Tulumba Çeşmesi Nedir?

Bugün çeşmeyi açtığımızda kolayca akan su, eskiden hiç de bu kadar kolay ulaşılır bir şey değildi. İnsanlar evlerine su taşımak için sokaklardaki çeşmeleri kullanırlardı. İşte bu çeşmelerden biri de tulumba çeşmesiydi.

Tulumba çeşmesi, yer altındaki suyu yukarı çekerek insanlara sunan özel bir çeşmedir. Su, bir kol yardımıyla yukarı çıkarılırdı. Yani kolu indirip kaldırarak suyun gelmesi sağlanırdı.

^{Tulumba Görseli. (Yapay zeka ile oluşturulmuştur.)}

Tulumba çeşmesinin içinde suyu yukarı çeken bir düzenek bulunur. Bu düzenekte hava basıncı kullanılır. Kol hareket ettikçe içeriye hava girer ve yer altındaki su yukarı itilir. Böylece musluktan su akar.

Bu mekanizma sayesinde insanlar, kuyudan kova sarkıtmak zorunda kalmadan suya ulaşabiliyordu. Hem pratikti hem de su taşıma işini kolaylaştırıyordu.

Tulumba çeşmeleri, özellikle geçmişte İstanbul, Edirne ve Konya gibi şehirlerde yaygındı. Bugün bazı köylerde hâlâ kullanılabilir hâlde olanları görebilirsin. Ayrıca eski çeşmelerin bazıları korunarak tarihî eser sayılmıştır.

Parklarda ya da açık hava müzelerinde bu çeşmelerin örneklerine rastlayabilirsin. Bazen sadece süs olarak yer alsalar da, geçmişin izlerini taşırlar.