--- title: 2025 Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi slug: 2025-olaganustu-arap-birligi-zirvesi url: /detay/2025-olaganustu-arap-birligi-zirvesi type: article language: Türkçe entity: primary: 2025 Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi type: article disambiguation: 2025 Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi: Gazze'nin yeniden inşası için Kahire'de acil toplantı. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Yeniden İmar - Kahire Zirvesi - Filistin - imar - Gazze - Mısır - Suudi Arabistan - Arap Birliği - Lübnan - Suriye - Körfez author: Edanur Karakoç created_at: 2025-03-06T11:54:19.037151+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:26:36.662662+03:00 --- # 2025 Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi ## Article Content 2025 [Olağanüstü](/tr/detay/olaganustu-f8293/llms.txt) [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) Birliği Zirvesi, [Gazze](/tr/detay/gazze-2/llms.txt) Şeridi’nin yeniden imar edilmesi, [Filistin halkının kendi topraklarında kalmasının sağlanması](/tr/detay/filistin-devletinin-uluslararasi-taninmasi-02b9b/llms.txt) ve bölgede kalıcı bir [barış sürecinin başlatılması](/tr/detay/baris-kurulu-3cad3/llms.txt) amacıyla, 4 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 2025 tarihinde [Mısır’ın](/tr/detay/cumhurbaskani-erdoganin-misir-ziyareti-2026-ff483/llms.txt) başkenti Kahire’de düzenlenen üst düzey diplomatik bir toplantıdır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/06/6gmc71bS1JDe9APwUNxmJIcCiAT2NkYl.jpeg) *(Mısır'ın başkenti Kahire'de Filistin konulu Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi, 4 Mart 2025 - Anadolu Ajansı)* Mısır'ın [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliğinde gerçekleşen zirveye Filistin Devleti'nin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) Suriye, [Ürdün](/tr/detay/urdun-2/llms.txt), Suudi Arabistan ve diğer [Arap ülkeleri](/tr/detay/34-arap-birligi-zirvesi-bagdat-2025-70564/llms.txt) katılmıştır. Zirvede Mısır tarafından hazırlanan, Gazze’nin erken toparlanması ve yeniden inşası için kapsamlı bir plan kabul edilmiştir. ### **Arka Plan** [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) Başkanı Donald Trump'ın 5 [Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt) 2025'te, [Gazze Şeridi’nin yönetimini devralmak ve Filistin halkını Gazze’den çıkararak Mısır ve Ürdün’e yerleştirme önerisini açıklaması,](/tr/detay/donald-trumpin-gazzeyi-devralma-plani/llms.txt) bölgesel çapta tepkiye neden olmuştur. Trump yönetiminin bu önerisi, Gazze'nin "Orta [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt)'nun Rivierası" haline getirileceğini öne sürmekle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), Arap ülkeleri tarafından Filistinlilerin topraklarından zorla [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) ettirilmesi ve etnik temizlik riski içeren bir plan olarak değerlendirilmiştir. Mısır ve diğer Arap ülkeleri, Filistinlilerin göçe zorlanmasını reddeden ve [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) halkının kendi topraklarında kalmasını temin edecek alternatif bir plan oluşturmak üzere harekete [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt), 21 Şubat 2025 tarihinde Mısır, Ürdün ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri Riyad'da bir araya gelerek zirvenin gündemini hazırlamıştır. ### **Amaç ve Katılımcılar** Kahire’de gerçekleşen zirvenin temel amacı, [Filistin halkının yerlerinden edilmesini engellemek](/tr/detay/israilin-gazze-seridine-yonelik-saldirilari-2025-e/llms.txt), bölgeyi yeniden inşa etmek ve Filistin meselesinin uluslararası hukuka uygun şekilde çözümünü sağlayacak kalıcı bir siyasi süreci başlatmaktır. Zirveye Arap ülkeleri liderleri, üst düzey temsilciler ve diplomatlar katılmıştır. Filistin [Devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) Başkanı Mahmud [Abbas](/tr/detay/abbas-2/llms.txt), [Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi](/tr/detay/president-erdogans-visit-to-egypt-2026-8a03e/llms.txt), Suriye Cumhurbaşkanı [Ahmed](/tr/detay/ahmed/llms.txt) Şara ve Arap Birliği Genel Sekreteri Ahmed Ebu Gayt zirvede konuşmalar yapmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/06/2WhiEfZNXwsWCU6jalGwQbwxO6tYJo07.jpeg) *(Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, Mısır'ın başkenti Kahire'de olağanüstü Arap Birliği Zirvesi kapsamında, Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi ile bir arada - Anadolu Ajansı)* ### **Mısır’ın Gazze Planı** Zirvede Mısır tarafından sunulan ve kabul edilen kapsamlı plan, üç [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) aşamaya bölünmüştür: 1. **Erken Toparlanma Aşaması:** Temel insani ihtiyaçların karşılanması, [hasar](/tr/detay/hasar/llms.txt) gören altyapının hızlıca onarılması ve Gazze’de yaşayan halkın günlük yaşam koşullarının iyileştirilmesini içermektedir. 2. **Altyapının Yeniden İnşası Aşaması:** Gazze’nin enerji, [su](/tr/detay/su-4/llms.txt), sağlık ve ulaşım [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) temel [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) sistemlerinin orta vadede yeniden inşa edilmesini hedeflemektedir. 3. **Konut İnşası ve Siyasi Süreç Aşaması:** Kalıcı konutların inşası, kamu hizmetlerinin yeniden işler hale getirilmesi ve uluslararası toplum tarafından desteklenen, iki devletli [çözüm](/tr/detay/cozum/llms.txt) temelinde siyasi bir sürecin oluşturulmasını amaçlamaktadır. Zirvede kabul edilen plana göre Gazze’nin yeniden imarının 3 yıl içinde tamamlanması öngörülmüştür. İmar faaliyetlerinin yürütülmesi için Arap devletleri tarafından maddi destek sağlanması planlanmış, Körfez ülkelerinin mali açıdan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) roller üstlenmesi beklenmiştir. Uluslararası toplumun da katkısıyla Kahire'de uluslararası bir konferansın düzenlenmesi kararlaştırılmış, süreci yürütmek üzere bir [güven](/tr/detay/guven/llms.txt) fonunun kurulması önerilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/06/Ka5xMx62nQrvMHaOY7DeMT0ygqCJYkwY.jpeg) *(Gazze'de enkaz halindeki binalar, 5 Mart 2025 - Anadolu Ajansı)* ### **Alınan Kararlar** [Zirve](/tr/detay/zirve/llms.txt) sonunda açıklanan "Kahire Deklarasyonu"nda aşağıdaki temel kararlar [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almıştır: - Gazze Şeridi’nin yeniden imarına yönelik Mısır tarafından sunulan planın benimsenmesi, - Gazze ve [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) Şeria’da Birleşmiş Milletler denetiminde uluslararası barış gücü konuşlandırılması çağrısı yapılması, - Filistin halkının herhangi bir nedenle kendi topraklarından zorla göç ettirilmesine yönelik tüm girişimlerin reddedilmesi ve bu tür girişimlerin insanlık suçu ve etnik temizlik olarak tanımlanması, - İsrail'in Gazze’ye yönelik insani yardımları durdurma kararının uluslararası hukuka [aykırı](/tr/detay/aykiri-752320/llms.txt) olduğu gerekçesiyle kınanması, - Gazze’nin yeniden imarı için acil uluslararası konferansın Kahire’de düzenlenmesi, - Yeniden imarın maddi desteğini sağlamak üzere uluslararası güven fonunun oluşturulması, - İsrail'in Suriye’deki işgal ettiği bölgelerden çekilmesi çağrısı yapılması. ### **Uluslararası Tepkiler ve İsrail’in Tavrı** İsrail hükümeti, zirvede kabul edilen [Gazze’nin yeniden imarı planını reddettiğini açıklamıştır](/tr/detay/misir-muzakereleri-ve-gazze-ateskes-anlasmasi-20-4/llms.txt). İsrail Dışişleri Bakanlığı, Arap ülkelerinin planını eleştirerek, Birleşmiş Milletler [Yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve [Çalışma](/tr/detay/calisma/llms.txt) Ajansı (UNRWA) ile Filistin yönetiminin yolsuzluk yaptığını ve başarısız olduğunu iddia etmiştir. İsrail, [ABD’nin Filistinlileri Gazze’den çıkarma planının daha uygun olduğunu savunmuştur](/tr/detay/abdnin-yeni-gazze-plani-61fff/llms.txt). ABD Başkanı [Trump'ın önerisine](/tr/detay/donald-trumpin-gazze-plani-2025-613e7/llms.txt) karşı, zirveye katılan Arap devletleri Filistinlilerin topraklarında kalmasını sağlayacak alternatif planın arkasında [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) bir [tutum](/tr/detay/tutum/llms.txt) sergilemiştir. Türkiye Dışişleri Bakanlığı, [Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi'nde](/tr/detay/2025-extraordinary-arab-league-summit-6452e/llms.txt) [Gazze'nin imarına yönelik planın](/tr/detay/gaza-peace-plan-41854/llms.txt) kabul edilmesinden memnun olduklarını dile getiren resmi bir açıklama yapmıştır. ## Academic Sources and References 1. Al Jazeera. "What’s the emergency Arab summit on Gaza reconstruction? Everything to know." Al Jazeera English. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aljazeera.com/news/2025/3/3/whats-the-emergency-arab-summit-on-gaza-reconstruction-everything-to-know. 2. Anadolu Ajansı. "Arap Birliği Genel Sekreteri Ebu Gayt, Gazze'deki Filistinlilerin zorla göç ettirilmesine karşı olduklarını söyledi." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arap-birligi-genel-sekreteri-ebu-gayt-gazzedeki-filistinlilerin-zorla-goc-ettirilmesine-karsi-olduklarini-soyledi/3500030. 3. Anadolu Ajansı. "Arap Birliği Zirvesi'nde Filistin’de barış gücü konuşlandırılması, İsrail’in Suriye’den çekilmesi çağrısı yapıldı." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/arap-birligi-zirvesinde-filistinde-baris-gucu-konuslandirilmasi-israilin-suriyeden-cekilmesi-cagrisi-yapildi/3500142. 4. Anadolu Ajansı. "Filistin Devlet Başkanı Abbas: Gazze'de yaşadıkları yerlere dönenlere hizmet verilmesi için planlar hazırlandı." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-devlet-baskani-abbas-gazzede-yasadiklari-yerlere-donenlere-hizmet-verilmesi-icin-planlar-hazirlandi/3498990. 5. Anadolu Ajansı. "Filistin Devlet Başkanı Abbas: Planımız, Filistin devletinin Gazze'deki görevi üstlenmesini öngörüyor." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/filistin-devlet-baskani-abbas-planimiz-filistin-devletinin-gazzedeki-gorevi-ustlenmesini-ongoruyor/3499822. 6. Anadolu Ajansı. "Sisi: Filistin halkının topraklarında kalma hakkını koruyan planımızın kabul edilmesi çağrısında bulunuyoruz." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/sisi-filistin-halkinin-topraklarinda-kalma-hakkini-koruyan-planimizin-kabul-edilmesi-cagrisinda-bulunuyoruz/3499662. 7. Anadolu Ajansı. "Suriye Cumhurbaşkanı Sara: Filistin halkının yerinden edilmesi çağrıları tüm Arap milletine tehdittir." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suriye-cumhurbaskani-sara-filistin-halkinin-yerinden-edilmesi-cagrilari-tum-arap-milletine-tehdittir/3500023. 8. Anadolu Ajansı. "Türkiye, Olağanüstü Arap Birliği Zirvesi'nde Gazze’nin imarına yönelik planın kabul edilmesinden memnun." Anadolu Ajansı. Erişim 6 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/politika/turkiye-olaganustu-arap-birligi-zirvesinde-gazzenin-imarina-yonelik-planin-kabul-edilmesinden-memnun/3500800. 9. WAM. "Extraordinary Arab Summit approves Egypt’s Gaza reconstruction plan." WAM Emirates News Agency. Erişim 6 Mart 2025. https://www.wam.ae/en/article/15g8w5v-extraordinary-arab-summit-approves-egypts-gaza.