--- title: Ad Hominem slug: ad-hominem-57693 url: /detay/ad-hominem-57693 type: article language: Türkçe entity: primary: Ad Hominem type: article disambiguation: Mantıksal olmayan bir safsata türü olan Ad Hominem'i öğrenin. Kişiye yönelik saldırılarla argümanı geçersiz kılmaya çalışır. categories: - name: Felsefe slug: felsefe url: /kategori/felsefe tags: - Poisoning the Well - Argumentum-ad - Safsata - Ad Hominem author: Muhammed Mesih Hanlı created_at: 2025-05-11T16:12:41.761978+03:00 updated_at: 2025-05-24T19:24:40.346492+03:00 --- # Ad Hominem ## Article Content ***Ad hominem*** (*argumentum ad hominem*), mantıksal olamayan bir serbest [safsata](/tr/detay/safsatalar-748157/llms.txt) türüdür. Genellikle, bir önerme ya da argümana cevap vermek yerine, önermeyi yapan kişiyi (kişiliğini, tutumlarını, geçmişte beyan ettiği fikirleri) eleştirerek konuyu saptırmak suretiyle gerçekleştirilir. *Ad hominem* safsatasının biçimi şu şekildedir; 1. a, α argümanını sunar. 2. a, kişisel olarak kötü bir insandır. 3. Dolayısıyla α argümanı kabul edilmemelidir. Bu biçimdeki bir karşı argüman, α argümanının içeriğine ilişkin bir cevap niteliği taşımamaktadır. ### **Tarihçe** *Ad-argumentum* safsatalarına, antik çağda, Aristoteles'in metinlerinde[^1]  rastlanılmaktadır. *Ad-argumentum*'lar 17. yüzyılda John Locke[^2]   tarafından yeniden tartışmaya açılmıştır. 18. Yüzyılda Locke'un sınıflandırması büyük oranda geçerliliğini korurken 19. yüzyılda Richard Whately, Arthur Schopenhauer, gibi düşünürler tarafından yeniden ele alınmıştır. *Ad hominem* de bu dönemlerde terimleştirilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/11/H3CfEAlC32ASt8GVJuMXoqN4Yfxogcbm.jpg) *Filozof Büstleri (Pixabay)* ### **Etimoloji** Latince bir terim olan *argumentum ad hominem, *kişiye yönelik argüman anlamına gelmektedir. Alev Alatlı tarafından *adam karalama safsatası*[^3]  olarak adlandırılmıştır. ### **Ad Hominem Türleri** [Ad Hominem](/tr/detay/ad-hominem-a95e7/llms.txt), başlıca *circumstantial ad hominem, tu quoque, abusive ad hominem, poisoning the well *olmak üzere çeşitli gruplara ayrılabilir. #### **Nitelikli Kişi Karalama Safsatası (Circumstantial Ad Hominem)** *Nitelikli kişi karalama safsatası*, kişinin cevabını argüman yerine karşıdakinin argüman karşısındaki durumuna yönelttiği safsata türüdür.[^4] Aşağıdaki şema[^5]  ile açıklanabilir. 1. a, sonucu A önermesi olan α argümanını savunur. 2. a, geçmişte A olmayan önermeye (A') bağlı olduğunu ima eden bir eylem gerçekleştirmiştir. 3. Bu nedenle a, kötü bir kişidir. 4. Bu nedenle a'nın α argümanı kabul edilmemelidir. Örnek: Doktorum bana fazla kahve içmenin sağlığa zararlı olduğunu söyledi. Geçen gün kendisini kahve içerken gördüm demek ki kahve içmek sağlığa zararlı değil. #### **Sen de Safsatası (Ad Hominem Tu Quoque)** *Sen de safsatası,* kişinin argümana cevap vermek yerine, muhatabının, argümanıyla ilişkili olumsuz bir özelliğine vurgu yaparak konuyu saptırması olarak tanımlanmaktadır. Örnek: - Beslenmek için hayvanları öldürmemeliyiz. - Tabağında biftek varken bunu nasıl söylersin! #### **Poisoning the Well Safsatası** *Poisoning the Well*, tartışmalarda taraflardan birinin, karşı tarafın [argümanlarını](/tr/detay/arguman-31e18/llms.txt) sunmadan önce güvenilirliğini sorgulayarak onu peşinen geçersiz kılmaya çalıştığı safsata türüdür. Özünde bu safsata, tartışmanın daha başında bir kişinin sosyal konumu, geçmişi veya grup aidiyeti gibi genel özelliklerine dayanarak onun görüş bildirme hakkını ortadan kaldırmayı amaçlar. Bu tür bir argüman, kişisel bir saldırı içermese de karşı tarafın konu hakkında konuşmaya ehil olmadığını öne sürerek onun tartışmaya katılımını gayrimeşru kılmaya çalışır ve bu yönüyle "susturma" etkisi yaratır. [^6] Örneğin, bir kişinin yalnızca erkek olması nedeniyle kürtaj konusunda konuşamayacağını ileri sürmek ya da bir akademisyeni askerlik yapmamış olması sebebiyle askeri stratejiler hakkında yorum yapmaya ehil görmemek bu safsataya örnektir.[^7] ## Academic Sources and References 1. Alatlı, Alev. Safsata Kılavuzu. İstanbul: Boyut Yayınları. 2001.Hamblin, Charles Leonard. Fallacies. Bungay: Methuen Publishing. 1970.Walton, D. N. "Searching for the Roots of the Circumstantial Ad Hominem." Argumentation 15 (2001): 207–221. https://doi.org/10.1023/A:1011120100277.van Eemeren, Frans H., and Rob Grootendorst. "The History of the Argumentum Ad Hominem Since the Seventeenth Century." In Reasonableness and Effectiveness in Argumentative Discourse, Argumentation Library, vol. 27, 603–617. Cham: Springer, 2015. https://doi.org/10.1007/978-3-319-20955-5\_32.Pixabay. "Fotoğraf." morhamedufmg. Erişim tarihi: 22.05.2025. https://pixabay.com/photos/busts-philosophy-aristotle-756620/Walton, Douglas N. “Poisoning the Well.” Argumentation 20 (3). (2006): 273–307. https://www.researchgate.net/publication/226201049\_Poisoning\_the\_WellWhately, Richard. Elements of Logic. New York, W. Jackson; Boston, J. Munroe & co, 1836. https://www.loc.gov/item/09034156/.Kotzee, Ben. 2010. “Poisoning the Well and Epistemic Privilege.” Argumentation 24 (3): 265–281. https://philpapers.org/rec/KOTPTW ## Citations [^1]: Hamblin, Charles Leonard. Fallacies. Bungay: Methuen Publishing, 1970. [^2]: van Eemeren, F.H., Grootendorst, R. (2015). The History of the Argumentum Ad Hominem Since the Seventeenth Century. In: Reasonableness and Effectiveness in Argumentative Discourse. Argumentation Library, vol 27. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-319-20955-5\_32 [^3]: Alatlı, Alev. Safsata Kılavuzu. Türkiye: Boyut Yayınları, 2001. 9789755080765 [^4]: Walton, D.N. Searching for the Roots of the Circumstantial Ad Hominem. Argumentation 15, 207–221 (2001). https://doi.org/10.1023/A:1011120100277 [^5]: Walton, 1998, p. 219 [^6]: (Kotzee, 2010, 266) [^7]: (Walton, 2006, 4, 8) ## Related Articles - [ARİSTO](//detay/aristo/llms.txt) - [FİLOZOF](//detay/filozof-2/llms.txt) - [SAFSATA](//detay/safsata-2/llms.txt) - [Safsatalar](//detay/safsatalar-748157/llms.txt)