Hemşireler Günü

Kutup ayıları buz gibi denizlerin kralıdır, itfaiyeciler ise alevlerle savaşan kahramanlar... Peki ya görünmez bir pelerinle her gün hayat kurtaran, hastalandığımızda baş ucumuzda beliren şefkatli kahramanları tanıyor musun? İşte Hemşireler Günü, sağlık sisteminin en temel yapı taşlarından biri olan hemşirelik mesleğinin toplumsal önemini vurgulamak, bu alandaki güncel sorunlara dikkat çekmek ve mesleğin gelişimini kutlamak amacıyla her yıl dünya genelinde kutlanan uluslararası bir gündür. Sağlık hizmetlerinin sunumunda birey, aile ve toplumla doğrudan temas kuran hemşireler, ekibin en etkin üyeleri arasında yer almaktadır.

Dünya genelinde 1954 yılından, Türkiye’de ise 1964 yılından bu yana her yıl 12 Mayıs günü "Hemşireler Günü" olarak kabul edilmektedir. Bu tarihin seçilme nedeni, modern hemşireliğin kurucusu olarak kabul edilen Florence Nightingale’in doğum günü olmasıdır. 12-18 Mayıs tarihleri arası ise Hemşirelik Haftası olarak adlandırılır.

Her yıl Uluslararası Hemşireler Birliği tarafından belirlenen farklı temalar eşliğinde etkinlikler düzenlenir. Bu etkinliklerde hemşirelik eğitiminin üniversite düzeyinde verilmesinin gerekliliği, iş gücü yetersizliği ve sağlık hizmetlerinin maliyet etkinliği gibi mesleki konular ele alınarak toplumda farkındalık yaratılması amaçlanır.

Hemşirelik, belirli bir sağlık eğitimini tamamladıktan sonra bireylerin sağlığını korumak, geliştirmek ve hastalık durumunda bakım sağlamak amacıyla yürütülen bilimsel temelli bir meslektir. 19. yüzyılda Florence Nightingale hemşireliği, "hastayı iyileştirmek için çevresinin düzenlenmesi eylemi" olarak tanımlarken; modern tanımlar hemşireliği "bireyin sağlığına ve bağımsızlığına kavuşma sürecindeki dinamik bir güç" olarak kabul eder.

Hemşireler, sağlık hizmeti sunarken din, dil, ırk veya sosyal statü ayrımı gözetmeksizin "Herkes için Sağlık" ilkesiyle hareket ederler. Bu meslek; teknik bilgi ve becerinin yanı sıra disiplin, dikkatli çalışma ve ekip içerisinde eş güdümlü hareket etme yeteneği gerektirir.

Florence Nightingale, modern hemşirelik esaslarını belirleyen İngiliz bir reformcu ve istatistikçidir. Hemşirelik mesleğinin itibarını yükseltmek için bilimsel yöntemleri kullanmış ve verileri grafiklerle açıklayarak tıbbi bilgileri daha anlaşılır hale getirmiştir. 1860 yılında Londra’da ilk hemşirelik okulunu açarak bu mesleğin profesyonel bir eğitim sürecine dönüşmesini sağlamıştır.

Zaman Yolculuğu Florence Nightingale, 1850'li yıllarda Kırım Savaşı sırasında İstanbul’daki Selimiye Kışlası’nda görev yapmıştır. Geceleri elinde lamba ile yaralı askerleri kontrol ettiği için kendisine "Lambalı Kadın" unvanı verilmiştir.

Türkiye’de hemşirelik eğitimi resmi olarak 1911 yılında Hilal-i Ahmer Cemiyeti, yani günümüzdeki adıyla Kızılay tarafından açılan kurslarla başlamıştır. Bu kurslarda yetişen hemşireler, Balkan Savaşları ve Birinci Dünya Savaşı sırasında önemli görevler üstlenmişlerdir.

Cumhuriyetin ilanından sonra hemşirelik eğitimi daha sistemli bir yapıya kavuşmuştur. 1939’da Ankara’da Askeri Hemşirelik Okulu açılmış, bunu Sağlık Bakanlığına bağlı diğer okullar izlemiştir. Başlangıçta ortaokul ve lise düzeyinde olan bu eğitimler, günümüzde üniversitelerin bünyesinde 4 yıllık lisans eğitimi veren okullar ve fakülteler aracılığıyla sürdürülmektedir.