--- title: ABD-Ukrayna Nadir Toprak Elementleri ve Kritik Mineraller Anlaşması slug: abd-ukrayna-nadir-toprak-elementleri-ve-kritik-min url: /detay/abd-ukrayna-nadir-toprak-elementleri-ve-kritik-min type: article language: Türkçe entity: primary: ABD-Ukrayna Nadir Toprak Elementleri ve Kritik Mineraller Anlaşması type: article disambiguation: ABD-Ukrayna nadir toprak anlaşması: Kritik mineraller için stratejik ortaklık müzakereleri. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Maden Anlaşması - Trumo - Kritik Mineraller - Zelenskiy - abd - nadir toprak elementleri - anlaşma - Güvenlik author: Edanur Karakoç created_at: 2025-03-04T14:18:23.625023+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:29:40.887575+03:00 --- # ABD-Ukrayna Nadir Toprak Elementleri ve Kritik Mineraller Anlaşması ## Article Content [Nadir Toprak Elementleri](/tr/detay/nadir-toprak-elementleri/llms.txt) ve [Kritik Mineraller Anlaşması](/tr/detay/ukraineunited-states-mineral-resources-agreement-6/llms.txt), Amerika Birleşik Devletleri ([ABD](/tr/detay/abd/llms.txt)) ile [Ukrayna](/tr/detay/ukrayna-2/llms.txt) arasında [müzakere](/tr/detay/muzakere-3/llms.txt) edilen ve Ukrayna'nın sahip olduğu stratejik minerallerin kullanımını düzenlemeyi amaçlayan bir anlaşmadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/04/ggLwP9rLJMCejqlG9OI2gR2P6JqlPGDL.jpeg) *(ABD Temsilciler Meclisi'nin önünde sallanan Ukrayna ve ABD bayrakları - Al Jazeera)* Bu anlaşma, [ABD](/tr/detay/amerika-birlesik-devletleri-c691a/llms.txt)’nin Ukrayna’ya sağladığı askeri ve ekonomik yardımlar karşılığında [nadir toprak elementleri](/tr/detay/nadir-toprak-elementleri/llms.txt); lityum, titanyum, [grafit](/tr/detay/grafit-748084/llms.txt) ve diğer kritik minerallerden faydalanmasını öngörmektedir. Anlaşmanın kapsamı, gelir paylaşımı ve güvenlik garantileri [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) konularda iki [ülke](/tr/detay/ulke-2/llms.txt) arasında [görüş](/tr/detay/gorus-2/llms.txt) ayrılıkları bulunmaktadır. Bu sebeple anlaşma [henüz](/tr/detay/henuz/llms.txt) imzalanmamıştır. ### **Arka Plan ve Jeopolitik Bağlam** Ukrayna, [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) çapında stratejik öneme haiz mineral kaynaklarına sahiptir. [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) Birliği’nin (AB) kritik hammaddeler listesinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan 34 mineralden 22’si Ukrayna’da bulunmaktadır. Özellikle nadir toprak elementleri, titanyum, lityum ve grafit açısından zengin rezervlere sahiptir.  ABD, son yıllarda Çin’e olan bağımlılığını azaltmak amacıyla küresel madencilik politikalarını yeniden şekillendirmeye başlamıştır. Çin, küresel nadir toprak elementleri üretiminin yaklaşık %60’ını ve işleme kapasitesinin %90’ını kontrol etmektedir. Bu mineraller, [elektrikli araçlar](/tr/detay/elektrikli-araclar/llms.txt), [yenilenebilir enerji](/tr/detay/yenilenebilir-enerji-747701/llms.txt) sistemleri ve askeri teknolojiler için büyük öneme sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/04/fWYU6CTC28G3ECK2dHuensqBafqSYujy.jpeg) *(Dünya'da nadir toprak elementleri - Anadolu Ajansı)* ABD, bu kritik mineralleri Çin yerine müttefik ülkelerden tedarik etmeyi amaçlamaktadır. Ukrayna, sahip olduğu büyük rezervlerle ABD için alternatif bir [kaynak](/tr/detay/kaynak-2/llms.txt) oluşturmaktadır. Öte yandan, bu kaynakların [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir bölümü Donetsk, Luhansk ve Zaporijya gibi [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) bölgelerinde bulunmaktadır. [Rusya](/tr/detay/rusya-2/llms.txt)'nın işgali altındaki bölgelerde Ukrayna’nın mineral kaynaklarının yaklaşık %40’ı yer almaktadır. ### **Müzakereler ve Tartışmalı Konular** ABD Başkanı Donald [Trump](/tr/detay/donald-trumpin-ikinci-baskanlik-donemi/llms.txt), 2025 yılı başlarında yaptığı açıklamalarda, [Rusya-Ukrayna savaşında](/tr/detay/rusya-ukrayna-savasi-96664/llms.txt) Ukrayna'ya sağlanan mali ve askeri desteğin bir karşılığı olması gerektiğini vurgulamıştır. Trump yönetimi, Ukrayna'nın sahip olduğu doğal kaynakların ABD tarafından işletilmesini ve elde edilen gelirlerin bir kısmının ABD'ye aktarılmasını [talep](/tr/detay/talep-749365/llms.txt) etmiştir. Başlangıçta ABD, Ukrayna'dan 500 milyar dolarlık [maden](/tr/detay/maden/llms.txt) geliri talep etmiştir ancak Ukrayna [Devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) Başkanı Volodimir [Zelenskiy](/tr/detay/volodymyr-zelenskyys-visit-to-turkiye-february-202/llms.txt), bu öneriyi reddetmiştir. Zelenskiy, Ukrayna’nın ekonomik bağımsızlığını korumak istediğini belirterek, anlaşma şartlarının değişmesi durumunda müzakere edilebileceğini açıklamıştır. #### **Anlaşma Şartlarının Revizyonu** ABD'nin başlangıçtaki talebi Ukrayna tarafından ağır bulunmuş ve müzakereler sonucunda bazı maddeler değiştirilmiştir: - ABD'nin 500 milyar dolarlık gelir talebinden vazgeçtiği ve bunun yerine [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) bir fon kurulması konusunda uzlaşıldığı belirtilmiştir. - Ukrayna’nın devlet mülkiyetindeki doğal kaynaklardan elde edilen gelirlerin %50’sini bu fona yatıracağı ifade edilmiştir. - ABD, Ukrayna’nın [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) projelerine yatırım yapacak ve fonun yönetiminde [söz](/tr/detay/soz/llms.txt) sahibi olacaktır. - Ukrayna’nın mevcut maden sahalarının doğrudan ABD’ye devredilmeyeceği ancak yeni [ruhsat](/tr/detay/ruhsat/llms.txt) ve işletme haklarının ABD yatırımlarına açılabileceği bildirilmiştir. #### **Güvenlik Garantileri Üzerindeki Anlaşmazlık** Zelenskiy hükümeti, anlaşmaya ABD’nin güvenlik garantilerini dahil etmek istemiştir ancak Trump yönetimi, anlaşmada doğrudan bir güvenlik garantisi taahhüdüne yer vermemiştir. Bunun yerine, ABD yalnızca Ukrayna’nın güvenlik arayışlarını desteklediğini belirtmiştir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), Ukrayna içinde ve uluslararası alanda tartışmalara neden olmuştur. Zelenskiy, anlaşmanın güvenlik garantileri içermediği için yetersiz kaldığını belirtmiştir. İngiltere Başbakanı Keir Starmer 2 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, ABD-Ukrayna maden anlaşmasının tek başına bir güvenlik garantisi anlamına gelmediğini vurgulamıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/04/xrlkxM16QinzmsrGxPVZ0HMaxWShzCrn.jpeg) *(İngiltere'nin ev sahipliğinde Ukrayna konulu liderler zirvesinde İngiltere Başbakanı Keir Starmer (ortada), Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron (solda) ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy (sağda), 2 Mart 2025 - Anadolu Ajansı)* [Almanya](/tr/detay/almanya-2/llms.txt) Başbakanı Olaf Scholz, Trump’ın taleplerini "bencilce" olarak değerlendirmiş ve Ukrayna’nın bu kaynakları kendi ekonomik kalkınması için kullanması gerektiğini söylemiştir. Avrupa ülkeleri, Ukrayna’nın güvenliğinin yalnızca ekonomik iş birlikleriyle sağlanamayacağını belirtmiştir. #### **Beyaz Saray Görüşmesi** 28 [Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt) 2025'te, [ABD Başkanı Donald Trump ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında Beyaz Saray’da yapılan görüşme](/tr/detay/trump-zelenskiy-gorusmesi-28-subat-2025/llms.txt) olumsuz şekilde sonuçlanmıştır. İki [lider](/tr/detay/lider/llms.txt) arasında anlaşmanın maddeleri ve güvenlik garantileri konusunda kameralar önünde sert bir [tartışma](/tr/detay/tartisma/llms.txt) yaşanmıştır. Trump, Zelenskiy’ye hitaben: "Ya bu anlaşmayı imzalarsınız ya da [biz](/tr/detay/biz-3/llms.txt) yokuz" diyerek Ukrayna’nın ABD desteğine olan bağımlılığını vurgulamış, Ukrayna’nın "ABD olmadan savaşta [başarılı](/tr/detay/basarili-751316/llms.txt) olamayacağını" ifade etmiştir. Tartışmanın ardından planlanan ortak [basın](/tr/detay/basin-e35a2/llms.txt) toplantısı iptal edilmiştir. Zelenskiy, [Beyaz Saray](/tr/detay/beyaz-saray-2/llms.txt)’dan erken ayrılmış ve müzakereler geçici olarak askıya alınmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/04/4epwTWk4G0AkfhHaYUcx1bQYuPGmW5E3.jpeg) *(Trump ve Zelenskiy'nin Beyaz Saray'da gerçekleştirdiği görüşme, 28 Şubat 2025 - Anadolu Ajansı)* ### **Anlaşmanın Taslak İçeriği** [ABD ve Ukrayna](/tr/detay/ukraynaamerika-birlesik-devletleri-maden-kaynaklar/llms.txt) arasında üzerinde müzakere edilen anlaşma, Ukrayna’nın kritik minerallerinden elde edilen gelirlerin paylaşımını ve yatırım süreçlerini düzenlemektedir. Taslaktaki konu başlıkları şu şekildedir: **Yeniden Yapılanma Yatırım Fonu**: ABD ve Ukrayna, ortak yönetilecek bir fon kurarak Ukrayna’nın ekonomik toparlanmasını destekleyecektir. **Gelir Paylaşımı**: Ukrayna, mineral, petrol ve doğal gaz gelirlerinin %50’sini bu fona aktaracaktır. **ABD’nin Yatırımları**: ABD, Ukrayna’daki madencilik, enerji ve altyapı projelerine yatırım yapacaktır. **Maden Ruhsatları**: Mevcut maden sahaları ABD’ye devredilmeyecek, ancak yeni ruhsatlar ABD yatırımlarına açılabilecektir. **Güvenlik Garantileri**: ABD, Ukrayna’nın güvenlik güvenceleri arayışını desteklese de doğrudan güvenlik taahhüdü vermemektedir. **Fonun Yönetimi**: Fon, Ukrayna’nın ekonomik kalkınmasına yönlendirilecek ve şeffaf bir şekilde yönetilecektir. **Uygulama ve Gelecek Adımlar**: Anlaşma, Ukrayna Parlamentosu’nun onayıyla yürürlüğe girecek ve detayları içeren bir "Fon Anlaşması" hazırlanacaktır. ### **ABD'nin Ukrayna'ya Yönelik Politikasındaki Değişiklikler** [28 Şubat 2025 tarihinde Beyaz Saray’da yapılan görüşmelerin olumsuz sonuçlanmasının ardından](/tr/detay/trump-zelensky-meeting-february-28-2025-34b3a/llms.txt) Trump [4 Mart 2025](/tr/detay/trump-putin-phone-call-march-2025-ab9ad/llms.txt) tarihinde, Ukrayna’ya yönelik askeri yardımları askıya aldığını duyurmuştur. ABD Dışişleri Bakanı [Marco Rubio](/tr/detay/marco-rubio-a421e/llms.txt), Zelenskiy’nin Oval Ofis’te Trump ile yaşadığı tartışmadan dolayı [özür](/tr/detay/ozur/llms.txt) dilemesi gerektiğini ifade etmiştir. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD ile ilişkilerin devam edeceğini ancak ülkesinin en iyi güvenlik garantisinin güçlü bir orduya sahip olmak olduğunu söylemiştir. Zelenskiy, [NATO](/tr/detay/nato-4/llms.txt) üyeliği karşılığında istifa etmeye hazır olduğunu da belirtmiştir. ### **Mevcut Durum ** Müzakereler halen devam etmekte olup kesin bir neticeye varılamamıştır. ## Academic Sources and References 1. BBC. "ABD'nin Ukrayna ile maden anlaşmasına dair yeni gelişmeler." BBC Türkçe. Erişim 4 Mart 2025. https://www.bbc.com/turkce/articles/cp8yq497lvjo.BBC. "Trump ve nadir toprak elementleri: ABD’nin Ukrayna ile anlaşması mümkün mü?" BBC Türkçe. Erişim 4 Mart 2025. https://www.bbc.com/turkce/articles/c3d8v7l9lkvo.BBC. "Ukraine’s rare earth elements and Trump’s involvement." BBC News. Erişim 4 Mart, 2025. https://www.bbc.com/news/articles/c20le8jn282o.BBC. "Analysis: The geopolitical impact of US-Ukraine mineral negotiations." BBC News. Erişim 4 Mart, 2025. https://www.bbc.com/news/articles/cn527pz54neo.Anadolu Ajansı. "Nadir toprak elementlerinde güvenli tedarik arayışı hızlanıyor." Anadolu Ajansı. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/nadir-toprak-elementlerinde-guvenli-tedarik-arayisi-hizlaniyor/3494811.Anadolu Ajansı. "ABD Başkanı Trump, Ukrayna'ya yönelik askeri yardımları durdurdu." Anadolu Ajansı. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abd-baskani-trump-ukraynaya-yonelik-askeri-yardimlari-durdurdu/3498992.Anadolu Ajansı. "İngiliz Başbakan Starmer'a göre ABD-Ukrayna maden anlaşması tek başına güvenlik garantisi vermiyor." Anadolu Ajansı. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ingiliz-basbakan-starmera-gore-abd-ukrayna-maden-anlasmasi-tek-basina-guvenlik-garantisi-vermiyor/3498982.Anadolu Ajansı. "Zelenskiy: Taraflar hazır olduğu takdirde ABD ile maden anlaşması imzalamaya hazırız." Anadolu Ajansı. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/zelenskiy-taraflar-hazir-oldugu-takdirde-abd-ile-maden-anlasmasi-imzalamaya-hazir-olduklarini-soyledi/3498053.Anadolu Ajansı. "AP: ABD ve Ukrayna güvenlik garantisi içermeyen kıymetli maden anlaşmasını imzalamaya çok yakın." Anadolu Ajansı. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/ap-abd-ve-ukrayna-guvenlik-garantisi-icermeyen-kiymetli-maden-anlasmasini-imzalamaya-cok-yakin/3493795.Anadolu Ajansı. "ABD'nin Ukrayna ile maden anlaşması taslağında güvenlik garantisi olmadığı iddia edildi." Anadolu Ajansı. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abdnin-ukrayna-ile-maden-anlasmasi-taslaginda-guvenlik-garantisi-olmadigi-iddia-edildi/3490095.The Guardian. "Donald Trump, Ukraine, and rare earths: The trade deal explained." The Guardian. Erişim 4 Mart 2025. https://www.theguardian.com/us-news/2025/feb/05/donald-trump-rare-earths-ukraine-us-trade-deal-aid-russia.The Guardian. "Ukraine’s critical minerals: What Trump wants and why." The Guardian. Erişim 4 Mart 2025. https://www.theguardian.com/world/2025/feb/17/what-are-ukraines-critical-minerals-and-why-does-trump-want-them.Reuters. "US and Ukraine moving forward with a rare earth element agreement." Reuters. Erişim 4 Mart 2025. https://www.reuters.com/graphics/UKRAINE-CRISIS/USA-MINERALS/gdpznylnqpw/.Reuters. "Global reactions to US-Ukraine mineral agreement." Reuters. Erişim 4 Mart 2025. https://www.reuters.com/world/international-reaction-germanys-election-2025-02-23/.CNN. "US-Ukraine mineral resources deal: What you need to know." CNN International. Erişim 4 Mart 2025. https://edition.cnn.com/2025/02/26/europe/ukraine-us-mineral-resources-deal-explained-intl-latam/index.html.Al Jazeera. "Mapping Ukraine’s rare earth and critical minerals." Al Jazeera English. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aljazeera.com/news/2025/2/28/mapping-ukraines-rare-earth-and-critical-minerals.Al Jazeera. "What are rare earth minerals, and why does Trump want them from Ukraine?" Al Jazeera English. Erişim 4 Mart 2025. https://www.aljazeera.com/news/2025/2/7/what-are-rare-earth-minerals-and-why-does-trump-want-them-from-ukraine.Carnegie Endowment. "Russia, the US, and Ukraine’s metal agreement: A geopolitical assessment." Carnegie Endowment for International Peace. Erişim 4 Mart 2025.https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2025/02/russia-usa-ukraine-metals-agreement?lang=en.Independent. "Ukraine’s mineral deal: Trump, Zelensky, and Russia’s stance." The Independent. Erişim 4 Mart 2025. https://www.independent.co.uk/news/world/europe/ukraine-minerals-deal-trump-zelensky-rare-earth-russia-b2706541.html.