Ortamahalle Müzesi
Trabzon'un Akçaabat ilçesinde, tarihi dokusuyla büyüleyen Ortamahalle bölgesinde yer alan Ortamahalle Müzesi (eski adıyla St. Michael Kilisesi), yaklaşık 700-800 yıllık geçmişiyle bölgenin en önemli tarihi yapılarından biridir. 1988 yılında kentsel sit alanı ilan edilerek koruma altına alınan bu bölgenin en üst kısmında konumlanan yapı, günümüze kadar ulaşabilen nadir eserler arasındadır.
Ortamahalle Müzesi (Akçaabat Belediyesi)
Tarihçesi ve İsimleri
Kilisenin inşasının Bizans döneminin sonlarına, yani 12. veya 13. yüzyıla dayandığı sanılmaktadır. Bazı kaynaklar ve belediye başkanının açıklamaları, binanın kökenlerini 11. yüzyıla kadar dayandırmaktadır. Özgün adı Archangel olan bu yapı; halk arasında Hagios Michael veya Başmelek Kilisesi isimleriyle de bilinir. Tarihi kayıtlara göre, 1836 yılında bölgeyi ziyaret eden seyyah W.J. Hamilton, yapının o tarihte bile 800 yıllık bir Bizans üslubuyla inşa edildiğini not etmiştir. Bina, Mayıs 1846 tarihinde büyük bir onarımdan geçmiştir.
Mimari Özellikleri ve Eşsiz Mozaikler
Müze binası, mimari açıdan Bizans döneminin özgün stilini yansıtan, doğu-batı doğrultusunda inşa edilmiş tek apsisli bir yapıdır. Yapının öne çıkan özellikleri şunlardır:
- Dış Cephe: Kesme taştan inşa edilmiş olup kapı ve pencereleri halat örgülü silmelerle süslenmiştir.
- Kubbe: Beyaz taştan yapılan kubbe kasnağı, Kafkas stilini andıran özel bir tasarıma sahiptir.
- Zemin Mozaikleri: Binanın içindeki en değerli hazine; siyah, beyaz ve kırmızı doğal taşlardan yapılan zemin mozaikleridir. Arkeologlar, bu mozaiklerin 11. veya 12. yüzyıla ait olduğunu belirtmektedir.
Ortamahalle Müzenin Tavanı (Akçaabat Belediyesi)
Restorasyon ve Müzeye Dönüşüm Süreci
Binanın çevresi geçmiş yıllarda kaçak yapılarla kaplıyken, Akçaabat Belediyesi tarafından yürütülen kapsamlı bir projeyle bu yapılar temizlenmiş ve bina tamamen gün yüzüne çıkarılmıştır. Yaklaşık iki yıl süren ve 1,5 milyon liraya mal olan restorasyon çalışmaları sonucunda yapı, aslına uygun şekilde yenilenmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ortak yürütülen proje kapsamında bina, Ortamahalle Müzesi olarak 2023 yılının Mayıs ayında resmen ziyarete açılmıştır.
Ortamahalle Müzesi (Akçaabat Belediyesi)
Müzede Neler Sergileniyor?
Müze, hem arkeolojik hem de etnografik eserleri barındıran zengin bir koleksiyona sahiptir. Ziyaretçiler burada şu içerikleri inceleyebilir:
- Akçaabat'ın tarihini ve kültürünü yansıtan eserler.
- Yapının geçmişte kilise olarak kullanıldığı döneme ait mozaikler, figürler ve objeler.
- Şehrin ve binanın tarihi gelişimini anlatan bilgilendirici notlar.
Ziyaret Bilgileri ve İlgi
Ortamahalle Müzesi, haftanın her günü 10.00 - 18.00 saatleri arasında ziyarete açıktır. Açıldığı ilk yıl içerisinde dünyanın dört bir yanından gelen 9.103 yerli ve yabancı turist tarafından ziyaret edilmiştir. Müzenin bahçesi; sosyal, kültürel ve sanatsal etkinlikler için de uygun bir alan olarak kullanılmaktadır.
