevsimi, yüksek sıcaklık ve güneşlenme süresi sayesinde birinci ve ikinci ürün olarak ekilebilmektedir. Sert kabuklu meyveleri en az %45 oranında yağ içerir ve hem çerezlik olarak hem de yağ üretiminde kullanılır. Ekimden hasada kadar olan süreç teknik tarım uygulamalarına dayanır; nisan ve haziran aylarında ekimi yapılan ürünler, ağustos ve ekim aylarında hasat edilir.  ### **Botanik Özellikler** Adana yer fıstığı, baklagiller (Fabaceae) familyasına ait, *Arachis hypogaea L.* türü yer fıstığı bitkisinden elde edilen, Adana ilinde yetiştirilen ve özellikle Virginia çeşidinin kullanıldığı yıllık bir yazlık bitki ürünüdür. Genellikle çerezlik olarak tüketime sunulan Adana yer fıstığı, aynı zamanda yağ üretiminde de değerlendirilir. Ürünün kabuklu meyvelerinde en az %45 oranında yağ bulunur ve protein oranı %19’a kadar çıkabilir. Bitki başına meyve sayısı ortalama 15 ile 100 adet arasında, 1000 dane ağırlığı ise 240–550 gram aralığındadır. ### **Yetiştirme Koşulları ve Coğrafi Sınır** Adana yer fıstığı, sıcak iklim koşulları ve uzun yaz sezonu sayesinde Adana ilinde hem birinci hem ikinci ürün olarak yetiştirilmeye elverişlidir. Adana’daki üretim alanları Ceyhan ve Seyhan nehirlerinin oluşturduğu alüvyonlu, gevşek, kumlu-tınlı toprak yapısına sahiptir. Bu özellikler; yer fıstığının toprak altında kapsül şeklinde gelişimini kolaylaştırır, iri taneli ürün elde edilmesini sağlar ve bitkinin kuruma sürecini destekler. Güneşlenme süresi de ürünün kalitesini ve verimini olumlu etkiler. ### **Üretim Süreci** **Toprak ve Tohum Hazırlığı: **Birinci ürün için ekimden önce tarla sonbaharda 20–25 cm derinlikte sürülür, kış sonrası çıkan yabancı otlar diskaro ile işlenir. Nisan ayında goble disk, diskaro, gübreleme, sürgü gibi işlemlerle ekime hazır hale getirilir. İkinci ürün ekiminde hububat hasadının ardından tav suyu verilerek aynı işlemler uygulanır. Tohum hazırlığında kapsül içerisinden çıkarılan tohumlar kullanılır. **Ekim:** Birinci ürün Nisan, ikinci ürün Haziran ayında ekilir. Toprak sıcaklığı 20°C’yi geçmeden ekim yapılmaz. Ekim mesafeleri sıra arası 60–70 cm, sıra üzeri 15–20 cm, derinlik ise 4–8 cm’dir. Havalı mibzer veya pamuk mibzeri ile ya da elle ekim yapılabilir. Gübreleme için toprak analizi önerilir. **Bakım İşlemleri:** Bitki çıkışları 7–10 gün içinde başlar. Bu süreçten sonra çapalama, yabancı ot mücadelesi, boğaz doldurma, sulama ve hastalık-zararlı kontrolü uygulanır. Yer fıstığı, kazık kök yapısıyla ön gübrelerden yararlanma yeteneğine sahiptir. **Sulama:** Genellikle yağışla sağlanan su ihtiyacı, gerektiğinde salma ya da damla sulama ile desteklenir. Su temininde Ceyhan ve Seyhan nehirlerinden faydalanılır. **Hasat:** Birinci ürün için Ağustos, ikinci ürün için Ekim ayı boyunca yapılır. Söküm aşamasında bitkiler topraktan çıkarılır, toprağı silkelenerek sıralara bırakılır. Kuruyan bitkiler hasat makinesinden geçirilerek sap ve yapraklardan ayrılır. Taneler, sergilerde güneşte kurutulur. Kurutma işlemi ortalama 1 hafta sürer ve iç kabuğun kırmızılaşmasıyla sonlanır. ### **Paketleme ve Saklama** Kurutulan [fıstıklar](/tr/detay/fistik-749125/llms.txt), 25–30 kg’lık gıda ile temasa uygun çuvallara doldurularak 20°C sıcaklıkta, karanlık ve güneş ışığı almayan ortamda saklanır. Çuvallar, en fazla 5 kat üst üste istiflenebilir. ### **Kullanım Alanı** Adana yer fıstığı, çerezlik tüketimin yanı sıra yağ üretiminde de değerlendirilir. Yağlı tohum olarak sanayiye girdi sağlayan yer fıstığı, aynı zamanda insan beslenmesinde yüksek enerji ve protein kaynağıdır. ### **Üretim Yeri ile Bağlantı** Adana yer fıstığı, Adana ili ile uzun yıllara dayanan üretim geçmişi ve ürünün iklim-toprak koşullarına bağımlılığı nedeniyle mahreç işaretiyle tescillenmiştir. Coğrafi işaret kapsamında, tüm üretim süreci Adana ili sınırları içerisinde gerçekleştirilmelidir. ### **Denetim** Ürünün denetimi, Ceyhan Ticaret Borsası koordinatörlüğünde; Karataş Belediyesi, Adana Ticaret Borsası ve Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan 4 kişilik bir denetim kurulu tarafından yapılır. Denetimde; kullanılan tohumların uygunluğu, üretim metoduna uygunluk, amblem ve logo kullanımı ile ürünün fiziksel ve kimyasal analizleri kontrol edilir. Gerekli durumlarda dış uzmanlardan hizmet alınabilir. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. Adana Yer Fıstığı Coğrafi İşaret Belgesi. Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/75af409c-b25f-4074-b8be-1aa3aac426c5.pdf.Türk Patent ve Marka Kurumu. Adana Yer Fıstığı: Coğrafi İşaret Detay Sayfası. Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3442. ## Related Articles - [Rize Bezi (Feretiko)](//detay/rize-bezi-feretiko-38f2d/llms.txt) - [Rize Enişte Lokumu ](//detay/rize-eniste-lokumu-3978f/llms.txt) - [Rize Etli Kara Lahana Sarması ](//detay/rize-etli-kara-lahana-sarmasi-1ad48/llms.txt) - [Rize Kavurması ](//detay/rize-kavurmasi-4fdd9/llms.txt) - [Rize Kokulu Üzümü](//detay/rize-kokulu-uzumu-9f38e/llms.txt) - [Rize Pepeçurası ](//detay/rize-pepecurasi-3331d/llms.txt) - [Rize Simidi](//detay/rize-simidi-f1aaf/llms.txt) - [Rize Çayı](//detay/rize-cayi-64595/llms.txt)