--- title: ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü’nden Ayrılması slug: abdnin-dunya-saglik-orgutunden-ayrilmasi-2f46e url: /detay/abdnin-dunya-saglik-orgutunden-ayrilmasi-2f46e type: article language: Türkçe entity: primary: ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü’nden Ayrılması type: article categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - abd - DSÖ author: Zeynep Gül created_at: 2026-01-23T13:31:08.179626+03:00 updated_at: 2026-01-23T14:50:35.456910+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/23/nL9o8f4JbIgwkELAl4LnUhcsReUSzVdQ.jpg --- # ABD'nin Dünya Sağlık Örgütü’nden Ayrılması ## Article Content [Amerika Birleşik Devletleri](/tr/detay/amerika-birlesik-devletleri-c691a/llms.txt)’nin, [Birleşmiş Milletler](/tr/detay/birlesmis-milletler-bm-413f2/llms.txt)’e bağlı **Dünya Sağlık Örgütü** ([DSÖ](/tr/detay/dunya-saglik-orgutu-18b2c/llms.txt)) üyeliğinden ayrılma sürecinin resmî olarak tamamlanmasıdır. **Amerika Birleşik Devletleri** Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre, ayrılık kararı alınmasından bir yıl sonra, ülkenin DSÖ’ye yönelik [78 yıllık](/tr/detay/78th-world-health-assembly-2025-3d944/llms.txt) üyeliği sona ermiştir. Açıklamada, DSÖ’ye aktarılan tüm Amerikan fonlarının kesildiği ve örgüt bünyesinde görev yapan ABD’li personelin geri çağırıldığı bildirilmiştir. ### **Hukuki ve İdari Çerçeve** DSÖ’den ayrılma süreci, [ABD Başkanı](/tr/detay/abd-baskani-trumpin-kongredeki-birligin-durumu-kon/llms.txt) **Donald Trump**’ın ikinci görev döneminin ilk gününde imzaladığı başkanlık kararnamesiyle başlatılmıştır. Bu kararname ile yürürlüğe giren süreç, belirlenen yasal takvimin tamamlanmasıyla resmiyet kazanmıştır. ABD’li yetkililer, çekilmenin hukuken tamamlandığını, ancak uygulamada “tam ve sorunsuz” bir ayrılıktan söz edilemeyeceğini ifade etmiştir. ### **Mali Yükümlülükler ve Borç Durumu** DSÖ tarafından paylaşılan verilere göre, ABD’nin kuruma olan borcu 130 milyon ABD dolarını aşmıştır. Ayrılıkla birlikte ABD’nin DSÖ’ye yaptığı zorunlu ve gönüllü katkılar da sonlandırılmıştır. Resmî kayıtlara göre ABD, örgüte yıllık yaklaşık 111 milyon dolar aidat ve 570 milyon dolar gönüllü katkı sağlayarak toplamda yaklaşık 680 milyon dolarlık destek sunmaktaydı. Bu katkılar, ABD’yi DSÖ’nün en büyük finansal destekçilerinden biri konumuna getirmiştir. ### **DSÖ’nün Küresel Sağlık Alanındaki Rolü** DSÖ, [mpox](/tr/detay/maymun-cicegi-751997/llms.txt), Ebola ve çocuk felci gibi küresel sağlık tehditlerine yönelik müdahalelerin koordinasyonunu sağlamakta; düşük gelirli ülkelere teknik destek sunmakta; aşı ve tedavilerin dağıtım süreçlerine katkıda bulunmakta ve yüzlerce hastalık için rehber ilkeler yayımlamaktadır. Kuruluşun üyeleri arasında dünyadaki hemen hemen tüm ülkeler yer almaktadır. ### **Ayrılma Gerekçeleri** Başkanlık kararnamesinde, [ABD’nin DSÖ’den çekilme](/tr/detay/amerika-birlesik-devletlerinin-uluslararasi-orgutl/llms.txt) gerekçeleri ayrıntılı biçimde sıralanmıştır. Metinde, DSÖ’nün Wuhan, Çin ve diğer küresel sağlık krizlerinden kaynaklanan [Kovid-19 salgınını](/tr/detay/bulasici-hastaliklar-dcd63/llms.txt) kötü yönettiği, gerekli reformları benimsemediği ve üye devletlerin uygunsuz siyasi etkisine karşı kurumsal bağımsızlığını koruyamadığı ileri sürülmüştür. Ayrıca DSÖ’nün ABD’den haksız biçimde ağır mali yükümlülükler talep ettiği iddia edilmiştir. ### **ABD’nin Küresel Sağlık Politikalarındaki Yeniden Yapılanma** Ayrılık açıklamasında yer alan bilgilere göre, ABD hükümeti DSÖ ile resmi işbirliği içinde “gözlemci” olarak yer almayı ve üye devletlere destek sağladığı geleneksel mekanizmaları sürdürmeyi planlamadığını bildirmiştir. Bunun yerine, Washington’un **üye devletler ile doğrudan ikili işbirlikleri geliştirmeyi**, “uluslararası bir örgüt üzerinden ziyade” doğrudan ortaklıklar kurarak salgın gözetimi ve diğer sağlık öncelikleri üzerinde çalışmayı hedeflediği ifade edilmiştir. ### **DSÖ İçinden ve Uluslararası Tepkiler** DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, ABD’nin ayrılık kararını uluslararası toplumun sağlık iş birliğinde önemli bir kayıp olarak nitelendirmiş ve kararı yeniden gözden geçirme çağrısı yapmıştır. Bunun yanında küresel sağlık uzmanları, ayrılığın uluslararası hastalık gözetim ağlarının etkinliğini ve DSÖ’nün diğer sağlık programlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunmuştur. ## Academic Sources and References 1. ABC News. “US officially exits World Health Organization, accusing agency of straying 'from its core mission’” ABC News. Erişim 23 Ocak 2026. https://abcnews.go.com/Health/us-officially-exits-world-health-organization-accusing-agency/story?id=129455089 2. Anadolu Ajansı “ABD, Dünya Sağlık Örgütünden Resmen Ayrıldı.” Anadolu Ajansı. Erişim 23 Ocak 2026. 3. CNN International. “Trump administration completes US’ split from the World Health Organization” CNN International. Erişim 23 Ocak 2026. https://edition.cnn.com/2026/01/22/health/who-us-split 4. Reuters. “US withdraws from the World Health Organization” Reuters. Erişim 23 Ocak 2026. https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/us-set-quit-world-health-organization-2026-01-22/ 5. Time. “The U.S. Has Pulled Out of the WHO. Here’s What That Means for Public Health.” Time. Erişim 23 Ocak 2026. https://time.com/7357180/us-withdrawal-who-world-health-organization/