
Aziz Mahmud Hüdâyî is a biographical and intellectual study prepared by Mehmet Ali Ayni. Published in November 2024 as part of Dergâh Publications' Contemporary Turkish Thought series, the work takes a multifaceted approach to the life, scholarly activities, and literary pursuits of Aziz Mahmud Hüdâyî, a leading figure of the Ottoman Sufi tradition. Subject The book addresses Hüdâyî’s life in the 16th and 17th centuries within its specific context. His madrasah education, his activities in Şeref
EN
Muhammed Samed Acar

Fire Cult in Turkish Mythology encompasses the totality of beliefs and practices that developed around the conception of fire as a being endowed with a “soul”recognized as possessing a soul and treated as a living entity, centered on functions of purification, protection, healing, and establishing connection with the sacred. Within this framework, fire is regarded not merely as an ordinary element fulfilling daily needs but as a “sacred” instrument surrounded by specific rules and taboos. Ateş K
EN
Almina Ecenur Ergünay

Afife Hatun Tekkesi, İstanbul’un Eyüpsultan ilçesinde, Zal Paşa Caddesi ile Balcı Yokuşu’nun kesiştiği noktada konumlanan, 19. yüzyılda inşa edilmiş bir yapıdır.【1】Kaynaklarda Balcı Dergâhı, Abdünnâfî Tekkesi, Nâfî Efendi Tekkesi ve Balcı Yokuşu Tekkesi isimleriyle de anılmaktadır.【2】 Tarihçe ve Kuruluş Yapı, 1844 (Hicri 1260) yılında Mehmed Abdünnâfî (Nâfî) Efendi tarafından annesi Afife Hatun adına inşa ettirilmiştir. Afife Hatun 1834 yılında vefat etmiş ve kabri tekke yakınındaki Baba Geylâni
TR
Gözde Cabadak
KoKolonizatör Türk dervişleri; Osmanlı’nın kuruluş ve yayılma devrinde, adem-i merkeziyetçi bir muhtariyet ve devlet desteğiyle sınır boylarındaki boş, ıssız ve tehlikeli arazileri (arazi-i mevât) kendi el emekleriyle canlandırıp imar eden; buralarda kurdukları zaviyeler vasıtasıyla yol emniyetini, askerî savunmayı, iktisadi üretimi ve kültürel/dinî entegrasyonu gönüllü olarak yürüten müteşebbis tasavvufi kafile reisleri ve gazi-ekinci topluluklardır. Kavram, Türk tarihçiliğinde ilk kez Ömer Lütfi
TR
Duygu Şahinler

Abdal Musa Anma Etkinlikleri, Antalya'nın Elmalı ilçesine yaklaşık 17 km uzaklıkta bulunan Tekke köyünde, Abdal Musa Türbesi çevresinde gerçekleştirilen geleneksel törenlerdir. 1983 yılından itibaren düzenli hâle gelen ve her yıl haziran ayının üçüncü haftasında düzenlenen bu etkinlikler, Alevi-Bektaşi geleneğinin önemli inanç merkezlerinden birini ziyaret etmek amacıyla yurt içinden ve yurt dışından gelen katılımcıları bir araya getirmektedir. Törenler, inanç turizmi kapsamında değerlendirilmek
TR
Beyza Nur YILDIZ
ÇiKöken Farsça kökenli bir kelimedir. Çilehane (ﭼﻠﻪ ﺧﺎﻧﻪ) kelimesi, Farsça çile ve “ev, yer” anlamına gelen ḫāne kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur. Kullanım Alanları Tasavvufî metinlerde ve tarihî kaynaklarda: Dervişlerin nefis terbiyesi, ibadet ve inziva amacıyla içine kapanıp uzun süre kaldıkları mekânları tanımlamak için kullanılır. Mevlevihane, dergâh ve tekke tanıtımlarında: Bu yapılarda bulunan özel, küçük odalar veya hücreler anlatılırken geçer. Mimari ve kültürel miras belgelerinde: O
TR
Ayşenur Bayraktar

2011 yılında vizyona giren Yunus Emre: Aşkın Sesi, 13. yüzyılda Anadolu’da yaşamış olan mutasavvıf şair Yunus Emre’nin hayatını ve tasavvufi yolculuğunu konu alan biyografik nitelikte bir sinema filmidir. Yönetmenliğini Kürşat Kızbaz’ın üstlendiği yapım, Yunus Emre’nin bireysel dönüşümünü ve dönemin sosyal yapısı içindeki konumunu dramatik bir kurgu içerisinde işler. Film, tasavvufi düşüncenin sinema aracılığıyla aktarılmasına yönelik Türkiye'deki örnekler arasında yer almaktadır. Konusu Film, A
TR
Büşranur Akpınar
Halvetiyye tarikatının dört ana kolundan (Cemâliyye, Ahmediyye, Rûşeniyye, Şemsiyye) Cemâliyye’nin bir şubesidir. II. Bayezid devrinde İstanbul’a gelip kendisine tahsis edilen Kocamustafapaşa Dergâhı’nda irşad faaliyetine başlayan Cemâl-i Halvetî tarafından kurulan Cemâliyye, Sünbüliyye ve Şâbâniyye adlı iki büyük kola ayrılmıştır. Cemâl-i Halvetî’nin halifelerinden Sünbül Sinan’a nisbet edilen Sünbüliyye, İstanbul merkezli bir tarikat olma özelliği taşırken seyrüsülûkünü Bolu’da Cemâl-i Halvetî
TRİslam Ansiklopedisi
Sofya’da doğdu. Babası Gerede’nin Dânişmendler köyünden halk şairi Âşık Mustafa Hıfzı Efendi, annesi Sofya Bâlî Baba Tekkesi şeyhi Ahmed Baba’nın kızı Redife Hanım’dır. Doksanüç Harbi sebebiyle Sofya’da asayişin bozulması ve babası Mustafa Hıfzı Efendi’nin postnişini olduğu tekkenin Bulgar çetecileri tarafından yakılması üzerine ailesiyle birlikte daha güvenli bir yer olan Köprülü Ustrumca’ya göç etti. Mürşidi Muhammed Nûrü’l-Arabî ile on üç yaşında iken Hacı Fâik Bey vasıtasıyla Ustrumca’da tan
TRİslam Ansiklopedisi
Nişanca semtinde yer alan tekkenin bânisi Feyzullahefendizâde Şeyhülislâm Seyyid Mustafa Efendi’dir. 1157’de (1744) yaptırılan tekkede bâninin oğlu Kazasker Seyyid Abdullah Efendi mescid-tevhidhâneye minber ekleyerek bu mekânı camiye dönüştürmüş, ortadan kalkmış bulunan ahşap harem binası da XIX. yüzyılın ikinci yarısında yeniden inşa edilmiştir. Bazı önemsiz tâdilât hariç özgün haliyle XX. yüzyıla ulaşan tekke zamanla harap olmuş, 1970’lerde Vakıflar İdaresi’nce esaslı bir onarıma tâbi tutulmuş
TRİslam Ansiklopedisi