--- title: Adana Görüşmesi (30 - 31 Ocak 1943) slug: adana-gorusmesi-30-31-ocak-1943-6b214 url: /detay/adana-gorusmesi-30-31-ocak-1943-6b214 type: article language: Türkçe entity: primary: Adana Görüşmesi (30 - 31 Ocak 1943) type: article disambiguation: İnönü-Churchill'in 1943 Adana görüşmesi: II. Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin rolü ve Müttefikler'e katılım tartışmaları. categories: - name: İstihbarat, Güvenlik Ve Savunma slug: istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar url: /kategori/istihbarat-guvenlik-ve-askeri-calismalar - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Türkiye’nin tarafsızlığı - Adana Görüşmesi - İsmet İnönü - Winston Churchill - II. Dünya Savaşı author: Yunus Emre Sağlam created_at: 2025-06-19T13:14:23.832229+03:00 updated_at: 2025-06-25T15:05:57.009342+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/19/WrdenHQBb7O5CFqO8xzfxR6b4IQcT871.png --- # Adana Görüşmesi (30 - 31 Ocak 1943) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Adana Görüşmesi (30-31 Ocak 1943) ![ChatGPT Image 19 Haz 2025 13_14_12.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/19/zf8AVB8VcrTwuHearvhe49BEbCqa8Jt6.png) *(İnönü Vakfı)* | Field | Value | |-------|-------| | Taraf(lar) | Türkiye (İnönü) – İngiltere (Churchill) | | Tarih(Metin) | 30-31 Ocak 1943 | | Amaç(lar) | Türkiye’nin savaşa katılması için ikna edilmesi | | Uzun Vadeli Etki | Türkiye’nin savaşa katılmadan kalması, ancak savaş sonrasında diplomatik yalnızlık yaşaması | | Ana Konular | Sovyet tehdidi, Müttefik planları, Adana Listeleri, tarafsızlık politikası | | Sonuç(lar) | Türkiye savaşa katılmamış,sadece askerî yardım müzakereleri kabul edilmiştir | | Yer(ler) | Yenice İstasyonu,Adana | ## Article Content **Adana Görüşmesi**, [Türkiye](/tr/detay/turkiye-2/llms.txt) Cumhurbaşkanı [İsmet İnönü](/tr/detay/inonu-mustafa-ismet/llms.txt) ile [İngiltere](/tr/detay/ingiltere-2/llms.txt) Başbakanı Winston Churchill arasında 30-31 Ocak 1943 tarihlerinde gerçekleşmiştir. Bu görüşme, [II. Dünya Savaşı](/tr/detay/ikinci-dunya-savasi/llms.txt)’na Türkiye’nin Müttefikler safında katılımı konusunu değerlendirmek açısından büyük önem taşır. Görüşmenin gerçekleştiği tarih, savaşın seyrinin değişmeye başladığı ve Sovyetler Birliği'nin [Alman ordusu](/tr/detay/almanya-2/llms.txt) karşısında üstünlük kurduğu bir döneme denk gelir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/19/eS88ybxugIyQIcKLWw6M9isx7pklUbUq.jpg) *Görüşmenin Yapıldığı Yer (AA)* ### **Türkiye’nin Dış Politikadaki Konumu** Türkiye, savaş boyunca bağımsızlık ve toprak bütünlüğünü korumayı hedefleyen dengeci bir politika izlemiştir. 1939’da İngiltere ve [Fransa](/tr/detay/fransa-2/llms.txt) ile yaptığı ittifak antlaşması, Türkiye’nin Mihver tehdidine karşı Batılı devletlerle ittifak arayışını gösterse de ülke, savaşın yıkımından uzak kalmak amacıyla bu yükümlülüğü sınırlı biçimde uygulamıştır. Türkiye, özellikle Sovyetler Birliği’nden gelebilecek talepleri engellemek için [Montreux Sözleşmesi](/tr/detay/montro-bogazlar-sozlesmesi-3/llms.txt)’ni korumaya çalışmış, Sovyet taleplerine karşı İngiltere ve Fransa’dan güvence aramıştır. ### **Görüşmenin Arka Planı** Savaşın [Stalingrad](/tr/detay/stalingrad-muharebesi-1cb4e/llms.txt) cephesinde Sovyetler lehine dönmesiyle birlikte Müttefikler, Almanya’yı Balkanlar üzerinden kuşatmayı hedeflemişlerdir. Bu bağlamda Churchill, Türkiye’nin askeri üslerini kullanarak Balkanlar'da ikinci bir cephe açma planı yapmıştır. ABD ve Sovyetler bu plana sıcak bakmasa da Churchill, Türkiye’yi savaşa dahil etmeye kararlıydı. [Adana Görüşmesi](/tr/detay/adana-meeting-january-3031-1943-b7d14/llms.txt) de bu çabanın sonucudur. ### **Adana Görüşmesi'nin Detayları** [Adana](/tr/detay/adana-il-3/llms.txt)’nın Yenice İstasyonu’nda gerçekleşen görüşmede Türkiye tarafında İsmet İnönü, [Şükrü Saraçoğlu](/tr/detay/sukru-saracoglu-8d807/llms.txt), [Numan Menemencioğlu](/tr/detay/numan-menemencioglu-e6477/llms.txt) ve [Fevzi Çakmak](/tr/detay/kazim-orbay-4df9b/llms.txt) yer alırken; İngiltere’yi Churchill, Dışişleri Müsteşarı Cadogan ve askeri yetkililer temsil etti. Görüşmede Türkiye’nin savaş dışı kalma isteği açıkça dile getirilmiş; İnönü ve Saraçoğlu, özellikle Sovyetler’in savaş sonrasındaki yayılmacı eğilimlerinden duyulan kaygıları vurgulamışlardır. Churchill ise Sovyetlerin savaş sonrasında yorgun düşeceğini ve Türkiye'nin Müttefiklere katılarak en iyi garantiyi sağlayacağını savunmuştur. Bu noktada Türkiye’nin tarafsızlığı sürdürme kararlılığı açık şekilde ortaya konulmuştur. ### **Askerî Destek Talebi ve “Adana Listeleri”** Görüşmenin somut sonucu, Türkiye’nin Müttefiklerden istediği askerî yardımların detaylı bir şekilde listelenmesi olmuştur. “**Adana Listeleri**” olarak bilinen bu belgelerde tanklar, uçaklar, motorlu araçlar, mühimmat ve çeşitli savaş teçhizatları yer almıştır. Türkiye, bu yardımlar olmadan savaşa girmeyeceğini ifade etmiş, hatta gelen yardımları savaş dışı kalmak için bir koz olarak kullanmıştır. ### **Görüşmenin Ardından Gelişmeler** Nisan 1943’te İngiltere, General Wilson başkanlığında bir askerî heyeti Ankara’ya göndermiştir. “Hardihood” adı verilen bu operasyon çerçevesinde Türkiye’ye yardım planı hazırlanmış, ancak İngilizler Türkiye’nin işi yavaşlattığını düşünerek hayal kırıklığına uğramıştır. Türkiye, ulaşım altyapısındaki yetersizlikleri ve ordunun hazır olmayışını gerekçe göstererek müzakereleri sürüncemede bırakmıştır. ### **Sovyet Tehdidine Karşı Türkiye’nin Politikası** Adana Görüşmesi’nde dile getirilen en önemli konulardan biri, Sovyetler’in savaş sonrası yayılmacı eğilimler göstereceği endişesidir. Bu öngörü, daha sonra 1945’teki [Yalta ve Potsdam Konferansları](/tr/detay/rusya-2/llms.txt)’nda Sovyetler’in Boğazlarda üs istemesi ve doğu sınırlarını değiştirme talepleri ile doğrulanmıştır. İnönü ve Türk hariciyesi bu tehditleri çok önceden görmüş ve savaş dışı kalma stratejisini bu bağlamda kurmuştur. ## Academic Sources and References 1. Akcakaya, Umut. “Adana Görüşmesi (30 - 31 Ocak 1943).” Atatürk Ansiklopedisi, 15 Mayıs 2023. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/1160/Adana-G%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmesi-(30---31-Ocak-1943). 2. Arıkan, Harun. “Adana Görüşmelerinin 74. Yıl Dönümü.” Anadolu Ajansı, 31 Ocak 2017. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/adana-gorusmelerinin-74-yil-donumu-/737708. 3. Kalyoncuoğlu, Yasemin. “Genç Türkiye’nin Diplomatik Dönemeçlerinden: Adana Görüşmesi ve II. Dünya Savaşı’nda Tarafsızlık Politikası.” Anadolu Ajansı, 22 Eylül 2024. .