--- title: Açkı slug: acki-32d9b url: /detay/acki-32d9b type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Açkı type: dictionary categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Açkı author: Beyza Başar created_at: 2026-05-07T00:13:49.707560+03:00 updated_at: 2026-05-07T11:37:21.861490+03:00 --- # Açkı ## Article Content ### **Köken** **Açkı**, Türkiye Türkçesinde **“aç-” fiiline +gU ekinin eklenmesiyle** türetilmiş bir kelimedir. Yapı olarak “[açma](/tr/detay/acma-82c30/llms.txt), açmaya yarayan araç veya işlem” anlam alanından gelişmiştir. Tarihî metinlerde hem **“cilâ, perdah”**, hem de **“anahtar / açma aracı”** anlamlarında kullanıldığı görülür. ### **Kullanım Alanları** - **Zanaat ve El İşçiliği:** Ahşap, metal ve benzeri malzemelerin yüzeyini düzleştirme, parlatma ve işleme süreçlerinde kullanılır. Özellikle demircilik ve marangozlukta teknik bir terim olarak yer alır. - **Seramik ve Çömlekçilik:** Çanak çömleklerin pişirilmeden önce yüzeyinin metal bir araçla bastırılarak perdahlanması sürecini ifade eder. - **Günlük Araç-Gereç Kullanımı:** Kapı, kilit gibi sistemleri açmaya yarayan araçlar için genel bir ad olarak kullanılabilir (anahtar anlamı). - **Dokuma ve Geleneksel El Sanatları:** Kilim ve halı yapımı gibi geleneksel üretimlerde kullanılan araçlar veya tekniklerle ilişkili bir kullanım alanına sahiptir. - **Ağız ve Eski Kullanım Alanları:** Bazı bölgelerde “**anahtar**” ve “**açma aracı**” anlamında halk ağzında kullanılmaya devam eder. ## Academic Sources and References 1. “Açkı” Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 7 Mayıs 2026. https://lugatim.com/s/A%C3%87KI%E2%80%93A%C3%87GI 2. “Açkı” Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 7 Mayıs 2026. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/A%C3%A7k%C4%B1 3. “Açkı” Türk Dil Kurumu. Erişim Tarihi: 7 Mayıs 2026. https://sozluk.gov.tr/ ## Related Articles - [Denge](//detay/denge-5cb96/llms.txt) - [İtidal](//detay/itidal-c2ecb/llms.txt)