`filoloji` Related Article Results

RapsodiRa

Rapsodi

(138 words)
April 13, 2026

Köken Kelimenin kökeni, Fransızca "coşkulu edebi veya müzikal eser" manasındaki rhapsodie terimine dayanır. Bu ifadenin aslı ise Eski Yunanca rhapsōidós (ῥαψῳδός) sözcüğüdür. Tarihsel olarak "destan okuyan ozan" anlamına gelen bu terim; "birbirine eklemek, dikiş dikmek" anlamındaki rháptō (ῥάπτω) ile "şarkı" anlamındaki ōidḗ (ᾠδή) kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Kullanım Alanları Müzikal Kompozisyon ve Teori: Müzikolojide; klasik sonat veya senfoni gibi katı ve simetrik yapısal formlara

TR
Cemile YAKAÇ

Cemile YAKAÇ

Derkenar

Derkenar

(97 words)
April 23, 2026

Köken Kelime, Farsça der kenār (در کنار “kenarda, yanında”) terkibinden Osmanlı Türkçesine geçmiştir. Bu yapı, Farsça der eki ile kenār isminin birleşmesinden oluşmuştur. Aslen “yanında, kenarda” anlamına gelen ifade, zamanla isimleşerek “sayfa kenarına yazılan not” anlamında kullanılmaya başlamıştır. Kullanım Alanları Yazma eser ve kitap kültürü: El yazması eserlerde metnin kenarına düşülen açıklayıcı notlar, düzeltmeler ve ilâveler için kullanılır. Osmanlı bürokrasisi: Resmî belgelerde, bir ya

TR
Fatma Betül Katmer

Fatma Betül Katmer

Lale Aytaman

Lale Aytaman

(345 words)
March 27, 2026

Lale Aytaman, Türkiye’de bürokrasi ve siyaset alanında görev yapmış filolog, akademisyen ve siyasetçidir. 6 Temmuz 1991 tarihinde Muğla Valiliği görevine atanarak Türkiye’nin ilk kadın valisi olmuştur. Valilik görevi sırasında Muğla’da geleneksel el sanatlarının korunması, çevre çalışmaları ve Muğla Üniversitesi’nin kurulmasına yönelik faaliyetlerde bulunmuştur. Daha sonra Anavatan Partisi’nden XX. Dönem Muğla milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görev yapmıştır. Doğumu ve Ailesi

TR
Melisa Yıldırım

Melisa Yıldırım

OK Kelimesinin KökeniOK

OK Kelimesinin Kökeni

(907 words)
August 8, 2025

OK (ayrıca O.K., okay veya okeh olarak da yazılır), kökeni Amerikancaya dayanan ve dünya genelinde onay, kabul, anlaşma, rıza veya uygunluk belirtmek için kullanılan bir ifadedir. Sözlü ve yazılı dilde yaygın bir şekilde yer alır. İfade, İngilizcede sıfat ("He is O.K."), isim ("He got my O.K."), zarf ("He finished the job O.K.") ve fiil ("He O.K.'d my plan") gibi farklı dilbilgisel işlevlerde kullanılabilmektedir. Etimoloji ve Tarihsel Gelişim OK kelimesinin kökeni uzun süre dilbilimciler arasın

TR
Yunus Emre Yüce

Yunus Emre Yüce

KORTANTAMER, Tunca

KORTANTAMER, Tunca

(412 words)
November 20, 2024

Zonguldak’ta doğdu. İlk öğrenimini Çankırı’da, orta ve lise öğrenimini Ankara ve İstanbul’da yaptı (1961). Ardından girdiği Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nden 1965’te mezun oldu. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından gönderildiği Almanya’da Goethe Enstitüsü’nde dil öğrenimini tamamladıktan sonra Mainz Üniversitesi ile Freiburg Albert Ludwigs Üniversitesi’nde Osmanlıca, Türk lehçeleri, Arap ve Fars edebiyatları, karşılaştırmalı Avrupa edebiyatı ve Latince derslerine katıldı. Han

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

Celaleddin Wang-Zin-Shan

Celaleddin Wang-Zin-Shan

(649 words)
November 19, 2024

Celaleddin Wang-Zin-Shan (1903-1961), Çin asıllı Müslüman akademisyen, siyasetçi, diplomat ve Türkiye’deki Sinoloji çalışmalarının öncü isimlerinden biridir. Pekin Üniversitesinde başlayan yükseköğrenimini İstanbul Üniversitesinde tamamlayan Wang, Çin’de üst düzey devlet görevlerinde bulunduktan sonra 1955 yılında Türkiye’ye yerleşmiş; burada hem akademik faaliyetlerini sürdürmüş hem de İstanbul’un ilk Çin lokantasını açarak mutfak kültürüne katkıda bulunmuştur. Erken Yaşamı ve Eğitimi Celaleddi

TR
Nurten Yalçın

Nurten Yalçın

SÂHİB b. ABBÂD

SÂHİB b. ABBÂD

(1961 words)
November 20, 2024

Tercih edilen görüşe göre Kazvin’e bağlı Tâlekān’da veya İstahr’da 326 (938) yılında doğdu. Şeyh el-Emîn lakabıyla tanınan babası Ebü’l-Hasan Abbâd, Rüknüddevle’nin kâtipliği ve vezirliğini yapmıştı; Mu‘tezile taraftarı olup Aḥkâmü’l-Ḳurʾân adlı bir eseri bulunmaktadır (Yâkūt, VI, 170-172). Sâhib b. Abbâd temel bilgileri babasından aldıktan sonra Büveyhî veziri edip ve şair Ebü’l-Fazl İbnü’l-Amîd’in derslerine devam etti. Dil ve edebiyat alanında yetişmesinde en büyük pay İbn Fâris’e aittir. İbn

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

KARAMANLIOĞLU, Ali Fehmi

KARAMANLIOĞLU, Ali Fehmi

(344 words)
November 20, 2024

31 Mayıs 1932’de İstanbul’un Küçükpazar semtinde doğdu. Babası Karamanoğulları’ndan Ahmed Tevfik Bey, annesi Fatma Hikmet Hanım’dır. Süleymaniye Mimar Sinan İlkokulu’ndan sonra İstanbul Erkek Lisesi’ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden 1954’te mezun oldu. Aynı yıl Eski Türk Filolojisi Kürsüsü’nde Reşit Rahmeti Arat’ın asistanı olarak göreve başladı. Kıpçak Türkçesi Üzerine Bir Gramer Denemesi adlı çalışmasıyla doktor (1959), Seyf-i Sarâyî’nin Gü

TR
İslam Ansiklopedisi

İslam Ansiklopedisi

Tenkitli Neşir (Edisyon Kritik/Tahkik)Te

Tenkitli Neşir (Edisyon Kritik/Tahkik)

(307 words)
October 8, 2025

Tenkitli metin neşri (edisyon kritik veya tahkik), farklı nüshalarda günümüze ulaşmış bir eserin ilmî yöntemlerle karşılaştırılması, müellifin iradesine en yakın hâlinin ortaya çıkarılması işlemidir. Bu faaliyet Batı filolojisinde edition critique ya da textual criticism, İslam dünyasında tahkik adıyla bilinir. Türkçede ise genellikle “tenkitli neşir” terimi kullanılmaktadır. Amaç, müellifin metnini güvenilir biçimde okuyucuya sunmaktır. Tarihsel Gelişim Batı Geleneği: Metin tenkidi, kutsal kita

TR
Meryem Şentürk Çoban

Meryem Şentürk Çoban

Mukabele Mu

Mukabele

(107 words)
February 19, 2026

Köken Arapça taraf ve cihet bildiren ḳbl kökünden gelen, “karşılaşma, karşılık” anlamındaki muḳābala(t) (مقابلة) sözcüğünden alıntıdır. Bu kelime, Arapça “yöneldi” manasındaki ḳabala (قَبَلَ) fiilinin mufāˁala(t) vezninde üçüncü masdarıdır. Kullanım Alanları Dinî ve Tasavvufi Literatür: İslam geleneğindeki hatim programlarını, hafızların karşılıklı tilavetini ve dervişlerin bir araya gelerek icra ettikleri zikir veya semâ ayinlerini tanımlarken kullanılır. Sosyal İlişkiler ve Ahlak: Bireyler ara

TR
Emirhan Polat

Emirhan Polat