İnci Kefali
Suya karşı zıplayarak yüzen, engelleri uçarak aşan bir balık hayal et! İşte o, Van Gölü'nün kahramanı İnci Kefali. Dünyada sadece Türkiye'de, Van Gölü'nün tuzlu ve sodalı sularında yaşayan bu balık, doğanın en büyük mucizelerinden biridir.
Nasıl Bir Balıktır?
Boyları yaklaşık 20 santimetre olan bu sevimli balıklar, ortalama 80 gram ağırlığındadır. 【1】Adında "kefal" kelimesi geçse de aslında onlar sazangiller ailesinin bir üyesidir. Gümüş renkli parlak pulları sayesinde suyun içinde bir torpido gibi süzülürler. Gölün içindeki minik canlılar olan planktonlarla beslenerek büyürler ve en fazla yedi yıl yaşarlar.

İnci Kefali Görünümü(Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur)
Uçan Balıkların Zorlu Yolculuğu
İnci kefallerinin suları tuzlu ve sodalı olan Van Gölü'nde yumurtlaması mümkün değildir. Bu yüzden her ilkbaharda, sular ısınmaya başladığında büyük sürüler halinde akarsulara doğru inanılmaz bir yolculuğa çıkarlar. Hedefleri temiz tatlı sulardır!
Akıntıya karşı yüzerken yollarına çıkan kayalıkları ve küçük şelaleleri âdeta havaya zıplayarak, uçarak aşarlar. Suyun tersine doğru verdikleri bu mücadele nedeniyle onlara "uçan balık" da denir. Bu zorlu ama büyüleyici yolculuğu izlemek için her yıl Van'ın Erciş ilçesinde festivaller düzenlenir.

İnci Kefalleri(Yapay Zeka İle Oluşturulmuştur)
Neden Onları Korumalıyız?
Yumurtlamak için yola çıkan inci kefalleri, nehirlerin sığ sularında büyük sürüler oluşturdukları için bu dönemde çok savunmasız olurlar. Nesillerinin devam edebilmesi ve rahatça çoğalabilmeleri için her yıl üreme döneminde 75 günlük bir av yasağı uygulanır. 【2】Ayrıca nehir yataklarının temiz kalması ve derelerden kum alınmaması, onların güvenli bir şekilde evlerine dönmesi için çok önemlidir. Onları korumak, ülkemizin doğal güzelliklerini korumak demektir!
Zaman Yolculuğu
İnci kefalinin hikâyesi binlerce yıl öncesine dayanıyor. Çok eski zamanlarda bile insanlar Van Gölü'ndeki bu özel balığı tanıyordu. Hatta ünlü gezgin Evliya Çelebi, yüzlerce yıl önce yazdığı kitaplarında inci kefalinden sevgiyle bahsetmiş, onların nehirlerdeki göç yolculuğunu anlatmıştır.
Dipnotlar
[1]
TÜBİTAK, “Van balığı ya da uçan balık”, Bilim Çocuk (PDF dosyası), Eylül 2025, erişim 2 Nisan 2026, https://bilimcocuk.tubitak.gov.tr/wp-content/uploads/sites/157/2025/09/4e26499d-18a8-41e3-988b-5486a4e91407-2.pdf
[2]
TÜBİTAK, “Van balığı ya da uçan balık”, Bilim Çocuk (PDF dosyası), Eylül 2025, erişim 2 Nisan 2026, https://bilimcocuk.tubitak.gov.tr/wp-content/uploads/sites/157/2025/09/4e26499d-18a8-41e3-988b-5486a4e91407-2.pdf


