--- title: Açık Kaynak Yazılım Lisansları slug: acik-kaynak-yazilim-lisanslari-a556a url: /detay/acik-kaynak-yazilim-lisanslari-a556a type: article language: Türkçe entity: primary: Açık Kaynak Yazılım Lisansları type: article disambiguation: Açık kaynak yazılım lisansları: GPL, MIT, Apache gibi lisans türlerini ve kullanım şartlarını öğrenin. Yazılım özgürlüğü hakkında bilgi edinin. categories: - name: Bilişim Ve İletişim Teknolojileri slug: bilisim-ve-iletisim-teknolojileri url: /kategori/bilisim-ve-iletisim-teknolojileri - name: Yazılım Ve Yapay Zekâ slug: yazilim-ve-yapay-zeka url: /kategori/yazilim-ve-yapay-zeka tags: - Lisans - Acikkaynak - Yazılım author: Sıla Temel created_at: 2025-04-15T17:33:07.787190+03:00 updated_at: 2025-05-03T13:22:45.354536+03:00 --- # Açık Kaynak Yazılım Lisansları ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Açık Kaynak Yazılım Lisansları ![Ekran görüntüsü 2025-04-22 211312.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/22/iCuhqrlWHQNFd3gtaA42RYMubeHwHi8Z.png) | Field | Value | |-------|-------| | Yaygın Kullanılan Lisanslar | BSD,Apache 2.0,MIT,GPL. | | Önemli Kuruluş | Open Source Initiative (OSI), 1998’de kurulmuştur. | | İlk Yaygın Kullanımı | GNU General Public License (GPL) – 1989 | | İlk Kurucusu | Richard Stallman (GNU Projesi kapsamında) | | Kullanım Alanı(ları) | Linux,Python gibi sistem ve projelerde kullanılır.,Android,Firefox | ## Article Content Açık [kaynak](/tr/detay/kaynak-2/llms.txt) yazılım lisansları, yazılımın kaynak kodunun serbestçe erişilmesine, değiştirilmesine ve yeniden dağıtılmasına [olanak](/tr/detay/olanak/llms.txt) tanıyan [yasal](/tr/detay/yasal/llms.txt) düzenlemelerdir. Bu lisanslar, yazılımın kullanım, dağıtım ve değiştirilmesi konularında belirli kurallar koyarak, yazılımın özgürce gelişmesini sağlar. Açık kaynak yazılım lisansları, yazılımların şeffaf bir şekilde geliştirilmesini ve topluluklar tarafından katkı sağlanmasını teşvik eder. ### **Tanım** Açık kaynak yazılım lisansı, bir yazılımın kullanım, kopyalama, değiştirme ve dağıtım şartlarını belirleyen [telif hakkı](/tr/detay/telif-hakki-748004/llms.txt) sözleşmesidir. Bu lisanslar, yazılımın kaynak kodunun herkese açık olmasını sağlar, [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) bu kodun nasıl kullanılabileceği veya dağıtılabileceği belirli kurallar ile sınırlandırılabilir. Açık kaynak yazılım lisansları, yazılım geliştiricilerinin ve kullanıcılarının haklarını düzenler. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/15/pCAzYzUxzLE3Ir4OQYUvPacWP7M40TT6.png) *Topluluklar-Kod-Katkıları (Kaynak: Amazon Web Services)* ### **Tarihçe** Açık kaynak yazılım lisanslarının kökeni, 1980'lerde Richard Stallman'ın başlattığı özgür yazılım hareketine dayanmaktadır. 1983'te, GNU (GNU's Not Unix) projesi başlatıldı ve bu proje, açık kaynak yazılımlarının ilk örneklerinden birini oluşturdu. GNU Genel Kamu Lisansı (GPL), özgür yazılım hareketinin en bilinen lisanslarından biridir. 1998 yılında Netscape'in kaynak kodlarını açması ve Open Source Initiative (OSI) kuruluşunun ardından "açık kaynak" terimi yaygınlık kazandı. ### **Lisans Türleri** Açık kaynak yazılım lisansları, genel olarak **copyleft** (paylaşım zorunluluğu içeren) ve **izin verici** (permissive) olmak üzere iki [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) gruba ayrılır. ##### **Copyleft Lisanslar** Copyleft lisanslar, yazılımın değiştirilip yeniden dağıtılması durumunda, bu yazılımın aynı lisansla dağıtılmasını zorunlu kılar. Bu, yazılımın türevlerinin de açık kaynak olarak kalmasını sağlar. - **GNU General Public License (GPL): **En yaygın copyleft lisansıdır. GPL, yazılımın değiştirilmiş versiyonlarının da GPL altında lisanslanmasını şart koşar. Yazılımın serbestçe kullanılmasını ve değiştirilmesini sağlar, ancak türev yazılımlar da aynı lisansla dağıtılmalıdır. - **GNU Affero General Public License (AGPL): **AGPL, GPL'in bir varyantıdır ve ağ üzerinden erişilebilen yazılımlar için kaynak kodunun paylaşılmasını zorunlu kılar. AGPL, ağ üzerinden kullanılan yazılımlar için özel olarak geliştirilmiştir. ##### **İzin Verici Lisanslar** İzin verici lisanslar, yazılımın yeniden lisanslanmasına ve kapalı kaynak projelerde kullanılmasına izin verir. Bu tür lisanslar, daha esnek kullanım koşulları sağlar. - **MIT Lisansı: **MIT lisansı, açık kaynak yazılımlarında en yaygın kullanılan lisanslardan biridir. Kullanıcılar, yazılımı herhangi bir amaçla kullanabilir, değiştirebilir ve dağıtabilir. Tek koşul, yazılımın orijinal lisans metninin korunmasıdır. - **Apache License 2.0: **Apache Lisansı, yazılım patentleriyle ilgili açık hükümler içerir. Bu lisans, yazılımın ticari projelerde kullanılmasını da sağlar. Ayrıca, yazılımın türevlerinin yeniden lisanslanmasına olanak tanır. - **BSD Lisansları: **BSD (Berkeley Software Distribution) Lisansları, genellikle akademik ve ticari projelerde kullanılan bir açık kaynak lisansıdır. BSD lisansı, yazılımın herhangi bir şekilde kullanılmasına, değiştirilmesine ve dağıtılmasına izin verir. BSD lisansları, minimal sınırlamalar içerir. #### **Açık Kaynak Yazılım Lisanslarının Özellikleri** ##### **Kullanım ve Dağıtım** Açık kaynak yazılım lisansları, yazılımın kullanımını ve dağıtımını belirli kurallar çerçevesinde düzenler. Bu lisanslar, yazılımın serbestçe kullanılmasına, değiştirilmesine ve dağıtılmasına olanak tanır, ancak kullanıcıların belirli koşullara uyması gerekebilir. Örneğin, copyleft lisansları altında, yazılımın değiştirilmesi durumunda bu değişikliklerin aynı lisansla dağıtılması zorunludur. ##### **Değiştirme ve Yeniden Dağıtma** Açık kaynak yazılım lisansları, yazılımın değiştirilmesini ve yeniden dağıtılmasını teşvik eder. Ancak, [lisans](/tr/detay/lisans-451ce/llms.txt) koşulları, değiştirilmiş yazılımların aynı lisans altında olup olmaması konusunda belirli şartlar koyabilir. Copyleft lisansları, yazılımın her türevine aynı lisans koşullarının uygulanmasını zorunlu kılarken, izin verici lisanslar daha esnek bir kullanım sağlar. ##### **Ticari Kullanım** Açık kaynak yazılımlarının ticari projelerde kullanılması genellikle mümkündür. İzin verici lisanslar, yazılımların ticari projelerde kullanılmasına izin verirken, copyleft lisansları altında, yazılımın türevlerinin de aynı lisansla dağıtılması zorunlu olabilir. #### **Açık Kaynak Yazılım Lisanslarının Hukuki Durumu** Açık kaynak yazılım lisansları, yazılımlar üzerinde telif hakkı koruması sağlar. Bu lisanslar, yazılım geliştiricileri ile kullanıcılar arasında hukuki bir [bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt) oluşturur. Lisans ihlalleri, telif hakkı davalarına [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açabilir. Lisans şartlarına uyulması, yazılımın yasal bir şekilde kullanılmasını ve dağıtılmasını sağlar. #### **Açık Kaynak Yazılım Lisanslarının Etik Boyutları** Açık kaynak yazılım lisansları, yazılımın şeffaflığını ve paylaşımını teşvik eder. Bu lisanslar, yazılım geliştirme topluluklarının katkı sağlayarak yazılımı sürekli iyileştirmesini mümkün kılar. Ayrıca, kullanıcıların yazılımlar üzerinde [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) kontrol sahibi olmalarını sağlar. Etik olarak, açık kaynak yazılımlarının paylaşılması, topluluklar arasında [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) akışını artırır ve yazılımın daha güvenli ve sürdürülebilir olmasını sağlar. ## Academic Sources and References 1. Amazon Web Services. "Open Source." Amazon Web Services. Erişim: 15 Nisan 2025. https://aws.amazon.com/tr/what-is/open-source/. 2. Free Software Foundation. What is Copyleft? Accessed April 15, 2025. https://www.gnu.org/copyleft/. 3. Open Source Guides. "Legal Considerations for Open Source Projects." Open Source Guides. Erişim: 15 Nisan 2025. https://opensource.guide/tr/legal/. 4. Pardus Gönüllü Platformu. "Açık Kaynak Yazılım Lisans Seçimi." Pardus Gönüllü Platformu. Erişim: 15 Nisan 2025. https://gonullu.pardus.org.tr/acik-kaynak-yazilim-lisans-secimi/. 5. TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi. "Açık Kaynak Kodlu Yazılımlar." Bilim ve Teknik, Eylül 2012. Erişim 15 Nisan 2025. https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/system/files/makale/btd\_eylul\_50.pdf. 6. TÜBİTAK ULAKBİM. Açık Kaynak Yazılımlar ve Lisanslar. Erişim 15 Nisan 2025. https://acikders.ulakbim.gov.tr/mod/page/view.php?id=99.