--- title: Abdaliye Medresesi slug: abdaliye-medresesi-8d9db url: /detay/abdaliye-medresesi-8d9db type: article language: Türkçe entity: primary: Abdaliye Medresesi type: article disambiguation: Abdaliye Medresesi: 15. yy. Cizre medresesi, Mem-u Zin Türbesi ve aşk hikayesiyle ünlü tarihi yapı. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: İslam slug: islam url: /kategori/islam tags: - Ahmedihânî - MirAbdal - AbdaliyeMedresesi - mescit - Şırnak - medrese - Cizre author: Rukiye Asan created_at: 2025-04-07T23:20:18.829192+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:56:47.744625+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/07/Q8jltxNa8RRONraKKD8IdtPuOlCU3NIZ.jpg --- # Abdaliye Medresesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Abdaliye Medresesi ![abdaliye-medresesi.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/07/TehahOSW58ZEBmQtr4fTf0HfrjPwesGT.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Kuruluş(Metin) | 1437 (Hicri 840) | | Kurucu(lar) | Emir Abdal (Abdullah) İbn Abdillah Seyfettin Bohti | | Yüzyıl | 15. yüzyıl | | Tür(ler) | Medrese,Külliye,Türbe | | Konum | Cizre,surlara bitişik),Cizre Mezarlığı’nın kuzeybatı köşesi,Türkiye (Dağkapı Mahallesi,Şırnak | ## Article Content **Abdaliye Medresesi**, Türkiye’nin Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nde, Şırnak’ın Cizre ilçesinde, Dağkapı Mahallesi’nde, Cizre Mezarlığı’nın kuzeybatı köşesinde, surlara bitişik olarak inşa edilmiş tarihi bir yapıdır. [Medrese](/tr/detay/medrese/llms.txt), 15. yüzyılda, 1437 (Hicri 840) yılında Cizre Azizan Beyi Emir [Abdal](/tr/detay/abdal-2/llms.txt) ([Abdullah](/tr/detay/abdullah-2/llms.txt)) İbn Abdillah Seyfettin Bohti tarafından yaptırılmıştır. Eğitim ve dinî bilimlerin verildiği bir külliye olarak tasarlanan [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), zamanla büyük ölçüde yıkılmış olsa da günümüze mescit, [türbe](/tr/detay/turbe-3/llms.txt), bir medrese hücresi, avluya geçişi sağlayan giriş ünitesi ve bir [eyvan](/tr/detay/eyvan-2/llms.txt) ulaşabilmiştir. Medresenin [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) ve [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) kanadındaki hücrelerin ise yalnızca temel kalıntıları kalmıştır. Günümüzde bu alana sonradan [namazgâh](/tr/detay/namazgah-2/llms.txt), cami ve şadırvan eklenmiştir. #### **Mimari Özellikler** Abdaliye Medresesi, Cizre Surları üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır ve avludan girilen bir plana sahiptir. Yapının günümüze ulaşan bölümleri arasında mescit ve eyvan dikkat çeker. Avlunun altında, güneydoğu bölümünde [bodrum](/tr/detay/bodrum-2/llms.txt) katında yer alan **Mem-u Zin Türbesi**, medresenin en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) unsurlarından biridir. Türbe, doğu-batı doğrultusunda uzanan [dikdörtgen](/tr/detay/dikdortgen-748450/llms.txt) bir plan [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) inşa edilmiş olup, sivri beşik tonozla örtülüdür. İçerisi, kuzeyde yer alan bir pencere ile aydınlatılmıştır. Türbe içerisinde Mem, Zin ve Bekir’e ait üç [mezar](/tr/detay/mezar-750492/llms.txt) bulunmaktadır. #### **Mem-u Zin Türbesi ve Aşk Hikâyesi** Abdaliye Medresesi, özellikle Mem-u Zin Türbesi ile tanınır. Türbe, 17. yüzyılda şair ve [yazar](/tr/detay/yazar-749526/llms.txt) [Ahmed](/tr/detay/ahmed/llms.txt)-i Hânî tarafından [manzum](/tr/detay/manzum/llms.txt) olarak kaleme alınan *Mem-u Zîn* mesnevisinin kahramanlarına [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapar. Hikâye, Cizre Beyi Emir Zeynuddin (Mir Zeyneddin) döneminde, 1450-1451 (Hicri 854) yıllarında geçer. Bu ilahi [aşk](/tr/detay/ask-3/llms.txt) öyküsünde, [beyin](/tr/detay/beyin-3/llms.txt) güzellikleriyle [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt) iki kızı Sıti ve Zin’dan bahsedilir. Sıti, babasının hizmetindeki Tacdin ile evlenerek muradına ererken; Zin, Mem adlı bir [gence](/tr/detay/gence-2/llms.txt) âşık olur. Ancak Bekir adlı birinin kıskançlığı ve entrikaları, Mem ile Zin’in kavuşmasını engeller. Bekir, Mem’i zindana attırmak için oyunlar oynar. Mem, zindanda ilahi aşka yönelir ve bu halde ölür. Zin ise çaresizliğini [mum](/tr/detay/mum-00e0c/llms.txt) ve sabah rüzgârıyla konuşarak dile getirir. Ahmed-i Hânî’nin eserinde, bu hikâye üzerinden topluma nasihatler verilmiş, insanı doğruya yöneltme ve yanlıştan sakındırma vurgulanmıştır. #### **Tarihi ve Kültürel Önemi** Abdaliye Medresesi, Mir Abdal Camii olarak da isimlendirilir ve doğal ile kültürel mirasın bir parçasıdır. 15. yüzyılın mimari özelliklerini yansıtan yapı, aynı zamanda Mem-u Zin aşk hikâyesinin sembolik bir mekânı olarak Cizre’nin tarihine ve kültürüne ışık tutar. Medrese, günümüzde erişilebilir durumdadır ve türbe, ziyaretçiler tarafından ilgi görmektedir. #### **Günümüzdeki Durum** Yapının büyük kısmı yıkılmış olsa da kalan bölümler, medresenin geçmişteki önemini yansıtmaktadır. Türbenin bodrum katında yer alması ve avludan giriş sağlanması, [özgün](/tr/detay/ozgun-750487/llms.txt) mimari düzenini koruyan unsurlardandır. Medresenin doğu tarafında yer alan Mem-u Zin Türbesi, hikâyenin kahramanları Mem, Zin ve Bekir’in mezarlarına ev sahipliği yaparak bölgenin kültürel belleğinde özel bir yer edinmiştir. ## Academic Sources and References 1. Cizre Ticaret ve Sanayi Odası. “Tarih.” https://cizretso.org/tarih/. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025. 2. Cizre’m Gazetesi. “Mir Abdaliye Medresesi.” https://cizremgazetesi.com/tarihimiz-kulturumuz-degerlerimiz/mir-abdaliye-medresesi-26543.html. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025. 3. Kültür Envanteri. “Abdaliye Medresesi – Cizre.” https://kulturenvanteri.com/yer/abdaliye-medresesi-cizre/#17.1/37.322092/42.186732. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025. 4. Kültür Portalı. “Abdaliye Medresesi Fotoğrafı.” https://www.kulturportali.gov.tr/medya/fotograf/fotodetay/37259. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025. 5. Kültür Portalı. “Abdaliye – Şırnak.” https://kulturportali.gov.tr/turkiye/sirnak/gezilecekyer/abdalye#:\~:text=Medrese%201437%20y%C4%B1l%C4%B1nda%20Emir%20Abdal,%C3%BCnitesi%20ve%20bir%20eyvan%20gelebilmi%C5%9Ftir.&text=Adres%3A%20Cizre%20%C4%B0l%C3%A7esi'nin%20g%C3%BCneyinde,nde%2C%20mezarl%C4%B1k%20i%C3%A7erisinde%20yer%20almaktad%C4%B1r. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025. 6. Türkiye Turizm Ansiklopedisi. “Abdaliye Medresesi (Mir Abdal).” https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/abdaliye-medresesi-mir-abdal. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025. 7. Şırnak Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Abdaliye Medresesi.” https://sirnak.ktb.gov.tr/TR-372120/abdaliye-medresesi.html. Erişim tarihi: 7 Nisan 2025.