--- title: Via Militaris slug: via-militaris url: /detay/via-militaris type: article language: English entity: primary: Via Militaris type: article disambiguation: Via Militaris: Roma'nın askeri yolu, Balkanlar'ı İstanbul'a bağlayan tarihi güzergah. categories: - name: History slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Askerî Yol - Via Militaris - Balkanlar - Roma İmparatorluğu - Konstantinopolis author: Fatih Gürcan created_at: 2025-02-16T00:32:38.985443+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:00:47.926603+03:00 --- # Via Militaris ## Article Content **Via Militaris**,** **Romalılar döneminde kullanılan bir ulaşım yolu, [askerî](/en/detay/askeri-2/llms.txt) yoldur. Bu [yol](/en/detay/yol-3/llms.txt) Konstantinopolis'ten (İstanbul) başlayıp, Singidunum'a ([Belgrad](/en/detay/belgrad-2/llms.txt)) kadar uzanan yaklaşık 924 kilometre uzunluğunda bir yoldu. Romalıların tüm Balkanlara hâkim olmasıyla M.S. 1. yüzyılda inşa edilen bu yol imparatorluğun [can](/en/detay/can-3/llms.txt) damarları konumdaydı. Adından anlaşılacağı üzere, bu yolun en temel vazifesi Orta [Avrupa](/en/detay/avrupa-2/llms.txt) ile [Balkanlar](/en/detay/balkanlar-2/llms.txt) arasındaki asker sevkiyatını gerçekleştirmekti. Ancak Roma şehirleri arasında sosyo-ekonomik bağlantıyı [geliştirmek](/en/detay/gelistirmek/llms.txt) ve Balkan şehirlerindeki Roma egemenliğini artıran bir unsur olmuştur. Via Militaris Başlıca şu şehirlerden geçmekteydi: 1) **Byzantium (Konstantinopolis)**: Bugünkü İstanbul olan bu [şehir](/en/detay/sehir-3/llms.txt) M.S. 330'da Roma İmparatorluğu'nun yeni başkenti olarak kabul edilmişti. 2) **Perinthos**: Tekirdağ'a bağlı Marmara Ereğlisi'nde [yer](/en/detay/yer-2/llms.txt) alan bu antik şehir, Bizans döneminde İmparator Herakslios'a ithafen Herakleia olarak anılmaya başlanmıştır. Perinthos, Trakya eyaletinin merkezi konumundaydı. 3)** Hadrianopolis**: Balkanların anahtarı olan bugünkü Edirne olan bu şehir hem bir [bağlantı](/en/detay/baglanti-2/llms.txt) noktası hem de İstanbul'un güvenliğini sağlayan yerdi. 4) **Philippopolis**: Makedon hükümdarı Philip'in adıyla anılan bu şehir, Balkan Dağları'nın güneyinde yer almakta ve ordunun bu zorlu geçide varmadan önceki son tedarik ve destek merkezini oluşturmaktaydı. 5) **Serdica**: Bugünkü [Sofya](/en/detay/sofya/llms.txt)'nın şehir merkezinde yer a alan Serdica Antik kenti, Dacia Mediterranea eyaletinin merkezi konumundaydı. 6) **Naissus**: Bugünkü Niş şehrinin kurulu olduğu bu antik [kent](/en/detay/kent/llms.txt) Nişava Nehri üzerinde ve Morava Vadisine çok [yakın](/en/detay/yakin-750943/llms.txt) ve hâkim noktada yer alan bir kaleydi. 7) **Viminacium**: Roma'nın Moesia Superior eyaletine [merkez](/en/detay/merkez/llms.txt) olan bu antik kent bir Roma ordugâhıydı. Şehir, [Tuna](/en/detay/tuna-2/llms.txt) sınır hattını (Limes'i) kontrol etmekteydi. 8) **Singidunum**: Bugünkü Belgrad olan bu antik şehir, Tuna ile Sava şehirlerinin birleştiği noktada bulunmaktaydı. Via Militaris'in son noktası olan bu şehir Balkanlar ile Orta Avrupa arasındaki geçiş kapısıdır. Via Militaris, Roma İmparatoluğu yıkıldıktan sonra da önemi korumuş hatta Bizans döneminde İstanbul'un Balkanlara bağlantısını **Via Egnatia** ile beraber temin etmiştir. Haçlılar da Belgrad'a geldikten sonra İstanbul'a doğru yürüyüşlerinde bu yolu takip etmişlerdir. Bu yolu **"Orta Kol"** ismiyle Osmanlı Ordusu da kullanmış, İstanbul'dan Viyana'ya kadar ilerleyen Osmanlı orduları Via Militaris yolunu birebir takip ederek ilerlemeye devam etmiştir. ## Academic Sources and References 1. Graf, David F. (1997). "The 'Via Militaris' in Arabia." Dumbarton Oaks Papers, 51, 271–281.Matevosyan, Naira R. (2020). Via Militaris.Karaca, Ergün. (2020). "Arkeolojik Verilere Göre Doğu Trakya Kuzey Yolu". Belleten, 84.Kaya, Ömer Ergin. (2022). "Menzilnâmeler Üzerine Bir Literatür Değerlendirmesi". Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 20(40), 403-428.Matevosyan, Naira R. (2020). Via Militaris.Singleton, Fred, & Singleton, Frederick Bernard. (1985). A Short History of the Yugoslav Peoples. Cambridge University Press.Şentürk, M. Hüdai. “Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Devrinde Rumeli'de Uyguladığı İskân Siyâseti Ve Neticeleri”. BELLETEN 57, sy. 218 (Nisan 1993): 89-112.Tafel, G. L. F. (1841). Via militaris Romanorum Egnatia [microform], qua Illyricum, Macedonia et Thracia jungebantur; pars occidentalis. Tubingae: typis Hopferi de L'Orme. Riedler, Florian & Stefanov, Nenad (2021). The Balkan Route: Historical Transformations from Via Militaris to Autoput.Digital Atlas of the Roman Empire, 2020 Johan Åhlfeldt Centre for Digital Humanities University of Gothenburg, Sweden : https://imperium.ahlfeldt.se/