--- title: Abdullah Biraderler (Abdullah Frères) slug: abdullah-biraderler-abdullah-freres-bac90 url: /detay/abdullah-biraderler-abdullah-freres-bac90 type: article language: Türkçe entity: primary: Abdullah Biraderler (Abdullah Frères) type: article categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Resim, Heykel Ve Fotoğrafçılık slug: resim-heykel-ve-fotografcilik url: /kategori/resim-heykel-ve-fotografcilik tags: - Pera Stüdyosu - Saray Fotoğrafçılığı - Abdullah Biraderler - osmanlı modernleşmesi - istanbul author: Neriman Sena Külünk created_at: 2025-10-09T18:44:42.582392+03:00 updated_at: 2025-10-09T23:25:59.099877+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/09/xvOWz82OU0IIMxH5EtXa0i0tq0ZD8NBf.png --- # Abdullah Biraderler (Abdullah Frères) ## KURE Information Cards ![Ekran görüntüsü 2025-10-04 005959.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/09/ROdPpkoF6eTJstmI6M0ArleVaMNj42Vd.png) *Abdullah Biraderler (Abdullah Frères)* | Field | Value | |-------|-------| | Faaliyet Alanları | Belgesel ve Arşiv Fotoğrafçılığı,Mimari ve Kent Fotoğrafçılığı,Saray Fotoğrafçılığı,Portre Fotoğrafçılığı | | Etkin Yıllar | 1858-1899 | | Merkez | Beyoğlu, İstanbul | | Sahipleri | Viçen Abdullah (1820-1902),Hovsep Abdullah (1830-1908),Kevork Abdullah (1839-1918) | ## Article Content **Abdullah Biraderler (Abdullah Frères)**, 19. yüzyılda Osmanlı başkenti **İstanbul**’da Viçen (Abdullah Şükrü Efendi), Kevork ve Hovsep isimli Ermeni asıllı üç kardeş tarafından kurulmuş bir fotoğraf stüdyosudur. Osmanlı sarayının resmî fotoğrafçıları unvanı edinen Abdullah Biraderler, başkentte fotoğrafçılık sanatını icra etmiş; padişah portreleri, devlet ricali ve seçkin ailelerin fotoğraflarını çekmişlerdir.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/pTcGFmEeY6YjyiyQUcE3enXDibnRcBHz.png) *Hamidiye Camisi'nde Cuma Selamlığı, 1889-1902, Abdullah Biraderler (Dilruba Kocaışık)* ### **Kuruluş ve Gelişim** Viçen (1820–1902), Hovsep (1830–1908) ve Kevork (1839–1918) kardeşler Ermeni bir aileye mensuptur. Kardeşlerden fotoğrafçılıkla ilk olarak ilgilenen Viçen, **1856**’da İstanbul’a gelen Alman sanatçı Rabach’ın yanında çalışmaya başlamıştır. Rabach’ın İstanbul’dan ayrılmasının ardından 1858’de stüdyoyu devralarak kardeşleriyle birlikte** “Vincent Abdullah Frères” **adıyla **Pera**’da (Beyoğlu) ilk atölyelerini açmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/xF0cin6gwvodX18wkFSngdeaP7shnM5a.png) *Viçen, Hovsep ve Kevork Kardeşler (Fatih Önen)* Stüdyonun adı **1861**’den itibaren **“Abdullah Frères”** olarak kullanılmaya başlanmıştır. Başlangıçta yalnızca ismen Müslüman adı taşıyan aile üyeleri, himaye ve ihsan karşılığında zamanla Müslüman olmuşlardır. ### **Saray Fotoğrafçılığı** Kardeşler, **Sultan Abdülaziz **döneminde saraya yakınlık kazanmış; **1863 **yılında padişahın portresini çekmeleri üzerine kendilerine **“Ressam-ı Hazret-i Şehriyari”** unvanı verilmiştir. İzmit’teki av köşkünde çekilen bu portre İmparatoriçe Augusta’ya gönderilmiştir.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/FRg9otaqdRkR58UcrZJxg5AIMAen7ody.png) *Sultan Abdülaziz Portresi, 1863, Abdullah Biraderler (Engin Özendes)* Abdullah Biraderler, **II. Abdülhamid** döneminde de saray için önemli işler üstlenmiştir. **II. Abdülhamid**, Viçen Abdullah’a** “Serfotoğrafi Hazret-i Şehriyar-i”** unvanını vermiştir. Tahta çıkışından bir yıl sonra (1877) **Meclis-i Mebûsan **ve **Meclis-i Âyan **üyelerinin kartvizit boy portrelerini içeren bir fotoğraf albümü hazırlamışlardır. Bu albümde Meclis-i Mebûsan Reisi Ahmed Vefik Paşa dâhil 104 mebus ile Meclis-i Âyan Reisi Server Paşa ve 20 âyanın fotoğrafı bulunmaktadır. Abdullah Biraderler, portre fotoğrafçılığıyla tanınmakla birlikte kent manzarası, anıt, cami ve saray fotoğrafları da çekmiş; endüstriyel yapılara ait fotoğraflar ile devletin modernleşme projelerini belgelemişlerdir. ### **Eserleri ve Sergiler** #### **Sergi-i Umumî-i Osmanî (1863)** 1863’te Sultanahmet Meydanı’nda düzenlenen **Sergi-i Umumî-i Osmanî**’de Abdullah Biraderler’in fotoğrafları da yer almıştır. Bu sergide fotoğrafları, imparatorluğun üretimlerini temsil eden ürünlerle birlikte sergilenmiştir. #### **Paris Uluslararası Sergisi (1867)** 1865’te **Beyazıt Seraskerlik Kulesi**’nden çektikleri panorama, 1867 Paris Sergisi’nde sergilenmiş ve beğeni toplamıştır. Aynı sergide Osmanlı devlet adamlarının portreleri ve kıyafet-meslek konulu fotoğraflar da yer almıştır. Bu sergi sayesinde Abdullah Biraderler, Avrupa’da da tanınan ilk Osmanlı fotoğrafçıları arasına girmişlerdir. #### **II. Abdülhamid Hediye Albümleri** Kardeşlerin en bilinen üretimleri arasında, 1893’te **Library of Congress**’e ve 1894’te **British Library**’ye gönderilen II. Abdülhamid Hediye Albümleri içinde yer alan fotoğraflar bulunmaktadır. Bu albümlerin yaklaşık %80’i Abdullah Biraderler’in imzasını taşır. Albümler İstanbul’un anıtları, eğitim kurumları, askerî yapıları ve endüstriyel tesislerini içermekte; Osmanlı’nın modernleşme ve kentleşme sürecinin görsel bir envanterini sunmaktadır. Bu albümler, 19. yüzyıl İstanbul’unun mimari ve sosyal hayatını belgeleyen başlıca kaynaklardan biri olmuştur. #### **Yıldız Sarayı Fotoğraf Albümleri Koleksiyonu** II. Abdülhamid döneminde oluşturulan **Yıldız Sarayı Fotoğraf Albümleri Koleksiyonu**, imparatorluğun merkez ve taşra bölgelerindeki mekân, insan ve manzaraların sistematik bir görsel kaydını içermektedir. Bu albümler arasında Abdullah Biraderler'in çektiği fotoğraflar önemli bir yer tutar. 1893 tarihli ve Sultan II. Abdülhamid’in hediyesi olduğunu belirten 51 albüm ve 1.819 fotoğrafın 35 albümü ve 1.291 fotoğrafı Abdullah Biraderler'e aittir. Bu albümler askeri modernleşme, kamu hizmetleri, sağlık tesisleri, eğitim yapıları, sanayi, şehir görünümleri, cami ve türbeler gibi temaları kapsamaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/5pE7Yze3GhQaCkPj4AgQ3oXWWfVu5qcq.png) *Hicaz Demiryolu Üzerinde Amman-Maan Hattındaki Büyük Köprü, 1903, Abdullah Biraderler (Erkan Çiçek)* #### **Ünlülerin Fotoğrafçılığı** Abdullah Biraderler'in stüdyosu, dönemin yerli ve yabancı pek çok ünlü ismin uğrak noktası olmuştur. Fransız İmparatoriçesi Eugénie, Alman İmparatoru II. Wilhelm, Avusturya İmparatoru Franz Joseph, İran Şahı Nasireddin, Osmanlı padişahları Abdülaziz, V. Murad ve II. Abdülhamid gibi pek çok hükümdar ve devlet adamının portreleri Abdullah Biraderler tarafından çekilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/UrT39dqYlWbt1GNzbh9f2m0hd3l2cCVc.png) *Cahor Hâkimi Ebubekir, Abdullah Biraderler (Büşra Cansız)* ### **Sanatsal ve Teknik Özellikler ** Abdullah Biraderler’in fotoğrafları, dönemin mimari belgeleme geleneğini sanatsal kompozisyonlarla birleştirir. Panoramik İstanbul manzaraları, ayrıntılı mimari çekimler ve grup portreleri teknik keskinlik ve dengeli ışık kullanımıyla öne çıkar. Kullanılan albümin baskı tekniği, uzun poz süresi gerektirse de yüksek çözünürlüklü sonuçlar sağlamıştır. Stüdyoda çektirilen fotoğrafların etiketleri çok dilli Osmanlı toplumunun bir yansıması olarak Türkçe, Rumca, Ermenice ve Fransızca basılmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/erw76ic0zSUjkGo81Mc6aKaUdYo9aD7N.png) *Abdullah Biraderler Tarafından Çekilmiş Bir Fotoğraf ve Arka Yüzündeki Stüdyo Kartı (Fatih Önen)* ### **Son Yıllar** 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rus generalleriyle kurdukları yakınlık, Sultan II. Abdülhamid’in hoşnutsuzluğuna yol açmış ve saray fotoğrafçılığı unvanları ellerinden alınmıştır. Ancak ilerleyen yıllarda tekrar itibar kazanmış ve devlet tarafından çeşitli görevler için yeniden görevlendirilmişlerdir. 1886’da Mısır Hidivi Tevfik Paşa’nın daveti üzerine Kevork ve Hovsep **Kahire**’ye giderek bir şube açmışlardır; ancak bu şube 1895’te kapanmıştır. İstanbul’daki stüdyo ise Meşrutiyet sonrasında giderek önemini yitirerek Beyoğlu’nun üçüncü sınıf bir atölyesine dönüşmüştür. Başkentte rekabetin artmasıyla etkinliği azalan stüdyoyu 1899’de tüm teçhizatlarıyla birlikte **Sebah ve Joallier Stüdyosu**'na devretmişlerdir. Kardeşlerden Viçen 1902’de, Hovsep 1908’de, Kevork ise 1918’de yaşamını yitirmiştir.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/10/09/81m5MKmvpav8cYmfjpgFX0fVs75WmSyX.png) *Süleymaniye Camisi, Abdullah Biraderler (Ali Gözeller)* Abdullah Biraderler, Osmanlı fotoğrafçılığının kurumsallaşmasında ve uluslararası alanda tanınmasında rol oynamışlardır. Kardeşlerin ürettiği görseller, Osmanlı kentlerinin 19. yüzyıl sonundaki dönüşümünü belgeleyen temel kaynaklar arasında yer almaktadır. Günümüzde Abdullah Biraderler'in eserleri bazıları İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde ve IRCICA Kütüphanesi’nde muhafaza edilmektedir. ## Academic Sources and References 1. Cansız, Büşra. “Payitaht İstanbul'da Fotoğrafçılığın Doğuşu ve Portre Fotoğrafçılığı." Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, 26, (Haziran 2024): 163-79. https://dergipark.org.tr/tr/pub/msdergisi/issue/85058/1470246Çiçek, Erkan. "II. Abdülhamid Dönemi Yıldız Fotoğraf Albümlerinin Siyasal-Sosyal ve Teknik açıdan İncelenmesi". Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11, (2018): 476-483. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/ii-politicalsocial-and-technical-investigation-of-the-yildiz-photo-albums-during-abdulhamid-period.pdf  Değer, Mehmet Kürşat. "Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşiv Fonu Fotoğraflarının Görünmeyen Yüzü: Fotoğrafçılar". Bilgi Yönetimi, 8(1), (2025): 99-120. https://dergipark.org.tr/en/pub/by/issue/91859/1663172Genim, M. Sinan. "İstanbul'da Fotoğrafın ve İstanbul Fotoğraflarının Tarihi". Antik Çağ’dan XXI. Yüzyıla Büyük İstanbul Tarihi içinde, editör Coşkun Yılmaz, İstanbul: İSAM ve Kültür A.Ş. (2015): 442-453. https://istanbultarihi.ist/assets/uploads/pdf/istanbulda-fotografin-veistanbul-fotograflarinin-tarihi-278.pdfGözeller, Ali. “Osmanlı’da Fotoğrafçılığın Gelişimi ve Yıldız Sarayı Fotoğraf Albümleri Koleksiyonu”. Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, 21, (Aralık 2021): 100-117. https://dergipark.org.tr/tr/pub/msdergisi/issue/66407/1012997Kocaışık, Dilruba. "II. Abdülhamid'in Yıldız Sarayı: Mimari Mekânlar ve Dönemin Fotoğraflardaki Temsili." Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, 2019. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=Mir2lXQK1dkmQ9Ige3PZbr87gLBSTtu95RBpsZg2ebjynIz5pJAlKOBG86DF3OBqKoçu, Reşad Ekrem. "Abdullah Biraderler." İstanbul Ansiklopedisi içinde, ed. Reşad Ekrem Koçu, c.1:36, İstanbul: Reşad Ekrem Koçu ve Mehmet Ali Akbay İstanbul Ansiklopedisi ve Neşriyat Kollektif Şirketi, 1958. https://archive.org/details/istansiklopedisi\_201912/I.%20A.%201.%20CILT/page/n21/mode/1upÖnen, Fatih. "Osmanlı Devleti'nde Fotoğrafçılığın Gelişimi ve Fotoğrafın Tarihsel Kaynak Değeri." Yüksek lisans tezi, Uludağ Üniversitesi, 2016. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=OykDDeWBWTL9-Wm52sZBrB7OwoZQ8aUIhVvYu1Cx23HXrUtJLkfJaEwMgYZFd7aRÖzendes, Engin. "Saray Fotoğrafçıları." MS Tarih Kültür Sanat Mimarlık, 1, (1999): 156-169. https://isamveri.org/pdfsbv/D01111/1999\_1/1999\_1\_OZENDESE.pdfÖzendes, Engin. “Sultan Abdülaziz Dönemi İstanbul Fotoğrafçıları.” Milli Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi, 18 (Aralık 2019): 22-36. https://dergipark.org.tr/tr/pub/msdergisi/issue/51989/677770Taptık, Faruk Ali. "19. Yüzyıl İstanbul Fotoğrafları: II. Abdülhamid Hediye Albümlerinde Kent ve Mimarinin Temsili." Yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2011. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=RYan9\_S-Z7Eir3xdWGXBiLF91U\_cS37L13\_znm9zOGgyF2LQp8RMCdxeOgD\_AKn\_ ## Related Articles - [ABDÜLAZİZ](//detay/abdulaziz-2/llms.txt) - [ABDÜLHAMİD II](//detay/abdulhamid-ii/llms.txt) - [Yıldız Sarayı Fotoğraf Koleksiyonu](//detay/yildiz-sarayi-fotograf-koleksiyonu-9085e/llms.txt)