--- title: Abdullah Kızılırmak slug: abdullah-kizilirmak-b749d url: /detay/abdullah-kizilirmak-b749d type: biography language: Türkçe entity: primary: Abdullah Kızılırmak type: biography disambiguation: Prof. Dr. Abdullah Kızılırmak: Önde gelen Türk astronom ve akademisyenin hayatı ve çalışmaları. categories: - name: Havacılık Ve Uzay slug: havacilik-ve-uzay url: /kategori/havacilik-ve-uzay tags: - Abdullah Kızılırmak - Gözlemevi - Bilimsel yayınlar - Astronomi - Ege Üniversitesi author: Neriman Çalışkan created_at: 2025-05-15T09:00:55.288835+03:00 updated_at: 2025-05-22T15:18:51.980146+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/2KyfweQd2LehAtY2jlhibBeV8KGrqlll.png --- # Abdullah Kızılırmak > Türkiye'de modern astronomi eğitiminin ve gözlemevi çalışmalarında bilim dünyasına katkılar sunmuş bir astronom ve akademisyendir. ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Abdullah Kızılırmak ![kapak abdullah.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/15/3t3ww1YIiFcLwKaGA3dptaVqEhuIkn5j.png) | Field | Value | |-------|-------| | custom_key_797342 | | | custom_key_797340 | | | Doğum Yeri(Metin) | Kayseri | | Eğitim | Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Astronomi Bölümü (Lisans 1947) | | Çalıştığı Kurumlar | Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi (Kurucu Dekan 1975–1976),Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü (1963–1981),Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi Enstitüsü (1952–1963) | | Unvan(lar) | Doçent (1961),Profesör (1966) | | Öne Çıkan Eserleri | Gök Atlası,Astrofiziğe Giriş,Gök Mekaniği,Küresel Gökbilim,Logaritma ve Sayı Çizelgeleri | | Bilimsel Katkıları | Fen Dergisi kuruculuğu ve düzenleme kurulu üyeliği (1965–1971),Türk Ansiklopedisi’ne 87 gökbilim terimi makalesi (1961–1969),Gökbilim Terimleri Sözlüğü yazımı (1969 Türk Dil Kurumu),14 yüksek lisans ve 8 doktora tez danışmanlığı,62 atıf (Science Citation Index),25 bilimsel makale (10 yurt içi 15 yurt dışı) | | Çalışma Alanları | Samanyolu’nun dönmesi,Değişen yıldızlar,Göktaşları ve göktaşı tozu | | Önemli Görevleri | Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Kurucu Dekanı (1975–1976),Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı (1976–1981),Ege Üniversitesi Gözlemevi Kurucusu (1965),Ege Üniversitesi Astronomi Kürsüsü Kurucusu (1963) | | Doktora | Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi Kürsüsü (1957) | | custom_key_797342 | 1983-12-04 | | custom_key_797340 | 1925-02-16 | | Ödül(ler) | ölümünden sonra),TÜBİTAK Hizmet Ödülü (1996 | ## Article Content Prof. Dr. [Abdullah Kızılırmak](/tr/detay/abdullah-kizilirmak-95269/llms.txt), 16 Şubat 1925 tarihinde Pınarbaşı, Kayseri’de doğdu. Milli Eğitim Bakanlığı burslusu olarak Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik-Astronomi programında öğrenim gördü ve 1947 yılında mezun oldu. ### **İlk Mesleki Görevleri** 1947-1952 yılları arasında Antakya Lisesi ve Ankara Atatürk Lisesi’nde matematik ve astronomi öğretmenliği yaptı. 20 Ağustos 1952 tarihinde Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi Enstitüsü’ne asistan olarak atandı. ### **Yurt Dışı Çalışmaları ve Doktora Eğitimi** Alexander von Humboldt Vakfı bursunu kazanarak 22 Eylül 1954 - 21 Mart 1956 tarihleri arasında Almanya Heidelberg Üniversitesi Königstuhl [Gözlemevi](/tr/detay/gozlemevi-nedir-b24d7/llms.txt)'nde çalıştı. 29 Nisan 1957 tarihinde, "Meteorit Tozlarının Günlük Miktarlarının Ölçülmesi için Objektif Bir Metod" başlıklı teziyle Fen Doktoru unvanını aldı. 1959 yılında, Carl Zeiss firmasında gözlem araçları üzerine altı aylık bir staj gerçekleştirdi. ### **Akademik Unvanları ve Ankara Üniversitesi'ndeki Görevleri** 22 Haziran 1961 tarihinde doçentliğe atandı. 1952-1963 yılları arasında Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi Kürsüsü’nde eğitim ve araştırma çalışmalarında bulundu. Ankara Üniversitesi Gözlemevi’nin kurulması sürecinde rol oynadı. ### **Ege Üniversitesi'ndeki Çalışmaları** 7 Ocak 1963 tarihinde Ege Üniversitesi Fen Fakültesi’ne geçti. Aynı yıl Ege Üniversitesi Astronomi Kürsüsü’nü kurdu ve yönetimini üstlendi. 1965 yılında Ege Üniversitesi Gözlemevi’ni kurdu. Gözlemevinin kuruluşunda, yurtdışından sağlanan çeşitli bağışlardan yararlanıldı ve ilk gözlem 22 Haziran 1965 gecesi değişen yıldızlar üzerine yapıldı. ### **Akademik Yöneticilik Görevleri** - 1966 yılında profesör unvanını aldı. - 1966-1981 yılları arasında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölüm Başkanlığı görevinde bulundu. - 1975-1976 yılları arasında Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi’nin kurucu dekanlığını yaptı. - 1976-1981 yılları arasında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanlığı görevini iki dönem boyunca sürdürdü. ### **Bilimsel Çalışmaları ve Yayınları** - Abdullah Kızılırmak, göktaşları, Samanyolu’nun dönmesi ve değişen yıldızlar konularında araştırmalar yaptı. Toplam 25 bilimsel makale yayımladı ve bu makaleler Science Citation Index’te 62 kez atıf aldı. - Türkçe bilim diline katkı sağlamak amacıyla "Logaritma ve Sayı Çizelgeleri", "Küresel Gökbilim", "Güneş Sistemi", "Gök Mekaniği", "Astrofiziğe Giriş" adlı ders kitapları ve bir gök atlası hazırladı. - 1969 yılında Türk Dil Kurumu tarafından yayımlanan "Gökbilim Terimleri Sözlüğü"nü oluşturdu. - 1961-1969 yılları arasında Türk Ansiklopedisi’nde 87 gökbilim terimi hakkında makale yazdı. - Fen Dergisi’nin kurucuları arasında yer aldı ve 1965-1971 yılları arasında düzenleme kurulunda görev aldı. - Eğitim hayatı boyunca, 14 yüksek lisans ve 8 doktora tezi olmak üzere toplam 22 lisansüstü çalışmaya danışmanlık yaptı. ### **Kişisel Hayatı** 1957 yılında Rümeysa Kızılırmak ile evlendi ve iki çocuğu oldu. ### **Son Yılları ve Ölümü** 1981 yılında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Dekanı iken, dönemin askeri yönetimi tarafından görevinden uzaklaştırıldı. 4 Aralık 1983 tarihinde hayatını kaybetti. 1996 yılında, ölümünden sonra [TÜBİTAK](/tr/detay/tubitak-national-observatory-tug-fc8ab/llms.txt) Hizmet Ödülü’ne layık görüldü. ## Academic Sources and References 1. "Eine objektive Methode für die Messungen der täglichen Mengen Meteoritenstaub." Astronomische Nachrichten. Erişim 15 Mayıs 2025. https://adsabs.harvard.edu/pdf/1960AN....285..217K. 2. "Prof. Dr. Abdullah Kızılırmak." Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü. Erişim 15 Mayıs 2025. https://astronomy.science.ankara.edu.tr/doc-dr-abdullah-kizilirmak/. 3. "Prof. Dr. Abdullah Kızılırmak." Ege Üniversitesi Gözlemevi. Erişim 15 Mayıs 2025. https://gozlemevi.ege.edu.tr/tr-4342/prof\_\_dr\_\_abdullah\_kizilirmak.html. 4. "Sözlük: AK." Bulutsu.org. Erişim 15 Mayıs 2025. https://www.bulutsu.org/sozluk/ak.php. 5. "Thesis: Abdullah Kızılırmak." Bilkent Üniversitesi Akademik Arşiv. Erişim 15 Mayıs 2025. https://repository.bilkent.edu.tr/items/05a88dde-dedb-4aae-b6b2-97fdc452cee7.